Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η τρέχουσα περίπτωση με το μικρό υποβρύχιο ΤΙΤΑΝ (σε τουριστικό ταξίδι) ανοικτά του Καναδά στο βόρειο Ατλαντικό(σε πολύ μεγάλο βάθος και κοντά στον “υγρό τάφο” του “Τιτανικού”, ξυπνά πολλές ιστορίες του παρελθόντος με πολυεθνικές προσπάθειες διάσωσης πληρωμάτων υποβρυχίων, αν και τεχνικά, βυθομετρικά, ωκεανογραφικά, κλπ υπάρχουν πάντοτε (ανά περίπτωση) διαφορές.
Η περίπτωση της διάσωσης πληρωμάτων υποβρυχίων σε κίνδυνο , είναι από τα ζητήματα που απασχολούν το ΝΑΤΟ,(ειδικά μετά το 2003) για αυτό και κάθε χρόνο (συνήθως) πραγματοποιείται η άσκηση DYNAMIC MONARCH ενώ μία από τις τελευταίες έλαβε χώρα το Σεπτέμβριο του 2021 στην περιοχή του Ακσάζ/Μαρμαρίδα στην Τουρκία. Ήταν η 11η από μια σειρά λεπτεπίλεπτων ασκήσεων διαφυγής και διάσωσης (SMER) από υποβρύχια που χρηματοδοτούνται από το ΝΑΤΟ και διαρκούν από 10-15 ημέρες.Η άσκηση επικεντρώνεται στη χρήση τεχνολογιών για τη διάσωση των πληρωμάτων που έχουν εγκλωβιστεί σε ένα βυθισμένο υποβρύχιο. Η άσκηση διεξαγωγής του λεγόμενου International Submarine Escape and Rescue Liaison Office (ISMERLO) συνδέεται με ετήσιες ασκήσεις ναυτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ. Πλοία , υποβρύχια ως και προσωπικό από την Ιταλία, την Τουρκία και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Καναδά, την Ελλάδα και την Ισπανία συμμετέχουν στη Μεσόγειο σε σενάρια εκπαίδευσης διαφυγής και διάσωσης από υποβρύχια.Η άσκηση δίνει τη δυνατότητα σε παγκόσμιους εταίρους να μοιράζονται γνώσεις σχετικά με το SMER ενώ πιο πολλές τέτοιες ασκήσεις πραγματοποιούνται στη βόρεια Θάλασσα, στον Αρκτικό χώρο , με τη συμμετοχή υποβρυχίων και δεκάδων εξειδικευμένε στελεχών από τις ΗΠΑ τον Καναδά, τη Νορβηγία, την Ολλανδία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο ,τη Σουηδία και την Πολωνία.
Η θαλάσσια φάση της συνολικής άσκησης αποτελείται από πολυάριθμες ασκήσεις διάσωσης και επέμβασης που χρησιμοποιούν υποβρύχια, οχήματα διάσωσης, θαλάμους επανασυμπίεσης, ιατρικές καταδυτικές ομάδες και εξοπλισμό, τηλεκατευθυνόμενα οχήματα, αεροσκάφη, ατμοσφαιρικές καταδυτικές στολές και δύτες. Το International Submarine Escape and Rescue Liaison Office (ISMERLO) είναι ένας “οργανισμός” που στοχεύει στη διευκόλυνση μιας διεθνούς απάντησης για ένα υποβρύχιο που αντιμετωπίζει προβλήματα ως και να βελτιώσει την δυνατότητα ανταπόκρισης σε πρόσκληση για συνδρομή μέσω του συντονιστικού του ρόλου. Αν και ιδρύθηκε από το ΝΑΤΟ, το ISMERLO υποστηρίζει όλα τα κράτη και επιδιώκει τη συμμετοχή χωρών από κράτη όλων των ηπείρων που διαθέτουν υποβρύχια. Το ISMERLO είναι ένας στρατιωτικός οργανισμός που δρα σε διεθνές περιβάλλον επικεντρωμένος στην ανθρωπιστική πτυχή που σώζει ζωές στη θάλασσα. Το ISMERLO παρείχε επίσης υποστήριξη και τεχνογνωσία κατά τη διάρκεια των προσπαθειών έρευνας και διάσωσης μετά από δυο πραγματικά ατυχήματα(τα τελευταία πέντε χρόνια) κι συγκεκριμένα με το υποβρύχιο ARA San Juan του Ναυτικού της Αργεντινής το 2017 ως και το υποβρύχιο του Ναυτικού της Ινδονησίας KRI Nanggala τον Απρίλιο του 2021 στο Ινδονησιακό αρχιπέλαγος.
Στο πρώτο τραγικό συμβάν στο νότιο Ατλαντικό λόγω σοβαρότατου ηλεκτρολογικής φύσης προβλήματος σε βάθος 907 μέτρων , έχασαν την ζωή τους 44 αξιωματικοί του ναυτικού της Αργεντινής, ενώ στην δεύτερη περίπτωση έφυγαν από την ζωή 53 Ινδονήσιοι στρατιωτικοί.(παρά την διεθνή συνδρομή που παρείχαν πολλές χώρες της Δύσης και της νοτιοανατολικής Ασίας).Διαχρονικά υπάρχουν σημαντικές απώλειες υποβρυχίων (πολεμικών) με τραγικά αποτελέσματα. Πολύ γνωστές οι περιπτώσεις του Ρωσικού πυρηνοκίνητου υποβρυχίου “Κουρσκ” το 2000 στη Θάλασσα του Μούρμανσκ , αλλά και του Ισραηλινού “Ντακάρ” το 1967 στην ευρύτερη περιοχή του Καρπαθίου πελάγους.Στην τρέχουσα περίπτωση έχουν εμπλακεί Αμερικανικές, Βρετανικές, Καναδικές αλλά και Γαλλικές μονάδες ακτοφυλακής και πλοίων επιφανείας ως και υπερσύγχρονα υποβρύχια συστήματα για τον εντοπισμό του σκάφους.(αν και οι δυσχέρειες είναι τεράστιες)
