Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός αναλυτής
Περίπου 13.000-14.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Γάζα κατά τη διάρκεια της τρέχουσας επιχείρησης του Ισραήλ. Στις 20 Νοεμβρίου, ο Πορτογάλος ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες έκανε λόγο για δολοφονία αμάχων εκεί ως “πρωτοφανή και άνευ προηγουμένου σε οποιαδήποτε πολεμική σύγκρουση” της θητείας του. Η πρόσφατη εκεχειρία στη Γάζα ήταν ένα σημαντικό βήμα(με δυναμική και αξιοσημείωτη εμπλοκή των ΗΠΑ και του Κατάρ) που επέτρεψε την ανταλλαγή δεκάδων ομήρων ως και τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας ,με τον επικεφαλής της Αμερικανικής διπλωματίας Άντονι Μπλίνκεν πριν αναχωρήσει χθες από το Τελ Αβίβ για το Ντουμπάι (για τη διάσκεψη αναφορικά μ την κλιματική αλλαγή) να δηλώνει υπέρ της συνέχισης της ανακωχής (το ίδιο και το Κατάρ και η Αίγυπτος), αλλά εκ νέου χθες το πρωί επιστρέψαμε στο γνωστό σκηνικό των Ισραηλινών πολεμικών επιχειρήσεων στη βόρεια και νότια Γάζα.
Στο μεταξύ, η υποστήριξη των ΗΠΑ για ένα ανέφικτο Ισραηλινό σύνολο στρατιωτικών στόχων στη Γάζα απέναντι σε ένα μη-γραμμικό , υβριδικό και ασύμμετρο εχθρό σταδιακά εμφανίζεται να διαφοροποιείται,ενώ οι παγκόσμιες εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός αυξάνονται, και είναι η ώρα για τη κυβέρνηση των ΗΠΑ να ανασυνταχθεί διπλωματικά και στρατιωτικά, γιατί είναι αποδεδειγμένο ,ότι τέτοιοι εχθροί τύπου Χαμάς, Χεζμπολάχ, Αλ Κάιντα, ISIS δεν μπορείς να τους εξαλείψεις οριστικά.
Πώς όμως μπορούν οι ΗΠΑ ; Μέσω της ‘σιδηράς” δέσμευσης τους για την ασφάλεια του Ισραήλ, οι ΗΠΑ έχουν ένα ευρύ σύνολο μοχλών πίεσης απέναντι στην Ισραηλινή πολιτική.. Είναι επίσης σε θέση να προσφέρουν κίνητρα για κατάπαυση του πυρός. Ακολουθούν έξι τρόποι με τους οποίους οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να βοηθήσουν στο να ωθήσουν το Ισραήλ προς μια κατάπαυση του πυρός χωρίς να υπονομεύσουν τη βασική εθνική ασφάλεια του Ισραήλ:
1)Οι ΗΠΑ παρέχουν περισσότερα από 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια στο Ισραήλ ετησίως ως στρατιωτική επιχορήγηση. Η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει δεσμευτεί ότι δεν θα εφαρμόσει ποτέ όρους για αυτή τη βοήθεια, η οποία προέρχεται από τη χρηματοδότηση που υποστηρίχτηκε από το Κογκρέσο. Αλλά κάθε ξένη βοήθεια έρχεται με όρους. Υπάρχει χώρος στους υπάρχοντες νόμους και πολιτικές για να αποτραπεί η παροχή όπλων των ΗΠΑ σε στρατιωτικούς σχηματισμούς που εμπλέκονται (επιβεβαιωμένα) σε κατάφωρες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή η χρήση τους προκαλεί τεράστιες απώλειες αμάχων. Πρέπει να επιμείνουν ότι αυτοί οι νόμοι και οι πολιτικές να ισχύσουν και για το Ισραήλ όπως συμβαίνει με άλλους εταίρους. Ο ετήσιος νόμος για τις πιστώσεις συχνά θέτει και εφαρμόζει όρους σε χώρες που λαμβάνουν στρατιωτική επιχορήγηση των ΗΠΑ (δηλαδή χρηματοδότηση από τους φορολογούμενους των ΗΠΑ για στρατιωτικό εξοπλισμό). Αυτοί θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη μη διάθεση χρηματοδότησης για φονικά όπλα μέχρι να τεθεί σε ισχύ η μόνιμη κατάπαυση του πυρός και δημιουργηθούν επαρκείς μηχανισμοί ανθρωπιστικής βοήθειας.Ο παλαίμαχος γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς (από τη μικρή πολιτεία Βέρμοντ) πρότεινε πρόσφατα μια τέτοια προσέγγιση.
