Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Μετά την υπολογίσιμη στροφή του Ουκρανού προέδρου Ζελένσκι, αναφορικά με τις περιπτώσεις της υπογραφής της διμερούς συμφωνίας για τα κρίσιμα ορυκτά και τις σπάνιες γαίες με τις ΗΠΑ ,καθώς και τς προσεχείς διπλωματικές κινήσεις σχετικά με την κυοφορούμενη ειρηνευτική πρωτοβουλία για ανακωχή στην Ουκρανία,αναμένονται οι προσεχείς ενέργειες, με τον Ουκρανό πρόεδρο να συνεχίζει τις επαφές του τις τελευταίες ημέρες με το Γάλλο πρόεδρο Μακρόν ,τον Βρετανό πρωθυπουργό Σερ Κιρ Στάρμερ,τον Ολλανδό πρωθυπουργό Ντικ Σχουφ, την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν ,και τον απερχόμενο Γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σόλτς. Επικρατεί μία αισιοδοξία ειδικά για την πρώτη περίπτωση , ενώ αναμένονται νέες πρωτοβουλίες των Αμερικανών ,χωρίς να αποκλείονται και ευρύτερες επαφές προσεχώς με τους λογικά ανησυχούντες Ευρωπαίους.
Τα προβλήματα και οι δυσκολίες για την οριστικοποίηση κάποιας συμφωνίας ανακωχής ανάμεσα σε Μόσχα και Κίεβο είναι πολλά,λεπτεπίλεπτα και επηρεάζονται από γεωπολιτικούς,στρατιωτικούς ιστορικούς ,και άλλους παράγοντες των εμπλεκόμενων και όχι μόνο μερών ,Ενδεικτικά ο υπογράφων αναφέρει τα πιο σημαντικά εμπόδια,που θα μπορούσαν να προκαλέσουν την υποτροπή στην όποια υπογραφή μιας συνθήκης ανακωχής, στηριζόμενη σε μία επιτυχή σύγκλιση ανάμεσα στους αντιμαχόμενους,
Πρώτο :Επειδή υπάρχει βαθύτατη καχυποψία και μίσος αναφορικά με το ρόλο του Πούτιν,που έχει ιστορικό αρνητικό στο σεβασμό διεθνών συνθηκών (πχ Βουδαπέστη το1994, και Μινσκ 1 και 2 την περίοδο 2014-2015,) δεν μπορεί να αποκλιστεί -εν μέσω σχετικών διαδικασιών-η κατάρρευση μιας συμφωνίας,τη στιγμή ειδικά που οι Ρώσοι συνεχίζουν-παρά τις μεγάλες απώλειες-τον επιθετικό πόλεμο στην ανατολική Ουκρανία. Επίσης παρά την στροφή Ζελένσκι για βελτίωση των σχέσεων με τον Τραμπ,,η μεγάλη πλειοψηφία των Ουκρανών μπορεί να επιθυμεί ειρήνη,αλλά όχι συμφωνία συνθηκολόγησης.Η λεγόμενη “κατάρα του Μίνσκ” ελοχεύει πάντα, για αυτό και ο “διάολος είναι πάντα στις λεπτομέρειες…”
Δεύτερο: Οι διαφορές είναι πάρα πολλές και μέχρι στιγμής δεν έχουμε ακούσει συγκεκριμένες καθησυχαστικές θέσεις και σοβαρές προτάσεις από τη Μόσχα.Η Σοβιετολογία και η Ρωσολογία σε ζητήματα πολεμολογίας,ειρηνευτικών αποστολών ,αποκλιμάκωσης συγκρούσεων ,μεταφοράς στρατιωτικών μονάδων ,ανθρωπιστικών θεμάτων κα ,έχουν τις δικές τους παραμέτρους.Μέχρι στιγμής έχουμε τον Τραμπ,να ισχυρίζεται ότι η Μόσχα θέλει ξεκάθαρα την ειρήνη.Αν περάσουμε σε εφαρμογή τυχόν επιμέρους συμφωνιών,τα προβλήματα πολλαπλασιάζονται..Δεν μιλάμε οι Δυτικοί σε τέτοια ζητήματα την ίδια γλώσσα με τους Ρώσους.
