Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η ιστορία δυστυχώς επαναλαμβάνεται.Μια πραγματική ληστεία έργων τέχνης που συναγωνίζεται τη λεηλασία των Ναζί σε διάφορες χώρες κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου λαμβάνει χώρα αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη. Από την έναρξη της πλήρους κλίμακας βάναυσης εισβολής της στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, η Ρωσία έχει λεηλατήσει πάνω από 30 μουσεία(Μαριουπολη, Χερσώνα, Ζαπορίζια, Μπερντιάνσκ κα) κλέβοντας χιλιάδες πολύτιμα εκθέματα από ελαιογραφίες μέχρι αρχαία αντικείμενα. Αυτές οι κλοπές, δεν είναι μεμονωμένα επεισόδια, αλλά μέρος μιας ευρύτερης και προσχεδιασμένης προσπάθειας του Πούτιν να καταστρέψει συνειδητά τον πολιτισμό της Ουκρανίας. Αυτή είναι μια φιλοδοξία που η Μόσχα προσπάθησε επανειλημμένα και δεν κατάφερε να εκπληρώσει στη διάρκεια των τελευταίων αιώνων.
Το «Women at War», είναι μια νέα έκθεση στις ΗΠΑ που παρουσιάζει μια ποικιλία έργων δώδεκα Ουκρανών γυναικών καλλιτεχνών, και αποτελεί ένα σύμβολο απάντησης στην τελευταία προσπάθεια του Κρεμλίνου να εξαφανίσει την κληρονομιά της Ουκρανίας. Αν και αρκετοί από τους καλλιτέχνες που παρουσιάζονται στην έκθεση έχουν καταφύγει στην Ευρώπη ή στην Αμερική από την έναρξη της εισβολής , όλα τα έργα που παρουσιάζονται αρχικά φιλοτεχνήθηκαν στην ίδια την Ουκρανία. Με την προσωπική επιμέλεια της Mόνικα Φαμπιάνσκα στη γκαλερί Fridman στη Νέα Υόρκη, η έκθεση καταδεικνύει ότι, σε αντίθεση με τα αναθεωρητικά και απαράδεκτα Ρωσικά αυτοκρατορικά όνειρα, υπάρχει μια ακμάζουσα και ανεξάρτητη Ουκρανική καλλιτεχνική παράδοση. Πράγματι, όπως έχει παρατηρήσει η Φαμπιάνσκα «οι Ουκρανοί καλλιτέχνες έχουν τη δική τους κουλτούρα και όνειρα και συχνά, αυτό τα όνειρα αφορούν την ανεξαρτησία της χώρας τους ως και μια ταυτότητα που τους ανήκει, χωρίς την απειλή της παράνομης προσάρτησης, της εισβολής και του αφανισμού πάνω στον οποίο στοχεύει η Μόσχα για να εξαφανίσει πολιτισμό, γλώσσα, έθιμα και παρουσία της Ουκρανίας.».Αυτή η έκθεση έχει μεταφερθεί τώρα στην γκαλερί του Στάνφορντ της Ουάσιγκτον, όπου το American Purpose, ένα ελκυστικό διαδικτυακό περιοδικό αφιερωμένο στην σχέση της πολιτικής και του πολιτισμού, διοργάνωσε δεξίωση στις 12 Ιανουαρίου καλωσορίζοντας την άφιξή τους. Οι εναρκτήριες παρατηρήσεις από αρκετούς ομιλητές, συμπεριλαμβανομένης της γνωστής ιστορικού Σόνια Μίτσελ που είδε την έκθεση στη Νέα Υόρκη και συνέδραμε στο να μεταφερθεί στην Ουάσιγκτον, μαρτυρούν την ικανότητά της να φέρει στο σπίτι τις καθημερινές ταπεινώσεις, εγκλήματα πολέμου ως και τη φρίκη του πολέμου. Το «Women at War» θα παραμείνει στην πανεπιστημιούπολη του Στάνφορντ στην Ουάσιγκτον μέχρι τις 22 Μαρτίου.
Η έκθεση, περιλαμβάνει μια επτάλεπτη ταινία της Oξάνα Τσεπέλικ με τίτλο «Γράμμα από την Ουκρανία», περιλαμβάνει διάφορα έργα τέχνης που κυμαίνονται από κινούμενα σχέδια της κολασμένης καθημερινότητας στο Ντονμπάς μέχρι μια υπέροχη ελαιογραφία σε φυσικό μέγεθος σε καμβά της Λέσια Χομένκο που ονομάζεται «Μαξ στο Στρατό». Ο μοναχικός και επίσημος ένστολος Μαξ, ο ίδιος καλλιτέχνης και σύζυγος του Χομένκο, παρουσιάζεται να χαιρετά και να κοιτάζει μακριά, προσφέροντας μια αληθινή ως και οδυνηρή υπενθύμιση της απομόνωσης που μπορεί να συνοδεύει την αναχώρηση για να πάει στο στρατό.Πολλά σχέδια/έργα απεικονίζουν θύματα βιασμού Ρώσων στρατιωτών ειδικά στην υπό κατοχή τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου στην περιοχή του Κιέβου αλλά και στην Μελιτόπολη. Η Ντάνα Kαβελίνα , η οποία γεννήθηκε το 1995 στη Μελιτόπολη και τώρα ζει στη Γερμανία ως πρόσφυγας, ασχολήθηκε με αυτό το δύσκολο θέμα σε μια σειρά από “καυστικά” σχέδια με τίτλο «Επικοινωνίες. Έξοδος στο Τυφλό Σημείο.” Δεν αναφέρεται μόνο στις άθλιες ενέργειες των Ρώσων στρατιωτών στην Ουκρανία, αλλά και στα «στρατόπεδα βιασμών» που ίδρυσαν οι Σέρβοι στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη τη δεκαετία του 1990. Τα σχέδια δεν είναι ποτέ λιγότερο από οδυνηρά. Το ένα, για παράδειγμα, παρουσιάζει αίμα που κυλά από σώματα πολλών γυναικών και ανδρών που απεικονίζονται με κόκκινα χέρια. Αυτές οι γυναίκες, όπως σημειώνει η έκθεση, «καταστράφηκαν σκόπιμα από επαναλαμβανόμενους βιασμούς», αλλά η Καβελίνα ψάχνει έναν τρόπο να παρουσιάσει λεπτομέρειες για αυτά τα θύματα και να μαρτυρήσει/καταγράψει την αγωνία τους.