Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Σε νέο γύρο απαράδεκτων , απαξιωτικών και προκλητικών δηλώσεων με επίκεντρο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη προέβη χθες ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσγλου , σε εκτενή συνέντευξή του στο Τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο NTV .Βασικό θέμα των εμπρηστικών και αδιανόητων δηλώσεων του ήταν το θέμα των αεροπορικών εξοπλισμών της Τουρκίας και ειδικά προμήθεια των F16 από τις ΗΠΑ.
Σε ιδιαίτερα επιθετικό τόνο ο επικεφαλής της Τουρκικής διπλωματίας είπε «Ο Μητσοτάκης ταπείνωσε τον ίδιο του τον εαυτό, εκλιπαρούσε στην ομιλία του στο Κογκρέσο να μην μας δώσουν τα μαχητικά F-16 σε πνεύμα που δεν αρμόζει σε συμμαχική χώρα και έκανε μικρότητες. Υπάρχουν τέτοιες προσπάθειες, όμως δεν πιστεύω πως θα προκύψει πρόβλημα, πιστεύω πως το κλίμα είναι τώρα θετικό» είπε, μεταξύ άλλων ο Τσαβούσογλου.«Υπάρχουν διάφορα λόμπι, όπως αυτό των Αρμενίων, αλλά κυρίως αυτό της Ελλάδας, που λένε να μην μας δώσουν αυτά τα πολεμικά αεροσκάφη Όμως, κυρίως, το Ελληνικό λόμπι το κάνει αυτό» σχολίασε σε άλλο σημείο ο Τούρκος υπεξ.
Ο Τσαβούσογλου στο θέμα της αγοράς και του εκσυγχρονισμού των F-16 είπε ότι γίνονται συνομιλίες με τους Αμερικανούς και είναι προς θετική κατεύθυνση, Ο ” Στρατηγικός Μηχανισμός “ήταν πρόταση του Μπάιντεν στη Ρώμη στην τότε συνάντηση στο περιθώριο της G20. Οι πρώτες 2 συναντήσεις αυτού του μηχανισμού ήταν επιτυχείς. Πρώτα σε επίπεδο υφυπουργών(Ονάλ-Σέρμαν) και μετά σε υπουργικό επίπεδο στη Νέα Υόρκη.(Μπλίνκεν-Τσαβούσογλου)Σε αυτές τις τελευταίες συνομιλίες, ο Μπάιντεν τόνισε τη σημασία του. “Στόχος εδώ είναι η επίλυση των προβλημάτων και η περαιτέρω ανάπτυξη των διμερών σχέσεών μας σε διάφορους τομείς. Είτε σε οικονομικό, είτε σε περιφερειακό επίπεδο. Ανάπτυξη σχέσεων σε πολλούς τομείς. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των στρατιωτικών για την αγορά νέων F-16 και τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων είναι πολύ επιτυχημένες. Από την άλλη πλευρά-όπως είπε ο Μπάιντεν- πρέπει οι αποφάσεις του για τους αεροπορικούς εξοπλισμούς να περάσουν από το Κογκρέσο (με την Αμερικανική κυβέρνηση δεδομένα να υποστηρίζει το αίτημα της Άγκυρας )”Απαντώντας σε κάποια άλλη ερώτηση ο Τούρκος υπεξ υποστήριξε ότι “Υπάρχουν λίγοι γερουσιαστές στο Κογκρέσο, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας που αντιτίθενται. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους αντιτίθενται. Είναι κάποιοι κοντά στο Γκιουλενικό FETO ή επηρεάζονται από διάφορα λόμπι… Αλλά δεν αρκεί μόνο η ψήφος των Δημοκρατικών, αλλά και οι Ρεπουμπλικάνοι πρέπει να δώσουν την υποστήριξή τους. Οι επαφές μας συνεχίζονται με την πτέρυγα των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία. Η δήλωση του γνωστού και με σημαντική επιρροή γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ(Ρεπουμπλικάνος/Νότια Καρολίνα) συγκεκριμένα,που είναι μια σημαντική προσωπικότητα ενισχύει το αίτημα της Άγκυρας συμπεριλαμβανομένης και της κινητικότητας του Τούρκου πρέσβη στην Ουάσιγκτον Moυράτ Μουρσάν “Και κατέληξε λέγοντας ότι “Έχουμε επαφές με μέλη του Κογκρέσου. Από αυτό βλέπουμε ότι η παράδοση αυτών των F-16 και η προμήθεια αεροπορικού υλικού για τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων εκλαμβάνεται και εκτιμάται ως εξής εντός των Αμερικανικών κύκλων ” Το πράσινο φως γα τα αεροσκάφη είναι πολύ σημαντικό για το ΝΑΤΟως επίσης για τους Αμερικανούς. Και αυτή τη στιγμή δεν βλέπουμε να υπάρχει κάποια αρνητική εικόνα.”
