Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η πρόσφατη επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου σε Ισραήλ, Παλαιστινιακή Αρχή καθώς και στη Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας ήταν ιδιαιτέρα σημαντική , ενώ ήταν η πρώτη του Μπάιντεν στην Μέση Ανατολή.Επεσήμανε ότι δεν αποχωρούν με τίποτα οι Αμερικανοί από την συγκεκριμένη στρατηγικής σημασίας ζώνη ,και δεν πρόκειται να εγκαταλείψουν τους διαχρονικούς συμμάχους τους στο έλεος των Ρώσων και των Κινέζων. Στην διάρκεια αυτής της τετραήμερης περιοδείας έγιναν πολλά ,που όμως δεν “φωτίστηκαν” ανάλογα.
Ο υπογράφων παρακάτω αναφέρει ορισμένα από αυτά που έχουν και θα έχουν σημαντική επιρροή και επιπτώσεις στην περιφερειακή και ευρύτερη ασφάλεια, πολιτικο-διπλωματικό-στρατιωτική συνεργασία καθώς και σε άλλους επιμέρους τομείς (οικονομικούς, κλιματικούς,ενεργειακούς κλπ) :
*Ανοιχτοί ουρανοί. Η Σαουδική Αραβία άνοιξε τους ουρανούς της στους Ισραηλινούς με αντάλλαγμα τη συμφωνία της Ιερουσαλήμ να απομακρύνει τη διεθνή ειρηνευτική δύναμη από τα δύο στρατηγικής σημασίας νησάκια Τιράν και το Σαναφίρ, στενά του Τιράν στην Ερυθρά Θάλασσα.. Η παρουσία των μικρών μονάδων ήταν μέρος της ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ της Αιγύπτου και του Ισραήλ,(1977-1979) αλλά η Αίγυπτος συμφώνησε τα τελευταία χρόνια να επιστρέψει τον έλεγχο των δυο μικρονησιών στη Σαουδική Αραβία.Για πρώτη φορά έγινε επίσημα πτήση από το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Τελ Αβίβ στο Σαουδαραβικό αεροδρόμιο της Τζέντα.
*Η Αίγυπτος και το Ισραήλ συμφώνησαν σε εναλλακτικές συμφωνίες ασφάλειας σε Αιγυπτιακό έδαφος, όμως δεν έγινε καμία ανακοίνωση σχετικά με απευθείας πτήσεις από το Ισραήλ προς τη Σαουδική Αραβία για τα μουσουλμανικά προσκυνήματα στη Μέκκα, κάτι που το Ισραήλ επιδιώκει από το 2018 και ήλπιζε να επιτύχει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του Μπάιντεν.Πάντως
ο Μπάιντεν χαιρέτισε «σχετικά βήματα υπό συζήτηση για να συμπεριλάβουν απευθείας πτήσεις από το Ισραήλ προς την Τζέντα για το Χατζ του επόμενου έτους σε εγκεκριμένους αερομεταφορείς».
*Ο Μπάιντεν είπε σε μια Αραβική Σύνοδο Κορυφής το Σάββατο(Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Μπαχρέιν, Ομάν ,ΗΑΕ Κουβέιτ,Ιράκ, Αίγυπτος, Ιορδανία) ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν σταθερά προσηλωμένες στους συμμάχους τους στη Μέση Ανατολή και ότι «δεν θα πάνε πουθενά», ενώ στα σχέδια του υπεξ Άντονι Μπλίνκεν και της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ/CENTCOM είναι η συγκρότηση μιας περιφερειακής συμμαχίας ασφάλειας των Αραβικών κρατών που θα ενσωματώνει και το Ισραήλ.
*Κοινές ανησυχίες για το Ιράν Ο Μπάιντεν προσπάθησε επίσης να χρησιμοποιήσει τη συγκέντρωση στη Τζέντα για να ενσωματώσει το Ισραήλ ως μέρος ενός νέου άξονα που οδηγείται σε μεγάλο βαθμό από τις κοινές ανησυχίες για το Ιράν. Τόνισε : ‘Πιστεύουμε ότι έχει μεγάλη αξία η συμπερίληψη όσο το δυνατόν περισσότερων δυνατοτήτων σε αυτή την περιοχή και σίγουρα το Ισραήλ έχει σημαντικές δυνατότητες αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας,”
*Ο Μπάιντεν επικεντρώθηκε στην σύνοδο κορυφής με έξι κράτη του Κόλπου και την Αίγυπτο, την Ιορδανία και το Ιράκ, ενώ υποβάθμισε μια συνάντηση με τον Σαουδάραβα διάδοχο πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Αυτή η συνάντηση προκάλεσε επικρίσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Βασίλειο των Σαούντ υπό το φως της συμμετοχής του Μπιν Σαλμάν στη δολοφονία του αρθρογράφου και κριτικού του καθεστώτος Τζαμάλ Κασόγκι, πριν τέσσερα χρόνια στην Κωνσταντινουπολη(στο Σαουδαραβικό προξενείο) .
*Το Ισραήλ, το οποίο συμμερίζεται τις ανησυχίες του για το Ιράν, ενθάρρυνε το ταξίδι του Μπάιντεν στο Βασίλειο, ελπίζοντας ότι θα προαγάγει μια “θέρμανση” των σχέσεων μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ ως μέρος μιας ευρύτερης Αραβικής προσέγγισης αφού τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν σφυρηλάτησαν δεσμούς με το Ισραήλ σε συμφωνίες με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ .(όπως και το Μαρόκο και το Σουδάν)
*Οι ευλογίες του Ριάντ. Ένα σχέδιο διασύνδεσης συστημάτων αεράμυνας θα μπορούσε να είναι πολιτικά “σκληρό” για τα Αραβικά κράτη που δεν έχουν δεσμούς με το Ισραήλ και διστάζουν να είναι μέρος μιας Αραβο-Ισραηλινής συμμαχίας ενάντια στο Ιράν, το οποίο έχει δημιουργήσει ένα ισχυρό δίκτυο πληρεξουσίων Σιιτικών αντιδυτικών οργανώσεων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Ιράκ. Λίβανος και Υεμένη. Οι δυο πλευρές ανακοίνωσαν επίσης ορισμένα πρόσθετα βήματα που σχετίζονται με την επέκταση της εκεχειρίας στην Υεμένη και ένα νέο διμερές πλαίσιο συνεργασίας σε 5G και 6G. Αν και ο Μπάιντεν χρειάζεται τη βοήθεια του κολοσσού του ΟΠΕΚ της Σαουδικής Αραβίας σε μια εποχή υψηλών τιμών του αργού πετρελαίου η δήλωση των ΗΠΑ έκανε μόνο μια γενική αναφορά σε «περαιτέρω βήματα που αναμένουμε τις επόμενες εβδομάδες που θα βοηθήσουν στη σταθεροποίηση των αγορών σημαντικά.
*Τέλος Ισραηλινά drones πετάνε πλέον από τη Μανάμα του Μπαχρέιν(έδρα του 5ου Αμερικανικού στόλου) και παρακολουθούν το Ιράν , ενώ Ισραηλινοί στρατιωτικοί εδρεύουν σε Αμερικανική βάση στο Κατάρ. Όλα αυτά τα κράτη σταδιακά ενισχύουν ειδικότερα αμυντικά προγραμματα των Αμερικανών. Επίσης για πρώτη φορά από σήμερα και για τρεις ημέρες ο αρχηγός των Ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων αντιστράτηγος Αβίβ Κοχάβι επισκέπτεται επίσημα το Μαρόκο, και ενισχύει τις στρατιωτικές επαφές και διμερή συνεργασία.
