Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ο πρόεδρος Μακρόν παραμένει το φαβορί για την επικράτηση στον δεύτερο γύρο των Γαλλικών προεδριών εκλογών ,αλλά σε αντίθεση με τις προσδοκίες η βάναυση Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δεν αποδυνάμωσε καταλυτικά την εκλογική θέση της Μαρίν Λεπέν. Όμως το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα διαμορφωθεί η πολιτική στρατηγική της Γαλλίας απέναντι στη Ρωσία έχει αλλάξει. Στη Γαλλία, όπως και σε κάθε άλλη Ευρωπαϊκή χώρα, ο πόλεμος του Πούτιν κατά της Ουκρανίας κυριαρχεί στις ειδήσεις και αναμφισβήτητα έχει συγκλονίσει την κοινή γνώμη. Σε μια δημοσκόπηση στις αρχές Απριλίου, το 87% των Γάλλων ψηφοφόρων δήλωσαν ότι «ανησυχούν» από τον πόλεμο, ενώ σε μια άλλη από τα μέσα Μαρτίου, περίπου το ένα τρίτο ανέφερε ότι θα έχει αντίκτυπο στην επιλογή τους στις προεδρικές εκλογές. Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου παρέχουν αρχικές ενδείξεις ως προς την κατεύθυνση αυτής της επίπτωσης.
Αρχικά, πολλοί ανέμεναν ότι η γεωπολιτική κατάσταση θα ωφελούσε σημαντικά τον εν ενεργεία πρόεδρο. Η προεδρική επιρροή ως “ανάστημα” και η εμπειρία του Εμανουέλ Μακρόν θεωρούνται καθησυχαστικά σε περιόδους που κυριαρχούν αγωνία και άγχος. Η πλειονότητα του εκλογικού σώματος —59%— τον θεωρεί ότι στέκεται «στο ύψος του καθήκοντος» για την αντιμετώπιση αυτής της τραγικής και σφοδρής κρίσης, ενώ δεν μπορεί να λεχθεί το ίδιο για όλους τους άλλους υποψηφίους. Εξάλλου, αρκετοί -όπως η Μαρίν Λεπέν της ακροδεξιάς , ο Έρικ Ζεμούρ ή ο Ζαν-Λικ Μελανσόν της άκρας αριστεράς- είχαν και έχουν υποστηρίξει στο παρελθόν φιλορωσικές θέσεις σε διάφορα ζητήματα.
Ωστόσο, ενώ ο Μακρόν στο πρώτο γύρο πέτυχε σχετικά υψηλό ποσοστό , το ίδιο κατάφερε και η Λεπέν, η οποία θα τον αντιμετωπίσει στον δεύτερο γύρο στις 24 Απριλίου. Επομένως, φαινομενικά δεν επηρεάστηκε σημαντικά το εκλογικό σώμα από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, παρά τη μακροχρόνια πολιτική, ιδεολογική και και οικονομική εγγύτητα(φανερή και κρυφή) της Λεπέν με το Κρεμλίνο. Αυτό εξηγείται πιθανότατα από το γεγονός ότι οι ψηφοφόροι σπάνια ψηφίζουν βάσει κριτηρίων εξωτερικής πολιτικής. Αλλά μπορεί επίσης να συνδέεται με τις εξελισσόμενες αντιλήψεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ενώ συγκαταλέγεται ανάμεσα στις τρεις κορυφαίες τρέχουσες ανησυχίες των Γάλλων ψηφοφόρων, δεν είναι η πρώτη ,που είναι η αγοραστική δύναμη ,που έχει πράγματι μειωθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Το πιο κρίσιμο είναι ότι πενήντα μέρες μετά οι ανησυχίες του εκλογικού σώματος για τον πόλεμο φαίνεται τώρα να επικεντρώνονται περισσότερο στις οικονομικές του συνέπειες παρά στους κινδύνους ηπειρωτικής ή πυρηνικής ή χημικής κλιμάκωσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Λεπέν κατηγόρησε τον Μακρόν ότι απορροφάται από τις υψηλές σφαίρες της διπλωματίας ενώ παραμελεί την κατάσταση του Γαλλικού λαού. Συγκριτικά με το παρελθόν επέλεξε να τοποθετηθεί ως υποψήφια μ ισχυρή έμφαση στην κλονιζόμενη αγοραστική δύναμη , και να φαίνεται λιγότερο ριζοσπαστική και αμφιλεγόμενη. Η αντίθεση με τον άλλο ακροδεξιό υποψήφια, τον Ζέμουρ, τη βοήθησε να χαλαρώσει την διαχρονικά ακραία εικόνα της, συμπεριλαμβανομένης και αυτής απέναντι στην Ουκρανία. Ενώ η Λεπέν αντιτάχθηκε στην παράδοση όπλων στην Ουκρανία, ο Ζεμούρ αντιτάχθηκε στην υποδοχή Ουκρανών προσφύγων. Ο πόλεμος έχει σίγουρα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι υποψήφιοι επιτέθηκαν ο ένας στον άλλον. Αυτό ρίχνει φως στο πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ο επόμενος Γάλλος πρόεδρος θα διαμορφώσει την εξωτερική του πολιτική.
