Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Πολλά τα ερωτήματα που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν το μέλλον της Μέσης Ανατολής μετά την σφοδρή Ισραηλινή καλά οργανωμένη,στοχευμένη, πολυδιάστατη γεωγραφικά αεροπορική επιχείρηση κατά του Ιράν, ενώ αβεβαιότητα επικρατεί σε περιφερειακό ως και παγκόσμιο επίπεδο.
Τα ερωτήματα μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ ξεπερνούν τις απαντήσεις. Αλλά υπάρχουν τέσσερα βασικά ερωτήματα των οποίων οι απαντήσεις θα βοηθήσουν στον προσδιορισμό της τροχιάς της Μέσης Ανατολής και ίσως πέρα από αυτές ,όχι μόνο τις επόμενες εβδομάδες, αλλά ενδεχομένως για τα επόμενα χρόνια:
Πρώτο : Ποια είναι η κλίμακα των Ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Ιράν; Η εστίαση του Ισραήλ τώρα είναι στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν(αρκετές υπόγειες) , καθώς και στην υπονόμευση της διοίκησης και του ελέγχου της στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν, με στόχο να μετριαστεί η ένταση μιας Ιρανικής ανταπόδοσης . Οι Ισραηλινοί πρόκειται να συνεχίσουν τα πλήγματα για τουλάχιστον τις προσεχείς ημέρες. Η έμφαση είναι ότι θα πλήξουν βασικές ιρανικές πυρηνικές υποδομές (Ισπαχάν , Νατάνζ, πιθανότατα το Φόρντο κα) για να καθυστερήσουν τουλάχιστον το χρονοδιάγραμμα του Ιράν προς μια πυρηνική βόμβα, ακόμη και αν το Ισραήλ από μόνο του δεν μπορεί να εξαλείψει πλήρως την πορεία του Ιράν προς μία.
Αλλά η κλίμακα των επιθέσεων και η στοχοποίηση είναι τόσο μεγάλη και ποικιλόμορφη που ο τελικός στόχος του Ισραήλ δεν είναι μόνο να παραλύσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά να υποδαυλίζει την αλλαγή καθεστώτος; Οι στόχοι που επιλέγει το Ισραήλ θα βοηθήσουν να προσδιοριστεί η απάντηση σε αυτό το ερώτημα, αλλά δικαιολογείται και μια προειδοποίηση. Για χρόνια, πολλοί στο Ισραήλ επέμεναν ότι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα προκαλούσε μια νέα και καλύτερη μέρα και ότι τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερο από το σημερινό θεοκρατικό καθεστώς. Το Ιράν μάλιστα καθοδηγείται από μια τρομερή απολυταρχία που έχει ναρκοθετήσει την ανάπτυξη της χώρας και έχει πλήξει τον ιστορικό λαό του.. Αλλά η ιστορία μας λέει ότι μπορεί πάντα να είναι χειρότερα. Αυτό που είναι πιθανό να ακολουθήσει μια θεοκρατική Ιρανική κυβέρνηση δεν είναι δημοκρατία, αλλά IRGC-ισταν. Μια τέτοια κυβέρνηση είναι πιθανό, τουλάχιστον αρχικά, να είναι πολύ πιο σκληροπυρηνική από την τρέχουσα. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Ισραήλ μπορεί να βρεθεί σε έναν αέναο, συνεχιζόμενο και πολύ πιο έντονο πόλεμο που δεν θα είναι πολύχρονα σκιώδης όπως ήταν εδώ και χρόνια.
Δεύτερο : Τι σχήμα παίρνει η απάντηση του Ιράν; Οι Ηνωμένες Πολιτείες, με δήλωση του Ρούμπιο, βγήκαν από το δρόμο τους για να αποποιηθούν κάθε ευθύνη που σχετίζεται με την επίθεση του Ισραήλ.Ο υπουργός Άμυνας του Ιράν απείλησε τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή μόλις πριν από μερικές ημέρες και το ενδεχόμενο αυτών των χτυπημάτων βοήθησε να προκαλέσει τις μαζικές αποχωρήσεις του Αμερικανικού προσωπικού νωρίτερα αυτή την εβδομάδα
.
Οι σκληροπυρηνικοί στο Ιράν, ωστόσο, συνεχίζουν να βλέπουν λίγο φως της ημέρας μεταξύ Ουάσιγκτον και Ιερουσαλήμ. Και η δήλωση του Ρούμπιο είναι απίθανο να αλλάξει αυτόν τον συλλογισμό. Οι Ιρανοί θα θέλουν να χτυπήσουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα είχε πιθανώς ως αποτέλεσμα οι ΗΠΑ να ενταχθούν στο Ισραήλ σε επιθετικές στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Είναι πιθανό ότι η αμυντική υποστήριξη των ΗΠΑ στο Ισραήλ, η οποία είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα παρασχεθεί για να βοηθήσει στην άμβλυνση των Ιρανικών αντιποίνων, θα μπορούσε να είναι αρκετή για να ερμηνευτεί από την Τεχεράνη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εμπλέκονται.
