Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι Ευρωεκλογές του τετραημέρου 6-9 Ιουνίου που διεξήχθησαν στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ ήσαν οι πρώτες μετά το BRΕXIT και για κάθε μία χώρα ξεχωριστά αλλά και για την Ένωση (ευρύτερα) έστειλαν τα ανάλογα μηνύματα,ενώ δεν θα πρέπει να μην επισημανθεί ότι έλαβαν χώρα εν μέσω πολέμου στην Ουκρανία εδώ και 28 μήνες,αβεβαιότητας στις σχέσεις Ευρώπης- Κίνας, ως και οξύτατης πολεμικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στο Ισραήλ και την εξτρεμιστική οργάνωση Χαμάς. Ορισμένες παρατηρήσεις /επισημάνσεις αναφορικά με τις εκλογές είναι σημαντικές.
Πρώτο :Η πρώτη θέση για το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) συνδυάστηκε με ορισμένα ” υπολογίσιμα κέρδη” για ορισμένα ακροδεξιά κόμματα, ενώ “οι ψηφοφόροι τιμώρησαν τα πράσινα/οικολογικά και φιλελεύθερα κόμματα”. Το αποτέλεσμα; “Περιμένετε περισσότερη πολυπλοκότητα και μακροχρόνια διάρκεια, αλλά μετά βίας μια επανάσταση στις κοινοβουλευτικές εργασίες’. Οι γνωστές κοινοβουλευτικές ομάδες στο Ευρωκοινοβούλιο αντέχουν. Η μεγάλη νίκη για το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία, που οδήγησε τον Μακρόν να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές, δημιούργησε τα περισσότερα πρωτοσέλιδα.
Αλλά αξίζει να τονιστεί ότι δεν υπήρξε συντριπτική άνοδος της ακροδεξιάς. Στην πραγματικότητα, τα κέρδη ήταν σύμφωνα με την τροχιά ανάπτυξης της ακροδεξιάς τις τελευταίες δύο δεκαετίες.Διεισδύοντας βαθύτερα στα αποτελέσματα, η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) απέδωσε χειρότερα από το αναμενόμενο, μετά από ένα σκάνδαλο που πυροδότησε αναφορές ότι μέλη του κόμματος είχαν συζητήσει για μαζική απέλαση Γερμανών πολιτών.(Αρκετοί περίμεναν την Γερμανική ακροδεξιά στο 22-23%). Στο μεταξύ το κόμμα του Βίκτορ Όρμπαν FIDESZ στην Ουγγαρία
έχασε έδαφος με το κυβερνών κόμμα να είναι στο 44,17%, ενώ το αντιπολιτευόμενο κόμμα Tisza του Πέτερ Μαγιάρ στο 30,09%. Ο Magyar χαρακτήρισε τις εκλογές Βατερλό της κυβέρνησης Fidesz και “αρχή του τέλους.Στην Ολλανδία το κόμμα PVV ( για την Ελευθερία) του Γκερντ Βίλντερς κέρδισε 7 έδρες αλλά δεν κέρδισε την πρωτιά όπως έγινε στις περσινές εθνικές εκλογές(υστερεί των Σοσιαλδημοκρατών-Πρασίνων) .Επομένως, ενώ η ακροδεξιά σημείωσε υπολογίσιμα κέρδη σε ορισμένα κράτη της ΕΕ (πλην Σκανδιναβικής/Βαλτικής ) δεν πέτυχε σαρωτικά πανευρωπαϊκά αποτελέσματα.
Δεύτερο : Υπάρχουν επίσης πολλές διαιρέσεις μέσα στην πιο δεξιά ομάδα Identity and Democracy (ID)—η οποία περιλαμβάνει την Εθνική Συσπείρωση/Συναγερμό , αλλά πρόσφατα αποβλήθηκε το AfD—και μεταξύ της ID και της λιγότερο ριζοσπαστικής ομάδας Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), η οποία περιλαμβάνει το νόμο και τη δικαιοσύνη της Πολωνίας και το Κόμμα Αδέλφια της Ιταλίας της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Δεν είναι βέβαιο ότι η πολιτική ακροδεξιά μπορεί πραγματικά να δράσει ομόφωνα στο κοινοβούλιο για να αφήσει ένα σημαντικό αποτύπωμα στις πολιτικές σε ότι αφορά την πράσινη μετάβαση ,τη μετανάστευση την οικονομική ανταγωνιστικότητα» και την υποστήριξη στη μαχόμενη Ουκρανία.
