Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός αναλυτής
Το ΝΑΤΟ βρίσκεται συνεχείς συνομιλίες μεταξύ των κρατών-μελών του στην Επιτροπή Πυρηνικού Σχεδιασμού(NPG) για την ανάπτυξη περισσότερων τακτικών πυρηνικών όπλων, και κυρίως να είναι σε επιχειρησιακή ετοιμότητα στην Ευρώπη, επεσήμανε χθες ο ΓΓ της Ατλαντικής Συμμαχίας, Γενς Στόλτενμπεργκ, καθώς η Ρωσία συνεχίζει να απειλεί με χρήση πυρηνικών όπλων πεδίου μάχης στην Ουκρανία και όχι μόνο.Την ίδια χρονική περίοδο πραγματοποιεί κοινές πυρηνικές ασκήσεις με τη σύμμαχό της Λευκορωσία ενώ πρόσφατα κείμενα (διαβαθμισμένα και μη) του ΝΑΤΟ εκτενώς αναφέρονται στην αύξηση των πυρηνικών δυνατοτήτων της Κίνας, θέση που επισημαίνεται και στο τελικό πολυσέλιδο ανακοινωθέν της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής της G7 στην Απουλία της Ιταλίας.
Ο Στόλτενμπεργκ είπε ότι πρόσφατα έλαβαν χώρα και συνεχίζονται υψηλόβαθμες διαβουλεύσεις μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ για να χρησιμοποιήσουν τη διαφάνεια γύρω από το πυρηνικό οπλοστάσιο της Συμμαχίας ως αποτρεπτικό παράγοντα..Πρόσθεσε ” Δεν θα υπεισέλθω σε επιχειρησιακές λεπτομέρειες σχετικά με το πόσες πυρηνικές κεφαλές θα πρέπει να είναι επιχειρησιακές και ποιες θα πρέπει να παραμείνουν αποθηκευμένες , αλλά πρέπει να συμβουλευτούμε τους πιο ειδικούς για αυτά τα θέματα. Αυτό ακριβώς κάνουμε. Η διαφάνεια βοηθά στη μετάδοση του άμεσου μηνύματος ότι, φυσικά, είμαστε μια πυρηνική συμμαχία. Στόχος του ΝΑΤΟ είναι, φυσικά, ένας κόσμος χωρίς πυρηνικά όπλα, αλλά όσο υπάρχουν πυρηνικά όπλα, θα παραμένουμε μια πυρηνική συμμαχία, γιατί ένας κόσμος όπου η Ρωσία, η Κίνα και η Βόρεια Κορέα έχουν πυρηνικά όπλα και απειλητική τάση (και το ΝΑΤΟ όχι) είναι περισσότερο επικίνδυνος κόσμος.”. Η Ατλαντική Συμμαχία (λόγω των ΗΠΑ) σε 5 κράτη -μέλη της φιλοξενεί τακτικά πυρηνικά όπλα αέρος-εδάφους.(βόμβες εξελιγμένες τεχνολογικά)
Τα σχόλια έρχονται αφού η G7 επέκρινε δριμύτατα την Κίνα και τη Ρωσία σε ανακοινωθέν την περασμένη εβδομάδα που προέτρεπε το Πεκίνο να σταματήσει να παρέχει τεχνολογία όπλων στη Μόσχα , ενώ αντιτάσσεται στη “στρατιωτικοποίηση και πυρηνικοποίηση ” της Κίνας σε Ασία- Ειρηνικό. Την περασμένη εβδομάδα, ο Στόλτενμπεργκ είπε ότι τα πυρηνικά όπλα είναι η “απόλυτη εγγύηση ασφάλειας” του ΝΑΤΟ και ένα μέσο για τη διατήρηση της ειρήνης. Ο Πούτιν, επικαλείται συχνά το πυρηνικό οπλοστάσιο της Μόσχας από τις πρώτες ημέρες της εισβολής της χώρας του στην Ουκρανία, δεσμευόμενος επανειλημμένα να χρησιμοποιήσει όλα τα απαραίτητα μέσα για να υπερασπιστεί τη Ρωσία.
Μέσα στο 2023 φάνηκε κάπως να “μετριάζει” τη πυρηνική ρητορική του, (σύμφωνα με πληροφορίες) αφού Κινέζοι αξιωματούχοι τον έπεισαν να εγκαταλείψει τις ακραίες πυρηνικές απειλές του, αλλά πρόσφατα προειδοποίησε τις χώρες του ΝΑΤΟ ότι κινδύνευαν να προκαλέσουν πυρηνικό πόλεμο αν αναπτύξουν στρατεύματα στην Ουκρανία(πρόταση Μακρόν) .Πάντως η Ολλανδία που συνεχώς συμμετέχει στον πυρηνικό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ έχει -μετά την διάθεση των F-16 στην Ουκρανία-μετατρέψει τον αεροπορικό της στόλο των F-35 να διατηρεί ενεργούς πυρηνικούς ρόλους , ενώ επί χρόνια φιλοξενεί αεροπορικά πυρηνικά όπλα σε αεροπορική βάση στα νότια της χώρας(όπως και το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ιταλία και η Τουρκία) .
