Ι
.Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Τα Δυτικά Βαλκάνια , το Κόσοβο και η Βόρεια Μακεδονία είναι στόχος εξελιγμένων και ανηλεών υβριδικών επιθέσεων με επικεφαλής τη Ρωσία, τη Κίνα και το Ιράν, που από κοινού προσπαθούν να υλοποιήσουν στρατηγικές και συμφέροντα που συχνά αλληλοσυμπληρώνονται αλλά έχουν ορισμένες ιδιαιτερότητες.Πρόσφατα καταγράφηκαν αφηγήσεις προπαγάνδας και παραπληροφόρησης στο πλαίσιο της προεκλογικής περιόδου για τις διπλές προεδρικές και βουλευτικές εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία. Η μυστική υπηρεσία πληροφοριών των Σκοπίων παρατήρησε μια πολυδιάστατη υβριδική στρατηγική με επιλεκτική χρήση αφηγημάτων που προκαλούν συναισθηματικές αντιδράσεις, εκμεταλλεύονται ευαίσθητα θέματα στην περιοχή και αποκτούν δυναμική.
Η Ρωσική και Κινεζική προπαγάνδα εστιάζεται στο να εμποδίσει την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.Η Βόρεια Μακεδονία βρίσκεται σε μία μορφή διαδικασίας Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η οποία συνδέεται με τις συνταγματικές αλλαγές ,που πολιτικά παρεμποδίζονται από την Ρωσική προπαγάνδα και τον υβριδικό πόλεμο. Ολόκληρη η διαδικασία των διμερών διαπραγματεύσεων με τη Βουλγαρία και η υιοθέτηση του πλαισίου συνομιλιών, που περιλαμβάνει συνταγματικές τροποποιήσεις, γίνεται με εκτενή παραπληροφόρηση για να χειραγωγηθεί η κοινή γνώμη, ώστε να δημιουργηθεί σύγχυση και διεθνικές διαιρέσεις.(Αλβανόφωνων και Σλαβογενών και όχι μόνο )Η προπαγάνδα και η παραπληροφόρηση στοχεύουν στην ενίσχυση του ευρωσκεπτικισμού προσφέροντας ως εναλλακτικά την οικονομική οργάνωση BRICSΑ (Βραζιλία, Ρωσία, Κίνα, Ινδία και Νότιο Αφρική) και την Ευρασιατική Ένωση(Ρωσία, Λευκορωσία, Καζακστάν ) ενώ πραγματοποιούνται κυρίως μέσω των κοινωνικών δικτύων και των πλατφορμών YouTube και TikTok.
Η Κίνα επιδιώκει και συνεργάζεται με ισχυρές εθνικιστικές ομάδες στη Βόρεια Μακεδονία κατά της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, με τη μυστική υπηρεσία του Πεκίνου να ηγείται στην προώθηση της Κινεζικής επιρροής , ενώ εμπλέκεται πιθανότατα σε χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων στη Βόρεια Μακεδονία με κονδύλια από τη Ρωσία και άλλες χώρες όπως πχ το Ιράν.Η Κίνα, υπό την ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος, δίνει προτεραιότητα στη συνεργασία με ορισμένα γνωστά άτομα στη Βόρεια Μακεδονία που ήσαν και είναι ενάντια στην ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ.Παρόλο που τέτοια κόμματα είναι περιθωριακά σε πολλές χώρες, είναι προς το συμφέρον της Κίνας να διαδίδει αφηγήματα στην προεκλογική εκστρατεία(και όχι μόνο) που είναι ενάντια στη δυτική πολιτικο-στρατιωτική συμμαχία και υπέρ ενός πολυπολικού κόσμου σε συνεργασία με τη Ρωσία.
Η αριστερά εστιάζει στον προσανατολισμό της Βόρειας Μακεδονίας προς την Κίνα Το “Μακεδονικό” Αριστερό Κόμμα έχει το πρόγραμμά του μεταφρασμένο στα Αλβανικά, Σερβικά, Τουρκικά, Βοσνιακά, Ρωσικά και Κινεζικά εκτός από τη Μακεδονική γλώσσα. Αν και η υποψήφια για τις προεδρικές εκλογές που πρότεινε αυτό το κόμμα, η Μπιλιάνα Βανκόφσκα , δεν πέρασε στον δεύτερο γύρο( έλαβε περίπου 41.000 ψήφους ή 4,56% στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στις 24 Απριλίου). Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, και την παρουσίαση των θέσεων του κόμματος, η Βανκόφσκα τόνισε ότι η Βόρεια Μακεδονία θα πρέπει να κινήσει τη διαδικασία αποχώρησης από το ΝΑΤΟ(!). Το κοινοβουλευτικό εκλογικό πρόγραμμα του Κόμματος της Αριστεράς αναφέρει ότι το κόμμα υποστηρίζει την κατάργηση των θεωρήσεων με την Κίνα και τη δημιουργία διμερών σχέσεων σε επίπεδο στρατηγικής εταιρικής σχέσης στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας 17+1 και την υποστήριξη του έργου υποδομής πολλών δις του Πεκίνου, στη ζώνη BRI
Ορισμένα κόμματα προωθούν το Κινεζικό όραμα Η Άννα Κριστινόφσκα επικεφαλής της μη κυβερνητικής οργάνωσης Estima, η οποία επικεντρώνεται στην ανάλυση των πολιτικών της Κίνας, συμπεριλαμβανομένης της στάσης της απέναντι στη Βόρεια Μακεδονία, λέει ότι δεν υπήρξε άμεση επιρροή από την Κίνα στην προεκλογική εκστρατεία για την υποστήριξη ενός συγκεκριμένου υποψηφίου ή κόμματος προσανατολισμού αποκλειστικά προς τη Κίνα.Έχουμε το αριστερό κόμμα και την υποψήφια πρόεδρο της χώρας που προπαγανδίζει τις θέσεις της Κίνας και το Κινεζικό όραμα με αφηγήσεις για την επίσημη ομάδα BRICSΑ. Τονίζει ότι στις αναλύσεις που έχει κάνει παρατήρησε ότι ορισμένα μέσα δημοσιεύουν πληροφορίες στις οποίες η Κίνα παρουσιάζεται με θετική χροιά, δηλαδή παρουσιάζονται οι “ομορφιές” και τα επιτεύγματα αυτής της χώρας συχνά με έμφαση στην οικονομική της δύναμη.
