Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ο αριθμός των πυρηνικών όπλων που διαθέτουν οι μεγάλες δυνάμεις αυξάνεται,σύμφωνα με την ετήσια έκθεση μίας εκ των κορυφαίων σε παγκόσμιο επίπεδο “δεξαμενής σκέψης” του SIPRI που εδρεύει στη Σόλνα/Στοκχόλμη(δόθηκε αργά χθες στη δημοσιότητα).Σύμφωνα με την πέραν των 300 σελίδων -όπως πάντα ακριβή και εμπεριστατωμένη έκθεση(που είναι στη διάθεση του υπογράφοντα) -υπάρχουν σήμερα περίπου 12.512 πυρηνικές κεφαλές σε όλο τον κόσμο, με τις περισσότερες από τις νέες σε στρατιωτικά αποθέματα(συγκριτικά με πέρυσι) να είναι της Κίνας.(της οποίας αυξάνεται το πυρηνικό δυναμικό) .Ο αριθμός των επιχειρησιακών πυρηνικών όπλων στα οπλοστάσια των μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων αυξάνεται και οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ο κόσμος «παρασύρεται σε μια από τις πιο επικίνδυνες περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας». Σε μια εποχή επιδείνωσης των διεθνών σχέσεων λόγω Ουκρανίας και εντάσεων στην Άπω Ανατολή ως και κλιμάκωσης του πυρηνικού κροταλισμού, σήμερα υπολογίζεται ότι υπάρχουν 12.512 πυρηνικές κεφαλές παγκοσμίως, εκ των οποίων οι 9.576 βρίσκονται σε στρατιωτικά αποθέματα έτοιμα για πιθανή χρήση( 86 περισσότερα σε σχέση με ένα χρόνο πριν)
Η άνοδος τερματίζει την περίοδο της σταδιακής μείωσης των πυρηνικών οπλοστασίων που ακολούθησε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης αποκαλύπτει ότι 60 από τις 86 νέες κεφαλές είναι Κινεζικές.Τα υπόλοιπα πυρηνικά όπλα ανήκουν στη Ρωσία (12), στο Πακιστάν (πέντε), στη Βόρεια Κορέα (πέντε) και στην Ινδία (τέσσερα). Η αύξηση των πυρηνικών κεφαλών έρχεται παρά τη δήλωση το 2021 από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ(ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ηνωμένο Βασίλειο και Γαλλία)ότι «ο πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί». Η Ρωσία και οι ΗΠΑ μαζί κατέχουν σχεδόν το 90% όλων των πυρηνικών όπλων παγκοσμίως. Εκτός από τα χρησιμοποιήσιμα πυρηνικά τους όπλα, οι δύο δυνάμεις κατέχουν η καθεμία περισσότερες από 1.000 κεφαλές που έχουν δηλωθεί προς απόσυρση και τις οποίες σταδιακά διαλύουν.
Από τις συνολικά 12.512 κεφαλές στον κόσμο, στις οποίες περιλαμβάνονται και αυτές που έχουν αποσυρθεί και περιμένουν διάλυση, το παγκόσμιας εμβέλειας ινστιτούτο υπολογίζει ότι 3.844 έχουν αναπτυχθεί σε πυραύλους εδάφους-εδάφους και σε αεροσκάφη. Περίπου 2.000 από αυτούς – σχεδόν όλοι ανήκουν στη Ρωσία ή τις ΗΠΑ – διατηρούνται σε κατάσταση υψηλού επιχειρησιακού συναγερμού, που σημαίνει ότι είναι τοποθετημένοι σε πυραύλους ή κρατούνται σε αεροπορικές βάσεις που φιλοξενούν πυρηνικά βομβαρδιστικά.(πχ Ρωσικά στρατηγικά αεροσκάφη Τουπόλεφ 160 και 95 ή Αμερικανικά Β2 ,και Β52 )
Σημειώνεται επίσης ότι η πλήρης εικόνα είναι δύσκολο να κριθεί καθώς ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, έχουν μειώσει το επίπεδο διαφάνειας τους από τότε που ο Πούτιν ξεκίνησε την πλήρη εισβολή του στην Ουκρανία. Η Κίνα, η τρίτη μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη στον κόσμο, πιστεύεται ότι αύξησε τον αριθμό των κεφαλών της από 350 τον Ιανουάριο του 2022 σε 410 τον Ιανουάριο του 2023. Αυτό το οπλοστάσιο αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται. Η έκθεση προσθέτει ότι η Κίνα δεν έχει δηλώσει ποτέ το μέγεθος του πυρηνικού της οπλοστασίου και ότι πολλές από τις αξιολογήσεις της βασίζονται σε δεδομένα από το υπουργείο άμυνας των ΗΠΑ. Το 2021, εμπορικές δορυφορικές εικόνες αποκάλυψαν ότι η Κίνα είχε ξεκινήσει την κατασκευή εκατοντάδων νέων σιλό πυραύλων στα βόρεια της επικράτειάς της.Ο Δρ Χανς Κρίστερσεν αναλυτής του προγράμματος όπλων μαζικής καταστροφής δήλωσε: «Η Κίνα έχει ξεκινήσει μια σημαντική επέκταση του πυρηνικού της οπλοστασίου. Είναι ολοένα και πιο δύσκολο να ισοφαρίσει αυτή η τάση με τον διακηρυγμένο στόχο της Κίνας να έχει μόνο τις ελάχιστες πυρηνικές δυνάμεις που απαιτούνται για να διατηρήσει την εθνική της ασφάλεια».