Προφανώς όταν τα νέα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχηματίσουν ομάδες τις επόμενες εβδομάδες, πολλοί από τους νέους αδήλωτους ή αδέσμευτους ευρωβουλευτές είναι πιθανό να ενταχθούν στο ECR ή στο ID, που μπορεί να ενωθούν σε μια ακροδεξιά ‘υπερομάδα’ αν η Λεπέν επιτύχει κάτι .» Η Λεπέν θα μπορούσε να εδραιώσει περαιτέρω την επιρροή της στη Γαλλία και πέρα από τις πρόωρες εκλογές της χώρας, οι οποίες θα διεξαχθούν στις 30 Ιουνίου και στις 7 Ιουλίου. Μια νίκη για το ευρωσκεπτικιστικό συλλαλητήριο θα σήμαινε σίγουρα μια βαθιά θεσμική κρίση για την ΕΕ Πολλά θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις στη Γαλλία και πόση βεβαιότητα, συναίνεση και σταθερότητα μπορούν να προβάλουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στις επερχόμενες συνόδους κορυφής τους στα μέσα και στα τέλη Ιουνίου. Το RN κέρδισε περίπου το 32% των Γαλλικών ψήφων, υπερδιπλάσιο από το 15% περίπου που σημείωσαν οι σύμμαχοι του Μακρόν, σύμφωνα με προβλέψεις, με τους Σοσιαλιστές να βρίσκονται ακριβώς πίσω με περίπου 14%.
Τρίτο :Πού οδηγεί όλο αυτό Tη πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν καθώς επιδιώκει μια δεύτερη πενταετή θητεία; Θα πρέπει να διοριστεί από τους εθνικούς ηγέτες της ΕΕ και να επιβεβαιωθεί από το κοινοβούλιο, όπου ο συνασπισμός της είναι σταθερός. Το ΕΛΚ (που συνδέεται με τον φον ντερ Λάιεν) αναδείχθηκε η μεγαλύτερη δύναμη των εκλογών του 2024,( όπως ακριβώς ήταν ο μεγάλος νικητής κάθε εκλογής στην ΕΕ τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια). Οι χειρότεροι φόβοι των κεντρώων και άλλων . . . δεν επαληθεύτηκαν (ενώ και στην Ελλάδα παρά την υποχώρηση κατά 5% της ΝΔ δεν υπήρξαν από άλλα κόμματα κέρδη.) .
Αλλά υπάρχει “περισσότερη αβεβαιότητα” τώρα για την φον ντερ Λάιεν εξαιτίας του στοιχείου μπαλαντέρ των πρόωρων Γαλλικών εκλογών, οι οποίες θα διεξαχθούν κατά την περίοδο κατά την οποία η πρόεδρος της Κομισιόν συνήθως ορίζεται και επικυρώνεται. Φαίνεται απίθανοότι «ο Μακρόν, στο τιμόνι του δεύτερου μεγαλύτερου κράτους μέλους της ΕΕ, θα προωθήσει αυτή τη διαδικασία προτού διευθετηθεί αυτή η πολιτική εκστρατεία του “do-or-die’ για το κόμμα Αναγέννηση’ ως και την κληρονομιά του.
Τέταρτο : Συμπερασματικά παραμένει η πλειοψηφία στο κέντρο για μια ισχυρή Ευρώπη και αυτό είναι κρίσιμο για τη σταθερότητα. Με άλλα λόγια, το κέντρο κρατάει. Οι Σοσιαλιστές κέρδισαν το μεγαλύτερο μερίδιο των ψήφων στη Μάλτα, τη Ρουμανία και τη Σουηδία, βοηθώντας την κεντροαριστερά να διατηρήσει τη θέση της ως η δεύτερη μεγαλύτερη ομάδα του κοινοβουλίου, αν και πολύ πιο αδύναμη από τη δεκαετία του 1990, όταν ηγούσε πολλές περισσότερες κυβερνήσεις.Το ΕΛΚ, οι Σοσιαλιστές και οι Δημοκράτες, η κεντρώα ομάδα Renew και οι Πράσινοι ήταν σε πορεία για 462 από τις 720 έδρες, ποσοστό 64,1%, σε σύγκριση με το μερίδιό τους 69,2% στο ελαφρώς μικρότερο απερχόμενο κοινοβούλιο.
Η Δανία είδε μια έκπληξη στην υποστήριξη του Σοσιαλιστικού Λαϊκού Κόμματος (SF), το οποίο έγινε το μεγαλύτερο κόμμα με 17,4% των ψήφων, αυξημένο κατά 4,2 % σε σύγκριση με το αποτέλεσμα του 2019 Ο Αυστριακός καγκελάριος Καρλ Νεχάμερ είπε ότι άκουσε το «μήνυμα» των ψηφοφόρων και θα προσπαθήσει να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες τους ενόψει των εθνικών εκλογών αργότερα φέτος, συμπεριλαμβανομένης της καταστολής της παράνομης μετανάστευσης. Ο Νεχάμερ μίλησε αφού τα σχεδόν τελικά αποτελέσματα έδειξαν ότι το ακροδεξιό κόμμα FPOe είχε έρθει πρώτο στις εκλογές της ΕΕ με 25,7% των ψήφων, λίγο μπροστά από το κυβερνών συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (OeVP) που ήταν 24,7%.