Σε αυτό το πλαίσιο, ορισμένα μέσα ενημέρωσης στα Σκόπια έχουν γίνει ο «πυρήνας υβριδικών ενεργειών» από κράτη που είναι αντίπαλοι της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.Έχουν εντοπιστεί συγκεκριμένες δραστηριότητες που επηρεάζουν τη πολιτική ορισμένων μέσων ενημέρωσης και διαδικτυακών ιστοσελίδων.Επίσης στο κόμμα VMRO-DPMNE που πιθανότατα θα ειναι ο κορμός της επόμενης κυβέρνησης ΄σύντομα, έχει ενισχυθεί σε πολιτικό και κοινοβουλευτικό επίπεδο η αριθμητική δυναμική των φιλορώσων και φιλοκινέζων.
Η Κινεζική πρεσβεία στα Σκόπια είναι πολύ ενεργή στο κοινωνικό δίκτυο Facebook Η σελίδα θαυμαστών και επισκεπτών μοιράζεται δημοσιεύσεις από Κινεζικά μέσα ενημέρωσης που επαινούν τις επιτυχίες της Κίνας σε διάφορους τομείς (ενέργεια, υποδομές, επιχειρήσεις και αθλητισμός). Ο διευθυντής της υπηρεσίας πληροφοριών των Σκοπίων πιστεύει ότι η Κινεζική στρατηγική λειτουργεί μεσομακροπρόθεσμα, χαρακτηρίζεται από υπομονή και ότι η επιρροή της στην περιοχή και στη Βόρεια Μακεδονία γίνεται ολοένα και πιο ορατή και έντονη. Παράλληλα, δίνεται έμφαση σε διάφορες μορφές υβριδικής δράσης, με στόχο τον πολιτικό, τον ακαδημαϊκό, τον εκπαιδευτικό-πολιτιστικό, τα μέσα ενημέρωσης και τον μη κυβερνητικό τομέα.
Πριν από λίγο καιρό, ο σημερινός πρόεδρος Στέβο Πενταρόφσκι είπε ότι η Κινεζική επιρροή στη Βόρεια Μακεδονία «αναμφίβολα υπάρχει» και ότι προέρχεται από οικονομικές εισροές.( έρχεται μέσω δανείων) Ωστόσο, ο Πενταρόφσκι κάνει διάκριση μεταξύ των τρόπων με τους οποίους η Κίνα και η Ρωσία είναι παρούσες στη Βόρεια Μακεδονία. “Η Ρωσική επιρροή δεν περνά ποτέ από την οικονομία Δεν έχουμε ουσιαστικά καμία Ρωσική επένδυση στη Βόρεια Μακεδονία. Δεν την είχαμε ποτέ πριν. Η Κίνα, ωστόσο, έχει μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση. Η Κινεζική επιρροή προέρχεται από τις επενδύσεις και τα ευνοϊκά δάνεια που χορηγεί”
Σε σύγκριση με άλλες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, υπάρχουν σχετικά περιορισμένες Κινεζικές επενδύσεις στη Βόρεια Μακεδονία. Δύο πολύ σημαντικά Κινεζικά έργα υποδομής έχουν καταγραφεί στη Βόρεια Μακεδονία, συγκεκριμένα η κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Κίτσεβο – Οχρίδα στο δυτικό τμήμα της χώρας και Mιλαντινόφσκι-– Στιπ στο ανατολικό τμήμα. Ανάδοχος των κατασκευαστικών εργασιών είναι η Κινεζική εταιρεία Sinohydro, η εμπλοκή της οποίας οποία ωστόσο έχει συνοδευτεί από μηνύσεις και υποψίες για διάφορες καταχρήσεις στην υλοποίηση των έργων που ξεκίνησαν το 2015.