Η Γαλλία με 290 και το Ηνωμένο Βασίλειο με 225 πυρηνικές κεφαλές είναι οι επόμενες μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις στον κόσμο ενώ το βρετανικό επιχειρησιακό οπλοστάσιο αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω μετά από μια ανακοίνωση του Λονδίνου(πριν από δύο χρόνια) ότι θα αυξήσει τον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών από 225 σε 260 . Από τις 225 πυρηνικές κεφαλές του Ηνωμένου Βασιλείου, οι 120 από αυτές λέγεται ότι είναι επιχειρησιακά διαθέσιμες για παράδοση επί υποβρύχιων βαλλιστικών πυραύλων Trident II D5 (SLBM), με περίπου 40 να μεταφέρονται σε υποβρύχιο με πυρηνική ενέργεια (SSBN) που περιπολεί (πάντοτε ένα) όλες τις εποχές σε παγκόσμια βάση,ενώ τα άλλα τρία πυρηνικά υποβρύχια είναι ελλιμενισμένα στην βάση Κλάιντ/Φασλείν στα φιόρδ της Σκωτίας).Τα Βρετανικά πυρηνικά όπλα είναι και στη διάθεση του ΝΑΤΟ.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου είπε, ωστόσο, ότι δεν θα αποκαλύπτει πλέον δημοσίως τις ποσότητες πυρηνικών όπλων, τις αναπτυγμένες κεφαλές ή τους πυραύλους που έχει αναπτύξει εν μέσω αυξανόμενων παγκόσμιων εντάσεων.(λόγω Ουκρανίας,Ταϊβάν κα) Η νέα Βρετανική θέση είναι μόνο ένα σημάδι της κατάρρευσης της συνεργασίας για το μέλλον των πυρηνικών όπλων. Οι ΗΠΑ ανέστειλαν τον διμερή διάλογο στρατηγικής σταθερότητας με τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία και το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι ανέστειλε τη συμμετοχή τους στην τελευταία εναπομείνασα συνθήκη ελέγχου πυρηνικών όπλων που περιορίζει τις στρατηγικές πυρηνικές δυνάμεις των δύο εχθρών του Ψυχρού Πολέμου. Στο μεταξύ, η κυβέρνηση της Ρωσίας μιλάει όλο και περισσότερο για τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου από την εισβολή της στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου. Ο Πούτιν είπε ότι έχει θέσει σε κατάσταση υψηλού συναγερμού την πυρηνική αποτροπή της Ρωσίας. Είπε επίσης αμέσως μετά την εισβολή του ότι οι συνέπειες για όσους στέκονται εμπόδιο στη χώρα του θα είναι «όσες δεν έχετε δει ποτέ σε ολόκληρη την ιστορία σας». Έκτοτε, ο εξοπλισμός του στρατού της Ουκρανίας από το ΝΑΤΟ έχει προκαλέσει μια συνεχή ροή πυρηνικών απειλών από πρόσωπα κοντά στο Κρεμλίνο.(Μεντβέντεφ,Πατρούτσεφ, κα)
