Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Τμήματα του πυρηνικού σταθμού της Ουκρανίας στη Ζαπορίζια (επί του Δνείπερου ποταμού και η 6η μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας)/NPP έχουν υποστεί υπολογίσιμη ζημιά από Ρωσικά στρατιωτικά πλήγματα σε βαθμό που ανάγκασαν έναν από τους αντιδραστήρες του να κλείσει, δήλωσε προχθές ο επικεφαλής του μεγαλύτερου πυρηνικού εργοστασίου στην Ευρώπη (Ενερχοντάρ), ενώ ο Γενικός Διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας(ΙΑΕΑ) Αργεντινός πρέσβης Ραφαέλ Γκρόσι δήλωσε «πάρα πολύ ανήσυχος» από τον βομβαρδισμό στη μεγαλύτερη τέτοια εγκατάσταση της Ευρώπης.
Τα χτυπήματα της Παρασκευής στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια στη νότια Ουκρανία ,κατέστρεψαν σοβαρά έναν μέρος του σταθμού που περιείχε άζωτο και οξυγόνο ως και ένα «βοηθητικό κτίριο», ανέφερε η εταιρεία Energoatom . Το Κίεβο και η Μόσχα αλληλοκατηγορήθηκαν για προηγούμενες επιθέσεις ειδικά τον Απρίλιο. Σημειώνεται ότι στις αρχές Μαρτίου Ρωσική στρατιωτική δύναμη προωθήθηκε από την Κριμαία ,και κατέλαβε μέρος της επαρχίας Ζαπορίζια ,καθώς και την πυρηνική εγκατάσταση . Η βάση περιμετρικά είναι σε όλα τα κτίρια υπό τον ελέγχο των Ρωσικών κατοχικών δυνάμεων , αλλά οι χιλιάδες άνθρωποι που εργάζονται είναι Ουκρανοί που βρίσκονται σε συνεχή “αντιπαράθεση” με τους Ρώσους σε όλα τα τμήματα του τεράστιου εργοστασίου.
Τα πυραυλικά χτυπήματα έχουν καταστρέψει ένα καλώδιο τροφοδοσίας, ανάγκασαν έναν από τους αντιδραστήρες για λόγους ασφαλείας να σταματήσει να λειτουργεί ενώ «υπάρχει ακόμη κίνδυνος διαρροής υδρογόνου και ραδιενεργών ουσιών ως και ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιάς είναι επίσης αρκετά υψηλός», δήλωσε η Energoatom. Ο βομβαρδισμός καταλήγει ότι « έχει προκαλέσει σοβαρό κίνδυνο για την ασφαλή λειτουργία του εργοστασίου». Τα Ρωσικά στρατεύματα από τις πρώτες ημέρες της εισβολής τους αποθηκεύουν σ διάφορα μέρη βαρύ οπλισμό, νάρκες ενώ σε κοντινή απόσταση οι Ρώσοι έχουν αναπτύξει συστοιχία πυραύλων ISKANDER(χωριό Βοντιάνε) που ανήκει στις δυνάμεις της 49ης στρατιάς.. Η Μόσχα από την πλευρά της έχει κατηγορήσει τις Ουκρανικές δυνάμεις ότι στοχεύουν το εργοστάσιο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέκρινε χθες το πρωί δριμύτατα τη Ρωσία για τους βομβαρδισμούς. ‘Η ΕΕ καταδικάζει τις στρατιωτικές δραστηριότητες της Ρωσίας γύρω από τον πυρηνικό σταθμό Ζαπορίζια”, έγραψε στο Twitter ο κορυφαίος διπλωμάτης της Ένωσης Ζοσέπ Μπορέλ(αρμόδιος επίτροπος για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια). Πρόκειται για μια σοβαρή και ανεύθυνη παραβίαση των κανόνων πυρηνικής ασφάλειας και άλλο ένα παράδειγμα αγνόησης από τη Ρωσία των διεθνών κανόνων, ενώ η Μόσχα παραβιάζει κατ εξακολούθηση διεθνείς συνθήκες που διέπουν την ασφάλεια πυρηνικών αντιδραστήρων κοντά σε εμπόλεμες ζώνες.
