Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι ειρηνευτικές φιλοδοξίες του Κατάρ βρίσκονται μπροστά στην τελική δοκιμασία στο πλαίσιο του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς Ένα tweet δύο φράσεων του συμβούλου εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ Χανέγκμπι αποκάλυψε το οξύ δίλημμα που αντιμετωπίζουν το Ισραήλ και η Δύση όσον αφορά την αντιμετώπιση του Κατάρ, του πλούσιου σε ενέργεια κράτος που έχει αναλάβει ως μεσολαβητής των πλείστων περιφερειακών συγκρούσεων σε όλο τον κόσμο, από το Χαρτούμ του Σουδάν μέχρι την Καμπούλ στο Αφγανιστάν.”Είμαι στην ευχάριστη θέση να πω ότι το Κατάρ γίνεται βασικό μέρος και μέτοχος στη διευκόλυνση των ανθρωπιστικών λύσεων” έγραψε ο Τζάτσι Χανέγκμπι. Πρόσθεσε ότι “Οι διπλωματικές προσπάθειες του Κατάρ είναι κρίσιμες αυτή τη στιγμή”.
Το Κατάρ χρησιμοποιεί το “ογκώδες” βιβλίο διπλωματικών επαφών του για να μεσολαβήσει με τη Χαμάς για την απελευθέρωση περισσότερων από 230 ομήρων που συνελήφθησαν όταν η εξτρεμιστική οργάνωση χτύπησε το Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου , αφήνοντας εκατοντάδες νεκρούς σε μια σειρά απίστευτων και πρωτοφανών σφαγών. Το Κατάρ, από ορισμένους χαρακτηρίζεται ως ένα κράτος “χορηγός “της Χαμάς και εχθρός του Ισραήλ και επικεντρώνεται για άλλη μια φορά η προσοχή στον κεντρικό ρόλο του στα κίνητρά του, στον τρόπο διπλωματικής λειτουργίας ως και στο πόσο επιτυχημένες ήταν οι προσπάθειές του Εμιράτου τα τελευταία 20 χρόνια. Το Κατάρ πιθανότατα θα ανησυχεί λιγότερο για τη συζήτηση στο εσωτερικό του Ισραήλ παρά για το αν θα βρει απήχηση στην κυβέρνηση Μπάιντεν.
Το Κατάρ φιλοξενεί τη κορυφαία στρατιωτική βάση στο Αλ Ουντέιντ (κοντά στη Ντόχα και το στρατηγείο των αεροπορικών δυνάμεων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή) και για το κολοσσιαίο έργο του που βοήθησε τους Αμερικανούς στρατιωτικούς και τους Αφγανούς πρόσφυγες να φύγουν από τους Ταλιμπάν,(πριν δυο χρόνια) ανταμείφθηκε με το καθεστώς του ‘μεγάλου συμμάχου εκτός του ΝΑΤΟ”. Το ερώτημα που αντιμετωπίζει το Κατάρ είναι αν, προσφέροντας τον εαυτό του ως μεσολαβητή στον κόσμο, βρέθηκε πολύ κοντά σε δυνάμεις( που μετά τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου)οι ΗΠΑ δεν μπορούν πλέον να ανεχτούν. Το Κατάρ βρίσκεται στο πεδίο της διαμεσολάβησης για περισσότερα από 20 χρόνια. Είναι αυτονόητο ότι δεν είναι κακό στην εικόνα μιας χώρας αν θεωρηθεί ως ειρηνοποιός και ουδέτερος λύτης προβλημάτων, όπως μπορούν διαχρονικά να επιβεβαιώσουν η Ελβετία και η Νορβηγία.
Αλλά το Κατάρ είναι ο κατεξοχήν μεσολαβητής. Είτε πρόκειται για την αντιμετώπιση εμφυλίων πολέμων είτε για την απελευθέρωση ομήρων, το Κατάρ θέλει να κάνει τον εαυτό του χρήσιμο και στη διαδικασία να δείχνει την αξία του στις μεγαλύτερες δυνάμεις που το περιβάλλουν. Τον Σεπτέμβριο, το Κατάρ βοήθησε στην απελευθέρωση πέντε Αμερικανών που κρατούνταν από το Ιράν, ενεργώντας ως τραπεζίτης για τη μεταφορά Ιρανικών χρημάτων που είχαν παγώσει στη νότια Κορέα. Νωρίτερα αυτό το μήνα, το Κατάρ βρισκόταν στη μέση μιας προσπάθειας για την απελευθέρωση Ουκρανών ομήρων που κρατούσε η Ρωσία.
Τον Μάιο, ο Αλ Θάνι, ο πρωθυπουργός του Κατάρ, είχε μυστικές συνομιλίες με τον ανώτατο ηγέτη των Ταλιμπάν στην Κανταχάρ σε μια προσπάθεια να σημειωθεί πρόοδος στην αναγνώριση των Ταλιμπάν. Επιστρέφοντας στη Ντόχα μεσολάβησε σε συμφωνίες, διαφορετικής διάρκειας, στον Λίβανο, το Νταρφούρ του Σουδάν και στην Υεμένη. Τώρα αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη δοκιμασία του. Αν μπορέσει να εξασφαλίσει την απελευθέρωση όλων των ομήρων στη Γάζα, με ένα τίμημα που είναι διατεθειμένο να πληρώσει το Ισραήλ θα θεωρηθεί ως επιτυχία.
Για εκείνους που λένε ότι το Κατάρ δεν έπρεπε ποτέ να είχε εμπλακεί με τη Χαμάς, αξίζει να θυμίσουμε ότι, αφού η Χαμάς κέρδισε απροσδόκητα τις ελεύθερες κοινοβουλευτικές εκλογές το 2006 στη Γάζα και στη συνέχεια έδιωξε την αντίπαλό της, Φατάχ, σε μια αιματηρή μάχη το 2007, πολλές αξιοσέβαστες δυτικές φωνές υποστήριζαν και υποστηρίζουν το Εμιράτο.
Ο Μοχάμεντ Αλ Εμάντι, ο μακροχρόνιος απεσταλμένος του Κατάρ στη Γάζα και πρόεδρος της Επιτροπής Ανασυγκρότησης της Γάζας, είναι από το 2012 το κύριο σημείο επαφής για το Ισραήλ και τη Χαμάς.Το επίμονο μήνυμά του ήταν να πειστούν και οι δύο πλευρές να συμφωνήσουν σε μια μακροπρόθεσμη κατάπαυση του πυρός, ακόμη και μια εκεχειρία που θα διαρκέσει πέντε έως δέκα χρόνια, που περιλαμβάνει το Ισραήλ να άρει τον αποκλεισμό του. Μένει να δούμε τι τελικά θα συμβεί σε αυτό τον σκληρό πόλεμο Ισραήλ- Χαμάς και αν το Κατάρ θα επιτύχει στη διαμεσολάβηση του.
