Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Έντονη κριτική ασκείται στη Τουρκία μέσα από δυο εκθέσεις της Υπηρεσίας Μελετών του Αμερικανικού Κογκρέσου αναφορικά με την συμπεριφορά της Άγκυρας απέναντι στην χώρα μας,αλλά και στις ευρύτερες διπλωματικές επαφές της Τουρκίας με άλλα κράτη μεταξύ των οποίων της Ρωσίας και του Ιράν. Οι δυο εκθέσεις 72 και 31 σελίδες αντίστοιχα καταγράφουν συνολικά αλλά και ειδικά την Τουρκική πολιτική αναφερόμενες σε πλειάδα θεμάτων ,όπως στα Ελληνοτουρκικά,την κατάσταση σε Συρία και την Ουκρανία, το Μεσανατολικό , το Κουρδικό κα. Οι συγγραφείς των δυο εκθέσεων είναι οι γνωστοί Μεσανατολόγοι της Υπηρεσίας του Κογκρέσου Τζιμ Ζανότι και Κλέιτον Τόμας. Αναφορικά με την Τουρκική πολιτική απέναντι στην χώρα μας επισημαίνεται η Τουρκική επιθετικότητα και οι υπερπτήσεις Τουρκικών αεροσκαφών και drones πάνω από το Αιγαίο.Οι συγγραφείς των μελετών κάνουν επίσης μία σύντομη αλλά εμπεριστατωμένη κάλυψη της διαχρονικής Ελληνοτουρκικής έντασης.
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι: «Οι μακροχρόνιες διαφωνίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο σημείωσαν σημαντική κλιμάκωση το 2022 εν μέσω μεγαλύτερης στρατηγικής συνεργασίας των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ελλάδα» επικρίνοντας στη συνέχεια τις Τουρκικές υπερπτήσεις επάνω από Ελληνικά νησιά. «Πιστεύουμε ότι οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ δεν πρέπει να πραγματοποιούν μη εξουσιοδοτημένες εδαφικές υπερπτήσεις του εναέριου χώρου άλλου συμμάχου του ΝΑΤΟ» σημειώνεται χαρακτηριστικά στην έκθεση της Υπηρεσίας Μελετών του Κογκρέσου.Οι αναφορές και οι ισχυρισμοί της Τουρκίας για την Αμερικανική παρουσία στην Ελλάδα, και κυρίως στην Αλεξανδρούπολη, παρουσιάζονται στην έκθεση απορρίπτοντας εμμέσως τους ισχυρισμούς της Άγκυρας. «Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν διαμαρτυρηθεί για την σημαντική νέα στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στο ελληνικό λιμάνι της Αλεξανδρούπολης που βρίσκεται περίπου 10-15 μίλια από τα Τουρκικά σύνορα. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εξηγήσει ότι χρησιμοποιούν το λιμάνι ως διαμετακομιστικό κόμβο για αποστολή εξοπλισμού σε συμμάχους και εταίρους στην περιοχή λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια σχετικά με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία» σημειώνεται.Η προσέγγιση του Τούρκου προέδρου Ερντογάν με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν στηλιτεύεται επίσης έντονα, επισημαίνοντας την «ακροβασία» της Τουρκίας μεταξύ Δύσης και Ρωσίας και θέτοντας ευθέως ερωτήματα για τη χρήση των Αμερικάνικων βάσεων στο Τουρκικό έδαφος.Κριτική ασκείται και στην έκθεση για την στρατιωτική δραστηριότητα της Τουρκίας στη Συρία, στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Νότιο Καύκασο, με τρόπο -όπως επισημαίνεται- που έχει επηρεάσει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και άλλες χώρες της περιοχής.
Επίσης αφήνονται “αιχμές” για την αρνητική συμπεριφορά της Τουρκίας στα αιτήματα Σουηδίας και Φινλανδίας για ένταξη στην Ατλαντική Συμμαχία, ενώ και στις δυο Μελέτες συνοδεύουν πολύ ενδιαφέροντα παραρτήματα, αλλά και χάρτες που απεικονίζουν τις στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ σε Τουρκικό έδαφος, την συμμετοχή της Τουρκίας σε πολυεθνικές αποστολές στο ΝΑΤΟ, καθώς και την παρουσία των Τουρκικών μη- επανδρωμένων αεροσκαφών της σε πολλά κράτη της Μέσης Ανατολής, της ανατολικής Ευρώπης και της Αφρικής.Αναφορικά με τα Ουκρανικά επισημαίνεται ο ρόλος της Τουρκίας μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας για την αποφυγή επισιτιστικής κρίσης λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.Στο μεταξύ ο νέος υπουργός εξωτερικών του Ισραήλ Έλι Κοέν σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε χθες με τον ομόλογό του της Κύπρου Γιαννάκη Κασουλίδη αναφέρθηκε με πολύ θετικά σχόλια γα την τριμερή συνεργασία Ελλάδος- Ισραήλ και Κύπρου , ειδικά στον τομέα της ενέργειας.