Ο Μπορέλ επέμεινε χθες να δοθεί πρόσβαση στους ειδικούς της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, η οποία εξέφρασε επίσης την ανησυχία της σε δήλωσή της το Σάββατο. Τα πλήγματα αντιπροσωπεύουν «την τελευταία σε μια μακρά σειρά ολοένα και πιο ανησυχητικών αναφορών», δήλωσε ο Ραφαέλ Γκρόσι, που γνωρίζει πολύ καλά τα θέματα γιατί είναι ειδικός στα ζητήματα πυρηνικού αφοπλισμού, πυρηνικών συνθηκών και πυρηνικών προγραμμάτων σε όλες τις γωνιές της γης. Υπογράμμισε μεταξύ άλλων τον πολύ πραγματικό κίνδυνο μιας πιθανής πυρηνικής καταστροφής που θα μπορούσε να απειλήσει τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον στην Ουκρανία και πέρα από αυτήν.
Σε ιδιαίτερα έντονο ύφος τόνισε ότι «στρατιωτική δράση που θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ασφάλεια του εργοστασίου και είναι «εντελώς απαράδεκτη ενώ πρέπει να αποφευχθεί με κάθε κόστος». Η ΙΑΕΑ επιδιώκει να στείλει μια ομάδα ειδικών (πυρηνικών φυσικών , χημικών κα με τα κατάλληλα όργανα) για να επιθεωρήσει το εργοστάσιο εδώ και εβδομάδες. Η Ουκρανία έχει μέχρι στιγμής απορρίψει τις προτάσεις γιατί υποστηρίζει ότι θα νομιμοποιήσουν την κατάληψη της τοποθεσίας από τη Ρωσία στα μάτια της διεθνούς κοινότητας. Ανέφερε ότι υπάλληλοι της κρατικής Ρωσικής εταιρείας πυρηνικής ενέργειας Rosatom είχαν εγκαταλείψει το εργοστάσιο την περασμένη Πέμπτη λίγο πριν από τις επιθέσεις, αλλά το Ουκρανικό προσωπικό παρέμεινε στις θέσεις του και το εργοστάσιο εξακολουθούσε να παράγει ηλεκτρική ενέργεια.
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Ζελένσκι δήλωσε την Παρασκευή ότι «οποιαδήποτε βομβιστική επίθεση σε αυτόν τον χώρο είναι ένα ξεδιάντροπο έγκλημα, μια πράξη τρομοκρατίας», ενώ το Ουκρανικό υπουργείο εξωτερικών έχει τονίσει ότι «οι πιθανές συνέπειες από χτύπημα σε ένα εκ των αντιδραστήρων που λειτουργεί είναι ισοδύναμες με τη χρήση ατομικής βόμβας». Νωρίτερα (Τετάρτη) η ΙΑΕΑ χαρακτήρισε την κατάσταση στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια ως «αστατική». Ενώ ο Γκρόσι την Πέμπτη αποκάλυψε ότι κάθε αρχή ασφάλειας έχει παραβιαστεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Ο Ζελένσκι όπως και ορισμένες δυτικές χώρες έχουν καλέσει τη διεθνή κοινότητα να κατονομάσει τη Ρωσία ως κρατικό χορηγό της τρομοκρατίας και να επιβάλει σκληρές κυρώσεις στη Ρωσική πυρηνική βιομηχανία.Πάντως και οι δύο πλευρές συνέκλιναν στο ότι προκλήθηκε επικίνδυνη πυρκαγιά.
