Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η Υπερδνειστερία, είναι η αποσχισθείσα περιοχή με Σλαβική πλειοψηφία στη Μολδαβία, που συνήθως προσελκύει την προσοχή μόνο όταν η Μόσχα προσπαθεί να την χρησιμοποιήσει στο να περιορίσει τις κινήσεις της Μολδαβίας προς ενοποίηση με τη Ρουμανία ή τις προσπάθειες της για την ένταξη σε Ευρωπαϊκούς και Ευρωατλαντικούς θεσμούς. Κατά καιρούς, οι γεωπολιτικοί αναλυτές την επισημαίνουν ως ένα ενδεικτικό μοντέλο για τη Ρωσική επέκταση ή για τα παρεμφερή σχέδια της Μόσχας για άλλες αποσχισμένες περιοχές σε όλο τον πρώην Σοβιετικό χώρο (Αμπαζία-Νότια Οσετία κα)
Αλλά τώρα, ο πόλεμος πλήρους κλίμακας του Πούτιν στην Ουκρανία αναβαθμίζει τη σημασία της Υπερδνειστερίας με διάφορους τρόπους. Η Ρωσοκρατούμενη περιοχή με πρωτεύουσα το Τιρασπόλ μπορεί να είναι μια νέα πηγή ανάπτυξης και παρουσίας αερομεταφερόμενων στρατευμάτων για τις δυνάμεις εισβολής της Μόσχας.
Θεωρείται ως πιθανή βάση για Ρωσική επίθεση στην Οδησσό(αν αποφασιστεί κάτι τέτοιο) . Η περιοχή θα μπορούσε να δει το μέλλον της ως ένα μερικώς αναγνωρισμένο κράτος κατά το πρότυπο των «λαϊκών δημοκρατιών» του Ντόνετσκ και του Λουχάνσκ (DPR, LPR) στην Ουκρανία. Ή το Κρεμλίνο μπορεί ακόμη και να δει την Υπερδνειστερία ως, τελικά, συστατικό μιας νέας Ρωσικής αυτοκρατορίας.
Αυτή η πληθώρα ενεργειών και δυνατοτήτων ήρθε σε μεγάλη ανακούφιση στις 10 Απριλίου.Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες μου από την Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η Μόσχα στρατολογεί στρατιώτες από την Υπερδνειστερία για να πολεμήσουν στην Ουκρανία, μια κίνηση που θεωρείται ότι αντικατοπτρίζει τη δυσκολία που αντιμετωπίζει η Ρωσία να βρει αρκετά στρατεύματα για αυτή τη σύγκρουση σε αυτό τον καταστροφικό πόλεμο του Πούτιν. Επιπλέον, οι Ουκρανοί στρατιωτικοί διοικητές ανακοίνωσαν ότι θα καταρρίψουν κάθε Ρωσικό αεροπλάνο που θα προσπαθούσε να χρησιμοποιήσει την Υπερδνειστερία για επιθέσεις σε Ουκρανικούς στόχους, όπως το κοντινό λιμάνι της Οδησσού.
Οι Ουκρανικοί φόβοι δεν φάνηκαν αβάσιμοι. Φήμες κυκλοφορούν για την πιθανότητα Ρωσικών προκλήσεων κατά της Ουκρανίας από την Υπερδνειστερία, αν και τόσο οι αξιωματούχοι της Υπερδνειστερίας όσο και της Μολδαβίας προσπάθησαν να τις απορρίψουν . Η κατάσταση παραμένει θολή δεδομένου του σχετικά ανεπαρκούς ελέγχου των συνόρων μεταξύ της Ουκρανίας και της Υπερδνειστερίας (της Μολδαβίας) σε συνδυασμό με το γεγονός ότι από την έναρξη της τρέχουσας φάσης του Ρωσο-ουκρανικού πολέμου στις 24 Φεβρουαρίου, σχεδόν 29.000 Ουκρανοί έχουν καταφύγει σε αυτήν την αποσχισθείσα περιοχή. Αυτό έχει δημιουργήσει μια δεξαμενή ανθρώπων που μπορεί να σταλούν πίσω στην Ουκρανία ή να χρησιμοποιηθούν ως κάλυψη από άλλους για μια μυστική επίθεση εναντίον Ουκρανικών στόχων .
Στο μεταξύ τρεις άλλες εξελίξεις έχουν θολώσει περαιτέρω τα νερά, αυξάνοντας την πιθανότητα ότι η Υπερδνειστερία θα διαδραματίσει κάποιο (προς το παρόν αβέβαιο) ρόλο στη Ρωσική επίθεση στην Ουκρανία ή ευρύτερα.
