Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Συμπληρώνεται ένας χρόνος από την απρόκλητη εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία και η πολυαναμενόμενη ομιλία του στις 21 Φεβρουαρίου στη Ρωσική Ομοσπονδιακή Συνέλευση δεν διατύπωσε συγκεκριμένους στόχους ούτε και προθέσεις για την επόμενη φάση του πόλεμου στην Ουκρανία , ενώ αντίθετα ενίσχυσε αρκετές μακροχρόνιες ρητορικές θέσεις σε μια προσπάθεια να του δοθεί περισσότερος χώρος και χρόνος για τον ανεπιτυχή παρατεταμένο πόλεμο. Ο Πούτιν ισχυρίστηκε ότι η Ρωσία ξεκίνησε την λεγόμενη «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην Ουκρανία πριν από ένα χρόνο για να προστατεύσει (!) τους ανθρώπους της στα «ιστορικά εδάφη» της Ρωσίας, να διασφαλίσει τη Ρωσική εσωτερική ασφάλεια, και να αντιμετωπίσει την απειλή που προέρχονταν από το Ουκρανικό «νεοναζιστικό» καθεστώς(!) που ανεδαφικά και ανιστόρητα ισχυρίζεται ότι υπάρχει από το 2014 στο Κίεβο , και ως εκ τούτου να προστατεύσει(!) τον λαό του Ντονμπάς.
Ο Πούτιν κατηγόρησε συνολικά τη Δύση ότι εξοπλίζει μαζικά την Ουκρανία και αναπτύσσει βάσεις και βιοεργαστήρια κοντά στα Ρωσικά σύνορα, διευρύνοντας έτσι τον παρατεταμένο πόλεμο στη Ρωσία. Ο Πούτιν -προφανώς σε παράλληλο σύμπαν- υποστήριξε ψευδώς ότι Ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις σχετίζονται με διάφορες ναζιστικές μεραρχίες(!) και ευχαρίστησε τις Ρωσικές ένοπλες δυνάμεις για τις προσπάθειές που καταβάλουν στην καταπολέμηση της ναζιστικής απειλής.
Η έμφαση σε ένα σημαντικό μέρος της ομιλίας δόθηκε στην υποτιθέμενη ανθεκτικότητα της Ρωσικής οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας και σφαίρας , ενώ ο Πούτιν παρουσίασε κάποιες προτάσεις για την ανάπτυξη των κατεχόμενων εδαφών της Ουκρανίας. Η ομιλία του Πούτιν επικεντρώθηκε κυρίως σε πολλές μακροχρόνιες και επαναλαμβανόμενες Ρωσικές επιχειρήσεις παραπληροφόρησης, ως και απύθμενης προπαγάνδας σχετικά με τις “δικαιολογίες” του πολέμου και δεν εμφάνισε ούτε μια απόκλιση από την ακραία ρητορική ανυπόστατη τοποθέτηση της Ρωσίας σχετικά με τον πόλεμο.
Ο Πούτιν θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιήσει την ομιλία του για να διατυπώσει νέους στόχους ως και μέσα για την επίτευξή τους, όπως μία ανακοίνωση ενός άλλου επίσημου κύματος μερικής επιστράτευσης , ο επαναπροσδιορισμός της ομιχλώδους «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» ως επίσημος πόλεμος ή η λήψη πρόσθετων μέτρων για την κινητοποίηση της προβληματικής Ρωσικής αμυντικής βιομηχανικής βάσης(με πιο συγκεκριμένο τρόπο). Αντίθετα, ο Πούτιν είπε πολύ λίγα ουσιαστικά πράγματα πιθανότατα για να διατηρήσει τις συνθήκες συνεχούς παραπληροφόρησης για έναν παρατεταμένο πόλεμο στην Ουκρανία, μη διατυπώνοντας συγκεκριμένους χρονικούς στόχους και πλαισιώνοντας τον πόλεμο ως υπαρξιακό για τον Ρωσικό εγχώριο πληθυσμό.
Περί αναστολής πυρηνικής συνθήκης START
Η ανακοίνωση του Πούτιν για την αναστολή της συμμετοχής της Ρωσίας στη Συνθήκη για τη περαιτέρω μείωση των στρατηγικών όπλων (START) του 2010 (επί προεδρίας Ομπάμα) απέσπασε την προσοχή διαφόρων κύκλων περισσότερο από το περιεχόμενο της υπόλοιπης ομιλίας του . Προς το τέλος της σχεδόν 2 ωρών κουραστικής ομιλίας του, ο Πούτιν ισχυρίστηκε ότι συλλογικά η Δύση χρησιμοποίησε τη νέα START για να επιφέρει μια στρατηγική ήττα στη Ρωσία και ότι η Ρωσία αναστέλλει τη συμμετοχή της στο START, αν και ο Πούτιν τόνισε ότι η αναστολή δεν είναι πλήρης αποχώρηση.