Ο Ουκρανός επικεφαλής της Στρατιωτικής Διοίκησης της Περιφέρειας Zαπορίζια Αλεξάντερ Στάρουχ ισχυρίστηκε στις 6 Αυγούστου ότι οι Ρωσικές δυνάμεις προσπαθούν να «προκαλέσουν» τους Ουκρανούς να βομβαρδίσουν το NPP για να επηρεάσουν τη Δύση στο να διστάζει να παράσχει όπλα στην Ουκρανία. Ένα Ρωσικό αντιπολιτευόμενο μέσο ανέφερε ότι οι Ρωσικές δυνάμεις αποθηκεύουν εκρηκτικά και πυρομαχικά γύρω από τον πυρηνικό σταθμό. Συνδρομητική ιστοσελίδα (με την οποία είναι σε συνεχή επαφή ο υπογράφων) ανέφερε στις 5 Αυγούστου ότι μια πηγή στη Ζαπορίζια υποστήριξε ότι οι Ρωσικές δυνάμεις ναρκοθέτησαν την αίθουσα τουρμπίνας του ενεργειακού μπλοκ 1 του NPP γύρω στις 3 Αυγούστου. Μια άλλη (ανεξάρτητη) πηγή ισχυρίστηκε ότι περίπου 500 Ρώσοι στρατιώτες, καθώς και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού και αντιαεροπορικά συστήματα μικρού βεληνεκούς σταθμεύουν εντός του εργοστασίου και ότι οι Ρωσικές δυνάμεις ναρκοθέτησαν την ανατολική περιοχή γύρω από το εργοστάσιο.
Η δεύτερη πηγή ανέφερε ότι οι Ρωσικές δυνάμεις «αποθηκεύουν νάρκες και πυρομαχικά σε άμεση γειτνίαση με τα ενεργειακά τετράγωνα, κάτω από τρίγωνα, με μερικά από τα πυρομαχικά αποθηκευμένα μέσα στο ενεργειακό μπλοκ». Η δεύτερη πηγή δεν ήταν βέβαιη «αν το ενεργειακό μπλοκ έχει εξορυχθεί ή χρησιμοποιείται απλώς για την αποθήκευση εκρηκτικών». Πληροφορίες από την περιοχή κάνουν λόγο ότι οι Ρωσικές δυνάμεις εγκατέστησαν συστοιχίες πυραύλων Grad κοντά στο περίπου 4 km από τους αντιδραστήρες της NPP (και περίπου 2 km από τις μονάδες περιορισμού αναλώσιμου καυσίμου στο εργοστάσιο). Ουκρανικά κανάλια και αξιωματούχοι είχαν αναφέρει στα μέσα Ιουλίου ότι οι Ρωσικές δυνάμεις πυροβολούσαν στη Νικόπολη -Ουκρανική πόλη ακριβώς απέναντι από τον ποταμό Δνείπερο .
Η Νότια Στρατιωτική Διοίκηση της Ουκρανίας ανέφερε στη συνέχεια ότι οι Ρωσικές δυνάμεις βομβαρδίζουν τακτικά τη Νικόπολη με ρουκέτες Grad, προκαλώντας το Σάββατο ζημιές σε 57 σπίτια . Η Στρατιωτική Διοίκηση εκτιμά ότι οι Ρωσικές δυνάμεις είναι πιθανό να χρησιμοποιήσουν το NPP για να “παίξουν με τους φόβους “της Δύσης για πυρηνική καταστροφή στην Ουκρανία, σε μια προσπάθεια να υποβαθμίσουν τη βούληση και τη δυναμική της Δύσης να παράσχουν στρατιωτική υποστήριξη στην επικείμενη Ουκρανική αντεπίθεση, χρησιμοποιώντας επίσης αποτελεσματικά το εργοστάσιο ως “πυρηνικό ασπίδα” για την αποτροπή Ουκρανικών πληγμάτων στις Ρωσικές δυνάμεις και στις αποθήκες εξοπλισμού .
Σημειώνεται ότι τα άλλα τρία πυρηνικά εργοστάσια της Ουκρανίας σε Νετίσιν, Ρίβνε και Γιουζνουκράινσκ είναι υπό τον έλεγχο του Κιέβου.