Αλλά φανταστείτε ότι το Ιράν δεν επιτίθεται στα συμφέροντα των ΗΠΑ ή σε αυτά των συμμάχων του Κόλπου, παραμένει αποκλειστικά επικεντρωμένο στο Ισραήλ (με τη βοήθεια πληρεξουσίων όπως οι ιρακινές Σιιτικές πολιτοφυλακές, οι Χούτι και οι εναπομείνασες δυνατότητες της Χεζμπολάχ) και εξαπολύει ασύμμετρες επιθέσεις εναντίον Ισραηλινών και Εβραϊκών χώρων σε όλο τον κόσμο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η κυβέρνηση Τραμπ πιθανότατα θα δεχθεί πιέσεις να βοηθήσει το Ισραήλ να καταστρέψει ορισμένες τοποθεσίες που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, όπως το έντονα οχυρωμένο εργοστάσιο εμπλουτισμού καυσίμων Fordow. Ορισμένοι παραδοσιακοί της εθνικής ασφάλειας στις Ηνωμένες Πολιτείες θα το δουν αυτό ως μια μοναδική ευκαιρία, ενώ εκείνοι με πιο απομονωτικές τάσεις στην κυβέρνηση Τραμπ και στην αριστερά θα υποστηρίξουν την αντίθετη προσέγγιση.
Τρίτο :Πώς προσεγγίζει το Ιράν το πυρηνικό του πρόγραμμα μακροπρόθεσμα; Αυτές οι εξελίξεις θα μπορούσαν τελικά να ωθήσουν το Ιράν να προσπαθήσει να σπεύσει για μια πυρηνική βόμβα. Ένα από τα πιο παραγνωρισμένα σημεία δεδομένων-βάσει αποκλειστικών πληροφοριών του υπογράφοντα -ήταν ότι η ΔΥΑΕ (Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας) για πρώτη φορά εδώ και είκοσι χρόνια τόνισε ότι το Ιράν δεν ήταν σε συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις του για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.
Το Ισραήλ μπορεί να εκτίμησε ότι το Ιράν βαίνει προς μια βόμβα και είδε την απόφαση του ΔΥΑΕ ως τη διπλωματική πλευρά του ίδιου νομίσματος με τα δικά του στρατιωτικά πλήγματα. Το Ιράν, ωστόσο, μπορεί να καθορίσει ότι τα Ισραηλινά πλήγματα σημαίνουν ότι ο χρόνος είναι για το καθεστώς να αποφασίσει εάν θα αποκτήσει βόμβα, αν δεν το έχει κάνει ήδη. Το συμπέρασμα θα μπορούσε να είναι ότι δεν μπορεί πλέον να καθίσει στον παροιμιώδη πυρηνικό φράχτη και ότι πρέπει να σπεύσει για μια βόμβα ή να διακινδυνεύσει να μην έχει ποτέ μία.
Αυτό μπορεί να φαίνεται αντιφατικό σε μια εποχή που τα Ισραηλινά πλήγματα πέφτουν βροχή στο Ιράν λόγω του πυρηνικού του προγράμματος. Αλλά ακριβώς όπως το Ισραήλ βλέπει το Ιράν με ένα πυρηνικό όπλο ως μια υπαρξιακή απειλή, για πολλούς Ιρανούς ηγέτες ένα Ιράν χωρίς πυρηνικό όπλο (ή τη δυνατότητα να έχουν ένα) είναι μια υπαρξιακή απειλή για την επιβίωση του ίδιου του καθεστώτος. Πολλοί Ιρανοί ηγέτες πιστεύουν ότι ένα πυρηνικό όπλο τους παρέχει τελικά σταθερότητα και προστασία, όπως ακριβώς και για τη Βόρεια Κορέα κατά την άποψή τους.
Τέταρτο :Τι ακριβώς γνώριζαν οι Aμερικανοί για τις επικείμενες απεργίες; Αυτό είναι ένα ερώτημα μακροπρόθεσμα. Αλλά ανάλογα με την απάντηση, μπορεί να είναι αυτή που προκαλεί μια θεμελιώδη αλλαγή στη σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ. Για εβδομάδες, ο Τραμπ προειδοποιούσε τον Νετανιάχου να μην χτυπήσει το Ιράν. Μόνο τις τελευταίες ημέρες ο Τραμπ αντελήφθη ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν στο Μουσκάτ του Ιράν δεν ήταν σε θετική πορεία και ότι ένα Ισραηλινό χτύπημα πλησίαζε πολύ..
Τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας των ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι εκκενώνουν «μη απαραίτητο» προσωπικό από την πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη και απομακρύνουν τα μέλη των οικογενειών του στρατιωτικού προσωπικού από διάφορες βάσεις στον Κόλπο όπου αναπτύσσονται οι αμερικανικές δυνάμεις. Οι εγκαταστάσεις περιλάμβαναν εκείνες στο Μπαχρέιν, όπου εδρεύει το περιφερειακό ναυτικό αρχηγείο των ΗΠΑ/5ο στόλος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα , το Κατάρ και το Κουβέιτ, όπου επιχειρούν οι Αμερικανικές αεροπορικές και επίγειες δυνάμεις.
