Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πρόκειται να συναντήσει τον Αιγύπτιο ομόλογό του Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι μέσα στο επόμενο διήμερο στο Κάιρο, με τις διμερείς συνομιλίες να είναι επικεντρωμένες στη Συρία, καθώς η Αίγυπτος στρέφεται προς την Άγκυρα για να κατευνάσει τις υπάρχουσες ανησυχίες για τη νέα Ισλαμιστική κυβέρνηση της Συρίας. Επιπρόσθετα ο Ερντογάν θα παραστεί μεθαύριο σε μια σύνοδο κορυφής των οικονομικά αναπτυσσόμενων χωρών, που ονομάζεται D-8 (Τουρκια-Ινδονησία-Μαλαισία-Πακιστάν-Μπαγκλαντές-Νιγηρία-Ιράν- Αίγυπτος) και φέτος διεξάγεται στην Αιγυπτιακή πρωτεύουσα .
Το Κάιρο απηύθυνε αρχικά την πρόσκληση στον Ερντογάν προτού ανατραπεί η κυβέρνηση του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Δαμασκό μετά από μια αιφνιδιαστική και καλά προετοιμασμένη ανταρτική επίθεση υπό την ηγεσία της HTS, επιβεβαίωσε Τούρκος αξιωματούχος .Από τότε, οι Αιγύπτιοι αξιωματούχοι προσπάθησαν να εξασφαλίσουν την επίσκεψη Ερντογάν καθώς ο Σίσι επιδιώκει απευθείας συνομιλίες με τον Τούρκο ηγέτη κυρίως για τα θέματα της Συρίας (πολιτικά,ασφάλειας,στρατιωτικά κα)
Η επίσκεψη υπογραμμίζει πώς η περιφερειακή επιρροή του Ερντογάν έχει επεκταθεί με το τέλος του καθεστώτος Άσαντ και τη δημιουργία μεταβατικής κυβέρνησης από τους αντάρτες στη Δαμασκό. Ο Ερντογάν ήταν ο επί πολλά χρόνια κύριος υποστηρικτής των Σύριων ανταρτών ενώ ο αρχηγός της Τουρκικής μυστικής υπηρεσίας ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν, βρέθηκε στη Δαμασκό την περασμένη Πέμπτη, δίνοντάς τους ισχυρότατη υποστήριξη στους αντάρτες,όπως επισημαίνουν δυτικοί κύκλοι και αναλυτές
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο αρχηγός της MIT, ,περικυκλώθηκε από ένοπλους σωματοφύλακες καθώς επισκεπτόταν το ιστορικό τζαμί των Ομαγιάντ. Ο Καλίν αργότερα οδηγήθηκε σε μυστική τοποθεσία στη Δαμασκό από τον στρατιωτικό ηγέτη της HTS Αμπόύ Μοχάμετ αλ Τζουλάνι για κατ ιδίαν συζητήσεις.. Οι ΗΠΑ, η ΕΕ και η Τουρκία έχουν χαρακτηρίσει την HTS, η οποία (προ δεκαετίας) ήταν πρώην θυγατρική της Αλ Κάιντα.Πληροφορίες του υπογράφοντα φέρουν αξιωματούχους των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας να έχουν συζήτησει τα πλεονεκτήματα της αφαίρεσης της συγκεκριμένης οργάνωσης από τον κατάλογο των χαρακτηριζόμενων ως τρομοκρατικών.
Οι δεσμοί της Τουρκίας με τους Σύριους αντάρτες χρονολογούνται από την Αραβική Άνοιξη του 2011, όταν η Τουρκία υποστήριξε τις λαϊκές διαμαρτυρίες κατά των σκληροπυρηνικών Αράβων ηγετών. Η Τουρκία έχει παραδοσιακά τη μεγαλύτερη επιρροή σε αυτό που σήμερα είναι γνωστό ως Συριακός Εθνικός Στρατός,( παλαιότερα γνωστός ως Ελεύθερος Συριακός Στρατός.) Η ανατροπή της κυβέρνησης Άσαντ, ο οποίος είχε συμφιλιωθεί προηγουμένως με ορισμένους Άραβες ηγέτες, -παρά το γεγονός ότι φιλοξενούσε Ιρανικά στρατεύματα και ειδικά της Επαναστατικής Φρουράς/IRGC- είχε εκνευρίσει τα Aραβικά κράτη, όπως την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα , το Μαρόκο ακόμη και το Κατάρ, με ανησυχίες για την ανάληψη της εξουσίας από την HTS.