Ναι από 80 κρατη στη Λουκέρνη για την ειρήνη στην Ουκρανία. Απείχαν στο τελικό κείμενο ορισμένες περιφερειακές δυνάμεις.
Ορισμένες περιφερειακές και σχετικά υπολογίσιμες δυνάμεις του λεγόμενου “Παγκόσμιου Νότου” δεν υπέγραψαν το τελικό ανακοινωθέν της συνόδου κορυφής για την ειρήνη στην Ουκρανία, που πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Μπούργκενστοκ/Λουκέρνη στην Ελβετία(το οποίο υπέγραψαν 80 κράτη από όλες τις ηπείρους ,ως και 4 οργανισμοί της Ε.Ε δηλαδή η Κομισιόν,το Συμβούλιο,το Κοινοβούλιο και η Υπηρεσία εξωτερικών υποθέσεων/ασφάλειας και άμυνας.
Η Βραζιλία, η Ινδία, η Νότια Αφρική η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ ,η Ινδονησία, η Ταϊλάνδη ήσαν μεταξύ των 11 κρατών που δεν εγκρίνανε το κείμενο που υποστηρίζει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, την πυρηνική και επισιτιστική ασφάλεια, καθώς και την πλήρη ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου ανάμεσα στις δυο πλευρές. Μιλώντας στο τέλος της διήμερης συνόδου κορυφής στην Ελβετία, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Ζελένσκι χαιρέτισε τα “πρώτα βήματα προς την ειρήνη’ αλλά αναγνώρισε ότι “δεν επιβιβάστηκαν στο τρένο όλοι οι παρευρισκόμενοι.Δυστυχώς υπάρχουν άνθρωποι που εξακολουθούν να ισορροπούν με τους εισβολείς”προσθέτοντας ότι η Ρωσία ύπουλα (συνεπικουρούμενη από τη Κίνα (που δεν παρέστη στη Λουκέρνη) προσπαθεί να διχάσει τον κόσμο.
Είπε ότι το τελικό ανακοινωθέν παραμένει “ανοιχτό για ένταξη από όλους όσοι σέβονται τον καταστατικό χάρτη του ΟΗΕ”. Περισσότερες από 90 χώρες συμμετείχαν στη κρίσιμη και σημαντική διάσκεψη ενώ η Ρωσία δεν προσκλήθηκε και η Κίνα “σνόμπαρε’ μια παγκόσμια σύναξη. Οι συμμετέχοντες ήταν κυρίως από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και άλλους δυτικούς συμμάχους ανά τον κόσμο αλλά περιλάμβανε επίσης χώρες από τη Λατινική Αμερική, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική, την Καραϊβική και την Ασία/Ωκεανία.(οι οποίες υποστήριξαν το κείμενο της Λουκέρνης”.
Ο Ζελένσκι είπε επίσης ότι τα κράτη συμφώνησαν να εργαστούν σε ειδικές ομάδες για “σχέδια δράσης για την ειρήνη” τα οποία, όπως είπε, θα ανοίξουν το δρόμο για μια δεύτερη σύνοδο κορυφής για την ειρήνη.Όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ υπέγραψαν το κείμενο. . Σε μια ώθηση για το Κίεβο, η Τουρκία, η οποία διατηρεί στενούς εμπορικούς δεσμούς με τη Ρωσία και έχει επιδιώξει να είναι”ειρηνοποιός”, υπέγραψε το έγγραφο. Υπέγραψαν επίσης μεταξύ άλλων η Αργεντινή, το Ιράκ, το Κατάρ, το Ισραήλ, η Νέα Ζηλανδία , η Δομινικανική Δημοκρατία η Νότια Κορέα, η Χιλή , τα νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου, η Ακτή Ελεφαντοστού και η Ρουάντα. Η Σαουδική Αραβία, η Ινδία, η Νότια Αφρική, η Ταϊλάνδη, η Ινδονησία, το Μεξικό(λόγω νέας προέδρου και κυβέρνησης είναι σε μεταβατική φάση) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ωστόσο, συμμετείχαν στη σύνοδο κορυφής, αλλά δεν υπέγραψαν το τελικό ανακοινωθέν.(προφανώς για δικούς τους λόγους, ή να διατηρήσουν οικονομικές και ενεργειακές επαφές με τη Μόσχα και το Πεκίνο κα).