Η Μόσχα δεν έχει μιλήσει για εδαφικές παραχωρήσεις,ενώ ο Τραμπ κακώς προκαταβολικά έχει αδικήσει και μονομερώς περιορίσει το Κίεβο.Εδώ είναι ιδιαίτερα σημαντική η θέση των Ευρωπαίων ,που για τον πόλεμο έχουν άλλη προσέγγιση.Όποιος επιμελώς ασχολήθηκε με τις απαράδεκτες συμφωνίες του Μινσκ, θα καταλάβει πολλά (ο υπογράφων βρισκόμενος τότε στη δυτική Ουκρανία είχε πολυδιάστατα ασχοληθεί με τις λεπτομέρειες σε θέματα εδαφικά,στρατιωτικά, διπλωματικά , ανθρωπιστικά και προφανώς για το ρόλο του ΟΑΣΕ). Η υλοποίηση τέτοιων συμφωνιών σε εποχή βαθύτατης εχθρότητας δεν είναι εύκολη, έστω και αν η Τραμπική Αμερική είναι παρούσα αυτή τη φορά.
Τρίτο: Η παύση της στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ προς την Ουκρανία θα παραμείνει σε ισχύ ως ότου ο Τραμπ αποφασίσει ότι ο Ζελένσκι υποστηρίζει τις ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία Παραμένει ασαφές αν η πρόσφατη δήλωση του Ζελένσκι, στην οποία επιβεβαίωσε τη δέσμευσή του για την ειρήνη και χαρακτήρισε τη δημόσια διαμάχη του με τον Τραμπ ως «λυπηρή», θα ήταν αρκετή για να ξαναρχίσει η αναγκαία βοήθεια των ΗΠΑ. Οι σχέσεις μεταξύ Κιέβου και Ουάσιγκτον είναι τεταμένες τις τελευταίες εβδομάδες, ειδικά λόγω του θερμού επεισοδίου στο Λευκό Οίκο Η διαμάχη, μετά την οποία οι ηγέτες των ΗΠΑ επέπληξαν τον Ζελένσκι ως «αχάριστο» και όχι «έτοιμο για ειρήνη», εκτροχίασε την υπογραφή συμφωνίας για τους φυσικούς πόρους και πάγωσε τις ειρηνευτικές επαφές. Ο Τραμπ, μπορεί να επαναφέρει την στρατιωτική συνδρομή, αλλά τέτοια επιμέρους συμβάντα μπορούν να εκτρέψουν τις ειρηνευτικές διαδικασίες.
Τέταρτο :Η χθεσινή παύση στην συνεργασία Ουάσιγκτον- Κιέβου σε μείζονα θέματα ανταλλαγής πληροφοριών προσθέτει σημαντικά εμπόδια στις επιμέρους επαφές και παρά την πιο ευέλικτη συμπεριφορά του Ζελένσκι,απέναντι στους Τραμπ και Τζει ντι Βανς.
Οι ευρύτεροι περιορισμοί στην ανταλλαγή πληροφοριών, για παράδειγμα, η άρνηση κοινοποίησης υποκλοπών που παρέχουν ενδείξεις για τις Ρωσικές στρατηγικές προθέσεις ή τα στρατιωτικά σχέδια έχουν σημαντικές επιπτώσεις.
Στην αρχή του πολέμου, τον Φεβρουάριο του 2022, ήταν οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ που είπαν στην Ουκρανία ότι η Ρωσία στόχευε την κατάληψη του αεροδρομίου Hostomel βορειοδυτικά του Κιέβου, επιτρέποντας την ενίσχυση της τοποθεσίας. Η Ρωσία δεν μπόρεσε ποτέ να καταλάβει με ασφάλεια τον αεροδιάδρομο, τον οποίο σκόπευε να χρησιμοποιήσει για να μεταφέρει μεγάλο αριθμό στρατευμάτων για να καταλάβει την Ουκρανική πρωτεύουσα.Αν δεν επιλυθούν εκ των προτέρων τέτοια ζητήματα θα κλονιστούν πάρα πολύ οι επαφές για να προχωρήσει η οποιαδήποτε συμφωνία..