Ο Πούτιν κάλεσε το Ρωσικό υπουργείο άμυνας ως και τη Ρωσική υπηρεσία πυρηνικής ενέργειας Rosatom να διασφαλίσουν την ετοιμότητα για δοκιμή πυρηνικών όπλων. Ο Πούτιν εκτιμάται ότι έκανε αυτή την ανακοίνωση για να εισαγάγει εκ νέου την πυρηνική ρητορική στον χώρο των πληροφοριών, αποσπώντας έτσι την προσοχή από τη συνολική έλλειψη ουσίας στην υπόλοιπη ομιλία του.Επί μήνες έχω τονίσει ότι η χρήση της Ρωσικής πυρηνικής απειλητικής ρητορικής ως επιχείρηση “ενημέρωσης “στοχεύει στο να αποθαρρύνει την Ουκρανία και τη Δύση καθώς και να αντισταθμίσει τις πολλές συμβατικές αποτυχίες του Ρωσικού στρατού.Εκτιμάται ότι παρά τα λεγόμενα η Ρωσία δεν θα χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο στην Ουκρανία ή εναντίον του ΝΑΤΟ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν στην ομιλία του προχθές στη Βαρσοβία επαναβεβαίωσε την πλήρη υποστήριξη των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία μετά το ιστορικό ταξίδι του στο Κίεβο. Ο Μπάιντεν τόνισε την ισχυρή και ισχύουσα ενότητα μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ και δήλωσε «η υποστήριξή μας στην Ουκρανία δεν αμφιταλαντεύεται , το ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να διχαστεί και δεν θα κουραστεί.Τα λόγια του Πούτιν ήταν «βαθύτατα ατυχή και ανεύθυνα», δήλωσε από την Αθήνα ο υπεξ των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν, προσθέτοντας: “Θα παρακολουθούμε προσεκτικά για να δούμε τι κάνει στην πραγματικότητα η Ρωσία. Φυσικά, θα διασφαλίσουμε ότι σε κάθε περίπτωση είμαστε κατάλληλα τοποθετημένοι για την ασφάλεια της χώρας μας ως και των συμμάχων μας σε Ευρώπη και Ειρηνικό “. Ορισμένα μέσα ενημέρωσης την χαρακτήρισαν ως σαφές βήμα προς μια νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών ή ακόμα και πυρηνική σύγκρουση.Σημειωτέον ότι υπάρχουν πολλές αδυναμίες στη Ρωσική πλευρά, όπως «Πού θα βρουν τα χρήματα για νέα εξοπλιστικά πυρηνικά προγράμματα,Ποτέ δεν μπόρεσαν, ιστορικά, να ανταγωνιστούν σε ποιότητα όπλων τους Αμερικανούς. Μπορεί να είχαν χρήματα πριν, αλλά πιστεύω ότι θα πιεστούν σκληρά τώρα, δεδομένων όλων των παραγόντων που εμπλέκουν τον πόλεμο, για να μπορέσουν να κάνουν τέτοιου είδους πράγματα». Γνωστοί αναλυτές τόνισαν ότι η Μόσχα δεν τηρεί τη Συνθήκη και δεν συμμορφώνεται με δεκάδες επιμέρυς διατάξεις της.
Η νέα START περιορίζει τα πυρηνικά όπλα μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών σε 700 ανεπτυγμένoυς διηπειρωτικούς πυραυλους ICBM, σε βομβαρδιστικά με πυρηνική δυνατότητα ως και σε υποβρύχια που φέρουν βαλλιστικούς πυραύλους(SLBM).Παρέχει επίσης και στις δύο πλευρές τη δυνατότητα να ελέγχουν το οπλοστάσιο του άλλου. Και οι δύο πλευρές την ανανέωσαν για άλλα πέντε χρόνια τον Φεβρουάριο του 2021(λίγες ημέρες πριν την εισβολή) . Η συμφωνία δεν καλύπτει νεότερα όπλα όπως το Ρωσικό υποβρύχιο drone με πυρηνικό οπλισμό Poseidon ως και υπερηχητικούς πυραύλους. Επίσης, δεν καλύπτει τακτικά πυρηνικά όπλα χαμηλής απόδοσης του είδους που πολλοί φοβούνται ότι η Ρωσία μπορεί να χρησιμοποιήσει στην Ουκρανία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι απίθανο να παρεκκλίνουν από το δικό τους πρόγραμμα πυρηνικών όπλων μισού τρισεκατομμυρίου δολαρίων. Το Πεντάγωνο βρίσκεται ήδη σε μια μεγάλη προσπάθεια για αρκετά χρόνια για την κατασκευή ενός νέου ICBM, μιας νέας κατηγορίας υποβρυχίων βαλλιστικών πυραύλων ως και την αναβάθμιση του στόλου πυρηνικών βομβαρδιστικών του. Οι Ηνωμένες Πολιτείες σημειώνουν επίσης εντυπωσιακή πρόοδο στα δικά τους υπερηχητικά όπλα, αλλά έχουν πει ότι αυτά δεν θα φέρουν πυρηνικά όπλα.
Κορυφαίοι δημοσιογράφοι κύκλοι φέρεται να έχουν στη διάθεσή τους το απόρρητο έγγραφο στρατηγικής του Κρεμλίνου για το 2021 για την προώθηση της Ρωσικής επικυριαρχίας στη Λευκορωσία μέσω της σύστασης του “κράτους της Ένωσης μέχρι το 2030”. Δημοσιεύτηκε η ερευνητική έκθεση στις 20 Φεβρουαρίου ,που είναι μία απόρρητη 17 σελίδων . Το έγγραφο της Ρωσικής στρατηγικής επικεντρώνεται στο πως το Κρεμλίνο επιδιώκει να απορροφήσει το κράτος της Λευκορωσίας χρησιμοποιώντας τη δομή του ενωτικού κράτους.Ο υπογράφων μέσω διαφόρων πηγών επιβεβαιώνει την ύπαρξη και το περιεχόμενο αυτού του εγγράφου, για σταδιακή στρατιωτική, πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ενσωμάτωση της Λευκορωσίας με τη Ρωσία( μέσω του κράτους της Ένωσης)