Ωστόσο, αυτό δεν σταμάτησε τις συναντήσεις μεταξύ του γραφείου πολιτικών υποθέσεων της HTS και των πρεσβευτών της Αιγύπτου, των ΗΑΕ, της Ιορδανίας και της Σαουδικής Αραβίας νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.,ενώ χθες άνοιξε εκ νέου μήτά από 12 χρόνια η πρεσβεία του Κατάρ. Η HTS τους διαβεβαίωσε για τα σχέδια για τη δημιουργία μιας κυβέρνησης χωρίς αποκλεισμούς που δεν θα φιλοξενήσει τρομοκράτες
Η κατάρρευση της κυβέρνησης Άσαντ επέφερε ένα στρατηγικό πλήγμα στον λεγόμενο «άξονα της Αντίστασης» του Ιράν, κόβοντας την κύρια γραμμή ανεφοδιασμού του στη Λιβανική Χεζμπολάχ, ενώ η Αίγυπτος επιδιώκει να εμφανιστεί ως γέφυρα μεταξύ Τουρκίας και Ιράν.
Η σύνοδος κορυφής του Καΐρου λαμβάνει χώρα εν μέσω μιας αναταραχής της περιφερειακής διπλωματίας. Η Ιορδανία, υποστηρίζει έναν αστερισμό ομάδων ανταρτών της νότιας Συρίας, φιλοξένησε στην Άκαμπα το Σαββατοκύριακο μια σύνοδο κορυφής για τη Συρία με Άραβες, Τούρκους Ευρωπαίους και Αμερικανούς διπλωμάτες .
Ωστόσο, η συνάντηση Ερντογάν-Σίσι θα είναι πιθανότατα η πρώτη μεταξύ ενός Άραβα ηγέτη και του Ερντογάν από τότε που η HTS ανέτρεψε την κυβέρνηση Άσαντ. Η Αίγυπτος ήταν το σημείο μηδέν για μια περιφερειακή μάχη επιρροής που διεξήχθη μεταξύ της Άγκυρας και του Κατάρ από τη μία πλευρά και της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ από την άλλη κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης.
Οι δύο χώρες στήριξαν αντίπαλες πλευρές στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης, με την Αίγυπτο να συνεργάζεται με τη Ρωσία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) για να υποστηρίξει τον Λίβυο πολέμαρχο Χαλίφα Χάφταρ ενάντια σε μια κυβέρνηση στην Τρίπολη που υποστηρίζεται από Τουρκικές δυνάμεις το Κατάρ και μισθοφόρους. Ο Ερντογάν και ο Σίσι συμφιλιώθηκαν αργότερα και πραγματοποίησαν αμοιβαίες επισκέψεις ο ένας στις χώρα του άλλου το 2024.
Η Συρία είναι μια δοκιμασία για το αν τα Αραβικά κράτη μπορούν να αφήσουν στην άκρη τις παλιές τους μνησικακίες καθώς προσπαθούν να εξερευνήσουν αυτό που οι αναλυτές λένε ότι είναι πιθανό να έχουμε μια ασταθή μεταβατική περίοδο..Η Τουρκία ελπίζει ότι η σταθερότητα στη Συρία θα επιτρέψει στα περίπου 3,5 εκατομμύρια Σύριους πρόσφυγες στην επικράτεια της να επιστρέψουν στη χώρα τους. Μαζί με την άσκηση πολιτικής και στρατιωτικής επιρροής σε μια μελλοντική Συριακή κυβέρνηση, η Τουρκία θα μπορούσε επίσης να παίξει σημαντικό ρόλο στην ανοικοδόμηση της Συρίας, όπως εκτιμά ο ΟΗΕ
