Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Ο Ολλανδός ΓΓ της Ατλαντικής Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε αντιμετωπίζει την πρώτη μεγάλη δοκιμασία του ΝΑΤΟ καθώς η πολυδιάστατη πίεση του Τραμπ για αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών των συμμάχων κρατών εντείνεται , και στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες παρατηρείται αυξημένη κινητικότητα αφού οι προετοιμασίες βρίσκονται σε εξέλιξη για τη πιο κρίσιμη και ευαίσθητη σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ που θα λάβει χώρα τον άλλο μήνα στη Χάγη .Την ίδια χρονική στιγμή η πολεμική κατάσταση στα μέτωπα της ανατολικής Ουκρανίας εκτραχύνεται , με τις Ρωσικές επιθέσεις να πλήττουν κυρίως μη- στρατιωτικούς στόχους και αμάχους.
Όπως αρμόζει στον μακροβιότερο Ολλανδό πρωθυπουργό στην ιστορία, η σύνοδος θα πραγματοποιηθεί σε οικείο περιβάλλον Σύμφωνα με αξιωματούχους του ΝΑΤΟ με τους οποίους επικοινώνησε ο υπογράφων , ο Ρούτε θα χρειαστεί όλες τις διπλωματικές του δεξιότητες για να διασφαλίσει ότι η σύνοδος κορυφής θα είναι επιτυχημένη. Και με μια επιτυχημένη σύνοδο κορυφής εννοούν να κρατήσουν τον απρόβλεπτο και εκκεντρικό πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ “ελεγχόμενο’
Το εφιαλτικό τους σενάριο είναι η ταραχώδης σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ του 2018 στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, όταν υπήρξε μια τεταμένη ανταλλαγή απόψεων με τον τότε ιδιαίτερα ψύχραιμο Νορβηγό ΓΓ Γενς Στόλτενμπεργκ . Την ίδια ημέρα τότε ο Τραμπ απείλησε να αποσύρει τις ΗΠΑ απ΄το ΝΑΤΟ αν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεν δαπανούσαν περισσότερα για την άμυνα. Ο Ρούτε φέρεται να έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να πείσει τον Τραμπ τότε ότι το ΝΑΤΟ άξιζε να διατηρηθεί, βοηθώντας στην εδραίωση της φήμης του ως ενός από τους “ψιθυριστές του Τραμπ” μια ετικέτα που τελικά άνοιξε τον δρόμο για να εξασφαλίσει την κορυφαία θέση του ΝΑΤΟ έξι χρόνια αργότερα.
Παρά το γεγονός ότι πολλά έχουν συμβεί στον κόσμο από τότε, ο Τραμπ θα έρθει στην Ολλανδία με το ίδιο ακριβώς μήνυμα , να ξοδέψουν περισσότερα για την άμυνα. Αλλά ο Τραμπ θέλει να δει σαφή αποτελέσματα. Και το πιθανό αποτέλεσμα θα είναι η δέσμευση και των 32 συμμάχων του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ – μια σημαντική αύξηση από τον τρέχοντα στόχο του 2%. Από αυτό, το 3,5% θα διατεθεί σε «σκληρούς στόχους», όπως όπλα και πυροβολικό, ενώ το υπόλοιπο 1,5% θα διατεθεί για την κυβερνοάμυνα και τις επενδύσεις στην στρατιωτική κινητικότητα.
Προκειμένου να μην δημιουργηθούν πάρα πολλά ανοίγματα για τα μέλη της συμμαχίας να διαφωνήσουν μεταξύ τους, η σύνοδος κορυφής έχει ήδη μειωθεί από τρεις ημέρες σε δύο.
Οι τέσσερις “εταίροι Ινδο-Ειρηνικού” του ΝΑΤΟ – Αυστραλία, Ιαπωνία, Νέα Ζηλανδία και Νότια Κορέα – θα είναι παρόντες στην τελευταία ημέρα της συνόδου.
Το τελικό ανακοινωθέν της συνόδου κορυφής επίσης θα περιοριστεί σημαντικά. Ανώτατες πηγές της Συμμαχίας μου επεσήμαναν ότι ο στόχος είναι να περιοριστεί σε μόλις 4-5 παραγράφους , σε πλήρη αντίθεση με τις πρόσφατες συνόδους κορυφής. Η διακήρυξη του ΝΑΤΟ της Ουάσιγκτον του 2024 ήταν 41 παράγραφοι, ενώ το ανακοινωθέν του Βίλνιους στη Λιθουανία εκτεινόταν σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων.(περίπου 90)
Το φετινό κείμενο μπορεί -δεν έχει μέχρι σήμερα καθοριστεί- να παραλείψει οποιαδήποτε άμεση και σκληρή αναφορά στη Ρωσία και πιθανώς ακόμη και να αναφερθεί λίγο στην Ουκρανία – καθιστώντας τη συνάντηση της Χάγης πολύ διαφορετική από τις πρόσφατες συνόδους κορυφής. Τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στο Βίλνιους, η Ουκρανία κυριάρχησε στην ατζέντα, με έντονες συζητήσεις σχετικά με το αν θα προσφερθεί στη χώρα πρόσκληση για ένταξη και πώς θα καθοριστεί η μελλοντική της πορεία προς την ένταξή της στη συμμαχία.
Οποιαδήποτε προσπάθεια διαπραγμάτευσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια πιο αδύναμη δήλωση από αυτήν που συμφωνήθηκε στην Ουάσιγκτον το 2024, όπου το ΝΑΤΟ τουλάχιστον δεσμεύτηκε να συνεχίσει να υποστηρίζει το Κίεβο ‘στην μη αναστρέψιμη πορεία του προς την πλήρη Ευρωατλαντική ολοκλήρωση, συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στο ΝΑΤΟ”. Αυτό θέτει επίσης το ερώτημα αν ο Ζελένσκι θα προσκληθεί στην Ολλανδία. Οι περισσότεροι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ πιστεύουν ότι τελικά θα έρθει.( ο Ολλανδός υπουργός άμυνας Ρ Μπρέκελμανς έχει ήδη πει ότι θα είναι παρών) Ενώ ο Ουκρανός ηγέτης αναμένεται να έρθει, πιθανότατα δεν θα συμμετάσχει σε μια ειδική συνεδρίαση του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ουκρανίας, όπως συνέβη στις δύο τελευταίες συνόδους κορυφής.