Δένδιας από την Ακτή Ελεφαντοστού για επιστολή προς Μπορέλ Το Διαπεριφερειακό Ινστιτούτο Θαλάσσιας Ασφάλειας (ISMI) επισκέφθηκε χθες ο υπεξ , Νίκος Δένδιας, που πραγματοποίησε επίσκεψη (για πρώτη φορά) στο Αμπιτζάν της Ακτής Ελεφαντοστού, ενώ σήμερα βρίσκεται στην Άκκρα της Γκάνα, και με τελευταίο σταθμό την Λιμπρεβίλ της Γκαμπόν.Παρούσα στην επίσκεψη ήταν και η πρέσβης της ΕΕ Φραντσέσκα ντι Μάουρο, σύμφωνα με σχετική ανάρτηση του υπουργείου εξωτερικών στο twitter .«Εκ μέρους της Ελληνικής κυβέρνησης πραγματοποιήθηκε δωρεά ως συνεισφορά στις δραστηριότητες του Ινστιτούτου για την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας στον Κόλπο της Γουινέας», αναφέρει το υπουργείο εξωτερικών.(Είναι μία γεωγραφική περιοχή που χαρακτηρίζεται από πειρατικές και εγκληματικές επιθέσεις). Τις δυο τελευταίες χώρες είχε επισκεφθεί πάλι προς τα τέλη του 2021 ο Νίκος Δένδιας Ο Νίκος Δένδιας τόνισε ότι η δυτικοαφρικανική χώρα είναι μια από τις πρώτες χώρες που κύρωσε τη Διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, την UNCLOS, και μια χώρα η οποία επίσης ανήκει στην ομάδα των φίλων της UNCLOS, συνεπώς υπάρχει μεταξύ μας ένα μεγάλο πεδίο συνεργασίας. Επίσης, είναι μια χώρα που έχει καταδικάσει ξεκάθαρα τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, πιστεύει στο Διεθνές Δίκαιο, πιστεύει στην εδαφική ακεραιότητα, και στην ισότητα και την ανεξαρτησία των Κρατών.Από εκεί και πέρα, μας ενδιαφέρει η θαλάσσια ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή, τόσο στον Κόλπο της Γουινέας ο οποίος συνορεύει με την Ακτή του Ελεφαντοστού και από τον οποίο διέρχεται ένα μεγάλο κομμάτι της Ελληνικής ναυτιλίας, όσο και η κατάσταση ασφαλείας στο Σαχέλ(όπου ενεργούν πολλές παράνομες ,ακραίες και τρομοκρατικές οργανώσεις). Οι δυο δυτικοαφρικανικές χώρες ανήκουν μέχρι τα τέλη του 2023 στα μη-μόνιμα μέλη του ΣΑ/ΟΗΕ,ενώ η τρίτη Αφρικανική χώρα η Μοζαμβίκη θα είναι μέχρι το τέλος του 2024.
. Σχετικά με την συμπεριφορά της Τουρκίας στην περίπτωση των αλιευτικών δικαιωμάτων μετά το πρόσφατο συμβάν στο Φαρμακονήσι, ο επικεφαλής της Ελληνικής διπλωματίας αναφέρθηκε στην επιστολή που έστειλε στον αρμόδιο επίτροπο της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική ,άμυνα και ασφάλεια Ισπανό Ζοσέπ Μπορέλ λέγοντας “Εκείνο που περιέγραψα στην επιστολή είναι μια πραγματική κατάσταση. Και επειδή το ζήτημα των αλιευτικών δικαιωμάτων δεν είναι ζήτημα μόνο των χωρών, είναι κυρίως Ευρωπαϊκό ζήτημα, θεώρησα ότι έχουμε υποχρέωση να ενημερώσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση για μια πρακτική, η οποία δημιουργεί προβλήματα στην Ελλάδα, αλλά βλάπτει, νομίζω, συνολικά και το Ευρωπαϊκό περιβάλλον και προσβάλλει το ευρωπαϊκό κεκτημένο.Νομίζω ότι η επιστολή αυτή μπορεί να λειτουργήσει προς την πλευρά της Τουρκίας σαν ένα σημάδι ότι η ανοχή ορισμένων πραγμάτων προσεγγίζει το τέλος της.