Συλλογή προηγούμενων δηλώσεων της Λεπέν , του Ζεμούρ και του Μελανσόν για τη Ρωσία κυκλοφόρησαν ευρέως κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Η Λεπέν έχει προβεί σε λεκτικές αλλαγές για να καταδικάσει τον πόλεμο, χωρίς ωστόσο να αλλάξει ριζικά το όραμα και τις προβληματικές προτάσεις της για την εξωτερική πολιτική. Στο πρόγραμμά της, εξακολουθεί να δεσμεύεται στο να σφυρηλατήσει μια «συμμαχία»(!) με τη Ρωσία σε θέματα Ευρωπαϊκής ασφάλειας μόλις τελειώσει ο πόλεμος. Αντίθετα, ο Μακρόν δεν έχει δεχτεί επίθεση για την στάση του απέναντι στη Ρωσία από κανέναν από τους αντιπάλους του ,κάτι το οποίο σε άρθρο της η Le Monde περιέγραψε ως «περίεργο». Σε τελική ανάλυση, αυτός είναι που άμεσα εμπλέκεται , άρα λογικά θα υπάρχει ένα αρχείο θέσεων του για να συνδράμει στο να του ασκηθεί ενδεχομένως κριτική. Επιπλέον, οι προηγούμενες και οι τρέχουσες προσπάθειές του με στόχο τη διατήρηση ενός πολιτικού διαλόγου με τη Ρωσία έχουν αντιμετωπίσει έντονη κριτική σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες από το 2019
Γιατί δεν δέχθηκε κριτική στη Γαλλία ο Μακρόν αναφορικά με τον Πούτιν.
Ο Μακρόν δεν έχει δεχθεί κριτική για την πρωτοβουλία του για τη Ρωσία και αυτό οφείλεται σε δύο βασικούς λόγους.
Πρώτο Χειρίστηκε βολικά τους πολιτικούς του αντιπάλους. Στην εκστρατεία του 2017, το ιστορικό εξωτερικής πολιτικής του πρώην προέδρου Φρανσουά Ολάντ δέχτηκε επίθεση από όλους τους άλλους σημαντικούς υποψηφίους, αφού ο Φρανσουά Φιγιόν, η Λεπέν και ο Μελανσόν τον κατηγόρησαν ότι ακολούθησε υποτελώς τις Ηνωμένες Πολιτείες, το ΝΑΤΟ και την ΕΕ στην κρίση της Ουκρανίας το 2014 στη Κριμαία και στο Ντονμπάς , ενώ απέτυχε στο να οικοδομήσει κάποιας μορφής διάλογο με τη Μόσχα για τη Συρία. Με άλλα λόγια, επέκριναν τον Ολάντ ότι “καταργούσε” τη Γαλλική Γκωλική παράδοση στην εξωτερική πολιτική.
Αντίθετα, με την πρωτοβουλία του για τη Ρωσία, ο Μακρόν απέτισε ρητορικά φόρο τιμής στον Γκωλικό θεωρητικισμό και έστω ανεδαφικό εγωισμό, χωρίς να αλλάξει σε καμία περίπτωση τη θέση της Γαλλίας εντός της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ , για παράδειγμα αναφορικά με τις κυρώσεις ή την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων της Συμμαχίας στην Ανατολική Ευρώπη . Εν ολίγοις, ενώ το 2017 είχαμε υποψηφίους της αντιπολίτευσης που κατηγορούσαν το τότε κατεστημένο ότι είναι αντι-ρωσικό , το 2022 έχουμε τον Μακρονικό κατεστημένο να επιτίθεται στους υποψηφίους της αντιπολίτευσης ότι είναι φιλορώσοι.
Δεύτερο Ο Μακρόν δεν δέχθηκε επίθεση για την πρωτοβουλία του με τη Ρωσία, επειδή, ανεξάρτητα από τις πολλές αναφορές στον Γαλλικό και ξένο Τύπο, δεν εμφανίστηκε στην ” αγκαλιά” του Πούτιν. Η σταθερή απάντηση του Μακρόν στη Ρωσική εισβολή το απέδειξε αυτό. Μάλλον, η στάση του απέναντι στη Μόσχα ήταν μια οριακή απόπειρα διπλωματίας , και όχι δημόσιες σχέσεις με την έννοια της κοσμικής συζήτησης, αλλά κυρίως της παρουσίασης σκληρών μηνυμάτων,ελέγχου της νοοτροπίας του προβληματικού Πούτιν ως και μιας προσπάθειας αποκλιμάκωσης. Δεν ήταν επιτυχής η παρουσία του στη Μόσχα στο να επηρεάσει την ανεύλικτη και αυταρχική συμπεριφορά της Ρωσίας στην εξωτερική πολιτική ,αλλά έπρεπε να επιχειρηθεί.
Επανεκλεγόμενος ο Μακρόν είναι πολύ πιθανό να διατηρήσει τη θέση μιας σταθερής, και αξιοπρεπούς συλλογικής Ευρωπαϊκής και Ευρωατλαντικής στάσης ως και της διατήρησης μιας γραμμής επικοινωνίας με τη Μόσχα. Εάν τυχόν υπάρξει περίπτωση(που δεν φαίνεται κάτι τέτοιο) η Λεπέν να κερδίσει, τότε η εξωτερική πολιτική της Γαλλίας έναντι της Ρωσίας θα επηρεαστεί, αλλά δεν θα ανατραπεί συντριπτικά . Το περιθώριο ελιγμών της θα περιοριστεί από το γεγονός ότι τους τελευταίους μήνες το γεωπολιτικό πλαίσιο, η εσωτερική πολιτική συζήτηση αλλά και η στάση της κοινής γνώμης έχουν αλλάξει και τέλος πάντων η Γαλλία δεν μπορεί να συμβαδίζει με εγκληματικές τάσεις σε πόλεμο , ως και με την αυταρχική συμπεριφορά ενός ηθικά τελειωμένου προσώπου.