2)Η Αμερικανική κυβέρνηση θα μπορούσε από μόνη της να ακυρώσει τη συμφωνία που επιτρέπει μέσα από τη στρατιωτική βοήθεια του Ισραήλ να συγκεντρώνει τόκους στην Federal Reserve Bank της Νέας Υόρκης ( τόκους που το Ισραήλ χρησιμοποιεί για να πληρώνει το χρέος του προς τις ΗΠΑ.) Ως ο κύριος τροφοδότης όπλων του Ισραήλ ( που έχει ανάγκη από τεράστιες ποσότητες πυρομαχικών αέρος-εδάφους και βλημάτων πυροβολικού.) οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να περιορίσουν την διάθεση τέτοιων όπλων.Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν επίσης να παρακρατήσουν εγκρίσεις ή να καθυστερήσουν τις αποστολές όπλων που έχει ζητήσει το Ισραήλ μέσω των τακτικών διαδικασιών ξένων στρατιωτικών και άμεσων εμπορικών πωλήσεων που διαχειρίζεται το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.(FMF κα)
3)Η Αμερικανική διπλωματία διαχρονικά παρέχει μια ‘ασπίδα” στο Ισραήλ στη Μέση Ανατολή. Οι προσπάθειες των ΗΠΑ στην περιοχή επικεντρώθηκαν στην ενσωμάτωση του Ισραήλ με τον Αραβικό κόσμο. Έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες σε όλη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, ότι πριν από την εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ, η Ισραηλινοπαλαιστινιακή ειρηνευτική διαδικασία πρέπει να επιτύχει. Οι ΗΠΑ θα πρέπει να αξιολογήσουν αυτές τις κινήσεις καθώς και να παράσχουν διπλωματική υποστήριξη στους Άραβες ως και στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας για κατάπαυση του πυρός. Αυτό, σημαίνει ότι μπορούν να πείσουν το Ισραήλ ότι αν δεν γίνουν κινήσεις προς μόνιμη κατάπαυση του πυρός, η διπλωματική κάλυψη που χρειάζεται για να πετύχει σε άλλες περιφερειακές προσπάθειες θα εξασθενίσει.
4)Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν ότι αν δεν υπάρξει μόνιμη κατάπαυση του πυρός, θα χρησιμοποιήσουν την προσέγγιση που ακολούθησαν στις προσπάθειες της Ουκρανίας να φέρουν τη Ρωσία να λογοδοτήσει για εγκλήματα πολέμου. Οι ΗΠΑ επί του παρόντος δεν διευκολύνουν το έργο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για αυτό το θέμα, αλλά ούτε και το εμποδίζουν. Ισραηλινοί αξιωματούχοι ενδέχεται να επιλέξουν να αλλάξουν πορεία αν οι ΗΠΑ ξεκαθαρίσουν ότι θα υπάρξουν συνέπειες για τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς τους στη Γάζα, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής να λογοδοτήσουν Ισραηλινοί στρατιωτικοί για τις ενέργειες τους.
5) Οι ΗΠΑ έχουν ήδη διαχρονικό στρατιωτικό διάλογο με το Ισραήλ. Στο πλαίσιο αυτό, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι θα μπορούσαν να υπογραμμίσουν το μακροπρόθεσμο κόστος της τρέχουσας δράσης του Ισραήλ στη Γάζα και την απειλή που συνιστά για την άμυνα του Ισραήλ, όσον αφορά τόσο τη σταθερότητα της Δυτικής Όχθης αλλά και την προθυμία των Αράβων εταίρων να συνεχίσουν να εργάζονται μαζί του Μέσω αυτών των καναλιών, οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα τόσο να παρέχουν αξιόπιστες συμβουλές σε πολλαπλά επίπεδα των αμυντικών δυνάμεων του Ισραήλ όσο και να εκφράσουν, σε λιγότερο δημόσιο πλαίσιο, σημαντική δυσαρέσκεια για τις ενέργειες του Ισραήλ.
6)Άλλα διπλωματικά βήματα που θα μπορούσαν να υιοθετήσουν οι ΗΠΑ για να πιέσουν το Ισραήλ πιο έμμεσα για κατάπαυση του πυρός θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την κατάργηση του προγράμματος που επιτρέπει στους Ισραηλινούς πολίτες να εισέρχονται στις ΗΠΑ χωρίς βίζα.(και ειδικά αυτούς που εμπλέκονται με παράνομους εποίκους στη δυτική Όχθη). Ο Μπάιντεν θα μπορούσε επίσης να ανακοινώσει μια αναθεώρηση πολιτικής σχετικά με το αν θα διατηρηθεί η αναγνώριση(που έγινε) από την κυβέρνηση Τραμπ της μονομερούς προσάρτησης των Υψιπέδων του Γκολάν από το Ισραήλ.
Τέτοια βήματα θα έστελναν το μήνυμα ότι η συνεχιζόμενη πολεμική επιχείρηση από το Ισραήλ με τον σημερινό τρόπο δεν θα ήταν χωρίς συνέπειες για τη διμερή σχέση. Υπάρχουν οι μοχλοί για τις ΗΠΑ να πιέσουν το Ισραήλ να τερματίσει αυτόν τον αιματηρό, ατελεύτητο ως και άσκοπο πόλεμο ,αρκεί να είναι πρόθυμες να τους χρησιμοποιήσουν.