Πρώτο: Αξιωματούχοι στην Υπερδνειστερία ζήτησαν από την κυβέρνηση της Μολδαβίας να αρχίσει αμέσως συνομιλίες για ένα πολιτισμένο «διαζύγιο» και να την αναγνωρίσει η διεθνής κοινότητα ως ανεξάρτητο κράτος, μήπως τα γεγονότα στην Ουκρανία οδηγήσουν σε προκλήσεις από τη Μολδαβία ή τη χρήση Ουκρανικών δυνάμεων εναντίον της. Αυτά τα αιτήματα και οι ισχυρισμοί στους οποίους υποτίθεται βασίζονται, φυσικά, θα μπορούσαν εύκολα να είναι μια ακόμη προσπάθεια της Μόσχας να εκμεταλλευτεί την Υπερδνειστερία — αυτή τη φορά όχι μόνο εναντίον της Μολδαβίας αλλά και κατά της Ουκρανίας. Αυτή η δεύτερη πιθανότητα φαίνεται αρκετά εύλογη δεδομένου ότι το φιλομοσκοβικό καθεστώς στην Τιρασπόλ έχει αρχίσει να μιλά για την ανάγκη καταπολέμησης του «ναζισμού» στη Μολδαβία, ακριβώς τη γλώσσα που χρησιμοποιεί το Κρεμλίνο για την Ουκρανία.
Δεύτερο: Η πρόοδος της Ρωσίας στην Ουκρανία είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της ικανότητας σκιωδών προσώπων στην Υπερδνειστερία να συνεχίσουν το εμπόριο της μαύρης αγοράς Ανατολής-Δύσης. Μία από τις εταιρείες που επλήγησαν περισσότερο, η εταιρεία Sherif, φαίνεται να αναζητά έναν τρόπο να το αντιμετωπίσει. Μέσω του ελέγχου των τοπικών μέσων ενημέρωσης και μέσω της άμεσης επιρροής της στους πολιτικούς της Υπερδνειστερίας, η εταιρεία προωθεί μια νέα προσέγγιση που θα άνοιγε διαδρομές νότια μέσω της Μολδαβίας για να αντικαταστήσει αυτές που χρησιμοποιούσε μέχρι τώρα προς τα ανατολικά προς την Ουκρανία. Αυτή η προσπάθεια φαίνεται να βρίσκεται πίσω από νέες συνομιλίες μεταξύ αξιωματούχων από την Υπερδνειστερία με αξιωματούχους στο Κισινάου /Μολδαβία σχετικά με μια πιθανή συμφωνία . Αυτές οι κινήσεις, επίσης, μπορεί να είναι προσποιητές, αλλά αναστατώνουν περαιτέρω μια ήδη ασταθή κατάσταση.
Τρίτο :¨Oι Ρώσοι σχολιαστές σκιαγραφούν πολλά πιθανά μέλλοντα για την Υπερδνειστερία—χρησιμοποιώντας εμφανώς πιο εκτεταμένη γλώσσα από ό,τι χρησιμοποιούσαν από τη δεκαετία του 1990. Ένας, για παράδειγμα, λέει ότι η αποσχισθείσα δημοκρατία μπορεί σύντομα να γίνει τμήμα της Ρωσίας με διαδικασία βήμα-βήμα, όπως το DPR και το LPR στο Ντονμπάς. Ως μια άλλη πιθανότητα, προτείνει ο συγγραφέας και αναλυτής Ιλία Κισέλιοφ η Υπερδνειστερία θα αναλάβει έναν νέο και μεγαλύτερο ρόλο δεδομένου ότι αναμένει υποστήριξη από την Μόσχα.
Η παρουσία των Ρωσικών δυνάμεων στα “σύνορα” ή μέσα στην Υπερδνειστερία θα μπορούσε να επιτρέψει στη Μόσχα να αναγνωρίσει αυτήν την αποσχισθείσα “δημοκρατία” ως ανεξάρτητη, όπως έχει ήδη κάνει με το DNR και το LNR σε Ντόντσκ και Λουκάνσκ.Ή αν η Μόσχα θέλει να διατηρήσει υπό αποσταθεροποίηση / αναμόχλευση την κατάσταση στη Μολδαβία, θα είναι συνέχεια σε θέση να απαιτήσει από το Κισινάου να δώσει στην Υπερδνειστερία ευρεία αυτονομία με στενούς δεσμούς με τη Ρωσία ως το τίμημα της μη αναγνώρισης της ανεξαρτησίας της Υπερδνειστερίας από τη Μόσχα.
Αλλά και στις δύο περιπτώσεις, υποστηρίζει ο αναλυτής, αν πραγματικά σηκωθεί ένα νέο «σιδηρούν παραπετάσμα», η Μόσχα θα κάνει ό,τι μπορεί για να διασφαλίσει ότι αυτή η διαχωριστική γραμμή θα περνά κατά μήκος του ποταμού Δνείστερου και όχι κατά μήκος των σημερινών συνόρων μεταξύ Ουκρανίας και Μολδαβίας. Ο Kiσελιοφ υποστηρίζει ότι η Μόσχα πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει σύντομα γιατί υπάρχει μια άλλη επιλογή, που μπορεί να φαίνεται απίθανη αλλά δεν είναι «αδύνατη». Συγκεκριμένα, η Υπερδνειστερία, προκειμένου να σώσει την οικονομία της και να εξασφαλίσει βοήθεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση , μπορεί να επιλέξει να «πάει δυτικά» μαζί με το Κισινάου(Μολδαβία). Αυτό θα είχε σοβαρές αρνητικές συνέπειες για τη Ρωσία, και έτσι, υποστηρίζει ο Kίσελιοφ δεν πρέπει να επιτραπεί. Η Υπερδνειστερία είναι πολύ χρήσιμο εργαλείο για να το πετάξουμε στην άκρη. αλλά ο καλύτερος τρόπος χρήσης του είναι ακόμα θέμα συζήτησης .
