Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος.
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Σε αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ των ΗΠΑ και του Παναμά οδήγησε προς το παρόν η επίσκεψη του νέου υπεξ των ΗΠΑ Μαρκο Ρούμπιο στη Πόλη του Παναμά και οι επαφές που είχε με την ηγεσία της Κεντροαμερικανικής χώρας ,με επίκεντρο (προφανώς) την περίπτωση του ελέγχου της διώρυγας των 82χλμ που συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό ωκεανό ,και κυρίως τις κατηγορίες του Τραμπ,αναφορικά με τον ρόλο , την εκμετάλλευση και τη παρουσία των Κινέζων εκεί.
Ο υπεξ των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο προειδοποίησε τη Λατινοαμερικανική χώρα ότι η Ουάσιγκτον θα “λάβει τα απαραίτητα μέτρα” αν δεν περιοριστεί η Κινεζική επιρροή στο κανάλι, ενώ ο πρόεδρος του Παναμά πρόσθεσε ότι θα αναθεωρηθούν ορισμένες από τις συμφωνίες με το Πεκίνο και ανακοίνωσε περαιτέρω βήματα συνεργασίας για τη μετανάστευση, και τη διμερή στρατιωτική συνεργασία.. Η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τάμι Μπρους είπε ότι ο Ρούμπιο παρέδωσε ένα μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ δηλώνοντας ότι η παρουσία της Κίνας αποτελεί απειλή για την πλωτή οδό και παραβίαση της συνθήκης ΗΠΑ-Παναμά του 1979.
Ο Ρούμπιο δεν διευκρίνισε τα βήματα που πρέπει να λάβει ο Παναμάς ούτε πρότεινε ποιες κινήσεις θα μπορούσαν να κάνουν οι ΗΠΑ ως αντίποινα αν δεν ληφθούν μέτρα στο μέλλον. Ο Τραμπ είπε προ εβδομάδων ότι δεν αποκλείει τη στρατιωτική επέμβαση στον Παναμά , τοποθέτηση που εξόργισε πάρα πολλούς συμμάχους των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική και στην Ευρώπη.
Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της Κίνας στο κανάλι διεξάγονται μέσω της Hutchison Holdings με έδρα το Χονγκ-Κονγκ, η οποία εκμεταλλεύεται δύο λιμάνια κοντά στις εισόδους της πλωτής οδού στο πλαίσιο μιας συμφωνίας παραχώρησης 25 ετών που ανανεώθηκε το 2021. Ο Ρούμπιο την περασμένη εβδομάδα είπε ότι υπό το τρέχον καθεστώς, η Κίνα θα μπορούσε θεωρητικά να χρησιμοποιήσει τα λιμάνια για να κλείσει το κανάλι σε περίπτωση που ξεσπάσει πολεμική σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του γίγαντα της Ασίας. Ο Ρούμπιο επισκέφτηκε προχθές το κανάλι βλέποντας τις κλειδαριές Miraflores της διώρυγας με τις τοπικές αρχές να του κάνουν μια ξενάγηση στον ιστορικό χώρο.
Ο πρόεδρος του Παναμά Μουλίνα είπε ότι η συνάντησή του με τον Ρούμπιο ήταν εγκάρδια και με αμοιβαίο σεβασμό. Ανέφερε ότι θα επανεξεταστούν ορισμένες Κινεζικές επιχειρήσεις στον Παναμά. Η Κίνα αρνήθηκε ότι παίζει οποιοδήποτε ρόλο στη λειτουργία του καναλιού και ότι σέβεται τον έλεγχο του Παναμά στην πλωτή οδό. “Ποτέ δεν παρενέβη η Κίνα”, είπε ο εκπρόσωπος του Κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Μάο Νινγκ και πρόσθεσε ότι το Πεκίνο αναγνωρίζει το κανάλι ως “μόνιμα ουδέτερο διεθνή πλωτό δρόμο”.
Η Διώρυγα του Παναμά κατασκευάστηκε υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και η Ουάσιγκτον διατήρησε τον έλεγχο όταν άρχισε να λειτουργεί το 1914, κρατώντας επίσης τη γύρω ζώνη του καναλιού. Το 1964, άρχισαν να διαπραγματεύονται την κατάσταση μετά από φονικές ταραχές από τους Παναμέζους που εξοργίστηκαν από την παρουσία ξένων δυνάμεων στα δικά τους ύδατα. Ο αείμνηστος πρόεδρος Κάρτερ υπέγραψε τη συμφωνία που έδωσε το κανάλι στον Παναμά στα τέλη του 1999. Η ανθρωπογενής πλωτή οδός διαθέτει μια σειρά από κλειδαριές και δεξαμενές που καλύπτουν 82 χιλιόμετρα που χωρίζουν στη μέση του Παναμά και συνδέουν τον Ειρηνικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό. Περίπου 5.600 εργάτες έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του κατασκευαστικού έργου υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, πολλοί από τους οποίους προέρχονταν από άλλα μέρη της Καραϊβικής,( όπως αποκάλυψε μια πρόσφατη μελέτη)