Αναφορικά με τις επικρίσεις του συνόλου της Τουρκικής αντιπολίτευσης σχετικά με την απόφαση του Ερντογάν να καθίσει στο ίδιο τραπέζι, στη διάρκεια δείπνου – που παρέθεσε ο Ισπανός πρωθυπουργός και οικοδεσπότης Πέντρο Σάντσεθ σε 44 ηγέτες κρατών , την τελευταία βραδιά πριν το κλείσιμο της Συνόδου Κορυφής στην Μαδρίτη- με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη, ο Τσαβούσογλου είπε: «Οι συναντήσεις μας σε ανεπίσημα δείπνα είναι ανθρώπινες και δεν σημαίνει πως τους αναγνωρίζουμε», και ότι πάντοτε υπάρχει διπλωματική συμπεριφορά σ κοινωνικές εκδηλώσεις.
Σχετικά με τα παζαρέματα με τους Σκανδιναβούς
Αναφορικά με τα αιτήματα της Σουηδίας και Φινλανδίας για την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ, ο Τσαβούσογλου ανέφερε πως «αν δεν εφαρμόσουν όσα υπογράψαμε στο σχετικό μνημόνιο της Μαδρίτης τότε δεν θα τους επιτρέψουμε την είσοδο στο ΝΑΤΟ». Μιλώντας χθες από το στρατηγικής σημασίας νησί Γκότλαντ στην Βαλτική η πρωθυπουργός της Σουηδίας Μαγκνταλένα Άντερσον τόνισε ότι όλα τα άτομα που ζούνε στην χώρα της (Κούρδοι-Τούρκοι κα) και δεν είχαν καμία εμπλοκή ή ανάμειξη σε εξτρεμιστικές ή βίαιες ενέργειες δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν. Η Σουηδία εξονυχιστικά θα εξετάσει όλους τους φακέλους που στέλνει το υπουργείο δικαιοσύνης της Τουρκίας και θα ενεργήσει ανάλογα.
Πάντως σε μία άλλη εξέλιξη που πιθανότατα να συνδέεται με τα Τουρκο-Σκανδιναβικά ζητήματα ,η Τουρκία γίνεται συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη της Σβάλμπαρντ. Η Τουρκία αποφάσισε να συμπεριληφθεί στη Συνθήκη του Σβάλμπαρντ, η οποία θα επιτρέψει στους Τούρκους πολίτες να αποκτήσουν δικαιώματα ιδιοκτησίας, διαμονής και αλιείας στο αρχιπέλαγος και τα χωρικά ύδατα Σβάλμπαρντ (Spitsbergen). Το νομοσχέδιο, το οποίο υπογράφηκε από τον Ερντογάν, σχετικά με τη Συνθήκη έχει προωθηθεί στο γραφείο του προέδρου του κοινοβουλίου.
Αν η Τουρκία συμπεριληφθεί στη συνθήκη που υπογράφηκε στο Παρίσι στις 9 Φεβρουαρίου 1920, οι Τουρκικές εταιρείες θα μπορούν να δραστηριοποιούνται στους τομείς της ναυτιλίας, της βιομηχανίας, των ορυχείων και του εμπορίου στο αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ και στα χωρικά ύδατα που υπάγονται στην κυριαρχία της Νορβηγίας και βρίσκεται μόλις χίλια χιλιόμετρα από τον βόρειο πόλο. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι Τούρκοι επιστήμονες θα έχουν τη δυνατότητα να διεξάγουν επιστημονική έρευνα στον Τουρκικό Επιστημονικό Σταθμό που θα ιδρυθεί. Σημειώνεται επίσης ότι οι Τούρκοι φοιτητές θα έχουν την ευκαιρία να σπουδάσουν στο Πανεπιστημιακό Κέντρο στο Σβάλμπαρντ.
Η ένταξη της Τουρκίας σε αυτή τη Συνθήκη θα ενισχύσει περαιτέρω το ενδιαφέρον της για την περιοχή της Αρκτικής, σύμφωνα με τους ειδικούς. Η συνθήκη αφορά τη θέσπιση ορισμένων διευθετήσεων για το αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ μεταξύ Νορβηγίας, ΗΠΑ, Δανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ιαπωνίας, Ολλανδίας , Μεγάλης Βρετανίας, Ιρλανδίας, Βρετανικών Υπερπόντιων Εδαφών και Σουηδίας. Στη διαδικασία λήψης αυτής της απόφασης, που αφορά τον βορρά, η Τουρκία προσπαθούσε να αποκομίσει κέρδη από τις διαπραγματεύσεις , αναφορικά με τα νέα μέλη του ΝΑΤΟ Φινλανδία και Σουηδία.