Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι για άλλη μια φορά εκρηκτική , ενώ στο μέτωπο Ουκρανίας-Ρωσίας παρατηρείται προς το παρόν μία σχετική στασιμότητα.Οι εξελίξεις και στις δυο καυτές περιοχές είναι ανεξέλεγκτες, ενώ ειδικά στη Μέση Ανατολή είναι πάρα πολύ εύκολο να υπάρξει υποτροπή, γενίκευση συγκρούσεων,μαζική μετακίνηση πληθυσμών ,νέες μορφές πολεμικών εμπλοκών ,μετατοπίσεις συνόρων,ανθρωπιστική καταστροφή, οικολογική καθίζηση , ενδυνάμωση τρομοκρατικών πυρήνων , με απρόβλεπτες προεκτάσεις και πολυδιάστατα δραματικές επιπτώσεις.Η Ελλάδα βρίσκεται γεωγραφικά στο ‘τόξο κρίσης” από την Βαλτική μέσω Μαύρης Θάλασσας μέχρι τον κόλπο των πετρελαίων και αναμένονται καθοριστικής σημασίας εξελίξεις.
Η γειτονική μας Τουρκία σε περιφερειακή βάση για μία ακόμα φορά δια στόματος Ερντογάν ,χαρακτηρίζεται από έντονες λεκτικές εξάρσεις ατιδυτικισμού, αντιαμερικανισμού και λόγω των δραματικών γεγονότων στη Γάζα επανήλθε στις σκληρές επιθέσεις κατά του Ισραήλ.Έχει συνταχθεί με το ριζοσπαστικό Ιράν και τον άξονα της αντίστασης(Χεζμπολάχ, Χαμάς κα), ενώ εξακολουθεί να φλυαρεί ότι θα υπερασπιστεί τα ιερά τεμένη του Ισλάμ.Πάντως παρά την ρευστότητα των Μεσανατολικών σχέσεων ,έχει αυτή τη φορά επικεντρώσει τα βέλη της στο Ισραήλ.Παραμένει εμπλεκόμενη και παρούσα στο νότιο Καύκασο, ενώ επιμένει στο να διεκδικεί ενεργό ρόλο από την Κασπία μέχρι την Καμπούλ και ως το Χαρτούμ.
Παρά τις γνωστές, ακραίες , μονότονες και επιθετικές αντιδράσεις και λεξιλόγιο κατά της Δύσης και ειδικά των ΗΠΑ, ο Ερντογάν εμφανίζεται ότι μάλλον θα αποδεχθεί το Σουηδικό αίτημα για την πλήρη ένταξη της Στοκχόλμης στο ΝΑΤΟ, εμμένει στην αγορά των Αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών , ενώ προ ημερών δυο βαρέα βομβαρδιστικά πυρηνικά αεροσκάφη B1B LANCET των ΗΠΑ προσγειωθήκαν και ανεφοδιάστηκαν στην αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ/Αδάνων(για πρώτη φορά) , με τους Ερντογάν και Φιντάν να μην αναφέρονται καν στο συμβάν. Οι επικεφαλής της διπλωματίας και της άμυνας των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν και Λόιντ Όστιν εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι η Άγκυρα είναι ισχυρός και πολύτιμος σύμμαχος για την Δύση!! Η Τουρκία συμμετέχει πάντως κανονικά στις πολυεθνικές ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ και του ΟΗΕ στην Μεσόγειο και ανοικτά των ακτών του Λιβάνου.(SNMG-2 και UNIFIL/MARITIME CΟMPONENT)
Η ενδεχόμενη διεύρυνση του πολεμικού μετώπου της Γάζας είναι βέβαιο, ότι θα εμπλέξει το Ιράν, Αραβικές χώρες, τον εύθραυστο και χαοτικό Λίβανο και προφανώς τη Τουρκία σε γεωπολιτικά και άλλα ζητήματα. Εκτιμώ ότι στρατιωτική της εμπλοκή θα είναι σε πολύ ακραία περίπτωση, αλλά δεν αποκλείω αεροναυτικές κινήσεις της στην ανατολική Μεσόγειο.Πάντως αυτό το καιρό οι σχέσεις της Άγκυρας , με τα πλείστα Αραβικά κράτη είναι σε αρκετά ικανοποιητικό επίπεδο.(συγκριτικά με 2-3 χρόνια πριν). Αν υπάρξει περιφερειακή κλιμάκωση , η Άγκυρα θα ενδυναμώσει το αντιδυτικό ρεύμα , για να δείξει ότι έχει πρωταγωνιστικό ρόλο σε υπεράσπιση των Παλαιστινιακών , Αραβικών και Μουσουλμανικών δικαιωμάτων.
Οι διμερείς μας σχέσεις εδώ και μερικούς μήνες με την Άγκυρα κινούνται σε χαμηλούς τόνους και κάποιας μορφής “χαλαρή ατζέντα”. Επί του παρόντος η εμπρηστική ρητορική Ερντογάν δεν μας έχει αγγίξει , αλλά η πολυπλοκότητα των περιφερειακών πολεμικών εντάσεων , και ειδικά η εμμονή του Ερντογάν σε ορισμένα ζητήματα δεν αποκλείει την υποτροπή στις σχέσεις Αθηνών-Άγκυρας. Στις 7 Δεκεμβρίου έχουμε στη Θεσσαλονίκη την σύγκλιση του Ανωτάτου Συμβουλίου των δυο χωρών. Δεν αναμένονται κάποια εντυπωσιακά αποτελέσματα των εργασιών σε σοβαρά θέματα (αν δεν εμφανιστούν και επιπλοκές). Η κατάσταση είναι απρόβλεπτη και ομιχλώδης.Τίποτα δεν αποκλείεται. Από το να προχωρήσουν βήμα βήμα κάποιες διμερείς μας επαφές, μέχρι νέες εντάσεις. Όλα εξαρτώνται από την έκβαση του πολέμου στη Γάζα, την εμπλοκή ή μη του Ιράν , τα Αμερικανικά σχέδια για την περιοχή , ως και από επιμέρους κινήσεις κρατικών ως και μη-κρατικών οντοτήτων. Έχουμε μπροστά μας δραματικές εξελίξεις…που δύσκολα θα αποτρέψουν τα χειρότερα….