Συμπίπτοντας με την ανακοίνωση της αποχώρησης των ΗΠΑ, μια βρετανική υπηρεσία ναυτιλιακού εμπορίου που παρακολουθεί τη ναυτιλία στη Μέση Ανατολή προειδοποίησε σε δημόσια ανακοίνωση ότι «είχε ενημερωθεί για τις αυξημένες εντάσεις στην περιοχή, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κλιμάκωση της στρατιωτικής δραστηριότητας με άμεσο αντίκτυπο στους ναυτικούς». Η συμβουλευτική ειδοποίηση προέτρεψε τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από τον Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν και το Στενό του Ορμούζ να επιδείξουν αυξημένη προσοχή.
. Ωστόσο, ο Τραμπ δεν έδωσε καμία ένδειξη ότι το Ισραήλ θα χτυπήσει σύντομα ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί είχαν ερμηνεύσει τις ανακοινώσεις αποχώρησης των ΗΠΑ και τις ανταλλαγές προειδοποιήσεων και απειλών ως ίσως μια προσπάθεια των ΗΠΑ και του Ισραήλ να ασκήσουν πίεση στο Ιράν για να ανατρέψει ή να τροποποιήσει την προγραμματισμένη απόρριψη της πρότασης του Γουίτκοφ για πυρηνικό περιορισμό . Επιπλέον, ορισμένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα πιθανού πολέμου στον Κόλπο φαινόταν να απουσιάζουν.
Οι ΗΠΑ δεν ανακοίνωσαν καμία ανάπτυξη πρόσθετων μαχητικών αεροσκαφών, μονάδων και συστοιχιών αεράμυνας στην περιοχή. Ούτε υπήρχαν ενδείξεις εντός του Ιράν, με βάση όσα αναφέρονταν ανοιχτά, για οποιαδήποτε ιρανική μετακίνηση αεράμυνας ή άλλων μέσων για την αντίσταση σε μια επίθεση. Την Πέμπτη, πριν από την ισραηλινή επίθεση, οι εντάσεις φάνηκαν να μετριάζονται και οι προοπτικές κατάρρευσης των πυρηνικών συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν υποχώρησαν. Ο έκτος γύρος των πυρηνικών συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν είχε προγραμματιστεί για την Κυριακή στο Μουσκάτ του Ομάν – αν και αντικρουόμενες αναφορές ανέφεραν επίσης ότι θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη ή ακόμα και την Παρασκευή στο Όσλο. Ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι είναι πρόθυμοι να ακολουθήσουν την πυρηνική διπλωματία παρά τις ισραηλινές επιθέσεις, η ισραηλινή επιδρομή είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα προκαλέσει την ακύρωση των προγραμματισμένων συνομιλιών στο Μουσκάτ, αφήνοντας πολλά ανοιχτά ερωτήματα γύρω από τη δυναμική ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν.
Αν ο Αμερικανός πρόεδρος γνώριζε για τα πλήγματα και του μετέφερε ότι δεν θα ταυποστήριζε, αλλά επίσης δεν θα εμπόδιζε το Ισραήλ να τα πραγματοποιήσει, τότε η απόφασή του να συναινέσει στην Ιερουσαλήμ να χτυπήσει είναι απίθανο να αλλάξει τη μακροπρόθεσμη σχέση μεταξύ των δύο χωρών. Αλλά αν οι Ισραηλινοί προειδοποίησαν τον Τραμπ ότι επρόκειτο να χτυπήσουν (εξ ου και η εκκένωση των Αμερικανών), ο Αμερικανός πρόεδρος είπε στους Ισραηλινούς να μην το κάνουν και οι Ισραηλινοί προχώρησαν τότε βρισκόματε σε θολά νερά…
Ο Τραμπ έχει εδώ και καιρό μια κακή σχέση με τον Νετανιάχου, η οποία εκτέθηκε τους τελευταίους μήνες μέσω των αποφάσεων του Αμερικανού προέδρου να επιβάλει δασμούς στο Ισραήλ, να συνάψει μια ξεχωριστή συμφωνία με τους Χούτι στην Υεμένη, να υιοθετήσει μια προσέγγιση στη Συρία με τον Αλ Σάραα στην οποία το Ισραήλ αντιτάχθηκε και, φυσικά, να διαπραγματευτεί με το Ιράν. Μια αλλαγή στην παραδοσιακή σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ μπορεί να είναι η τεκτονική αλλαγή για πολλούς στην Ουάσιγκτον. Αλλά για τον Τραμπ, θα μπορούσε να είναι μια ακόμη συναλλακτική απόφαση.
ΤΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕ Η ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΕΝΝΗ.
Το διοικητικό συμβούλιο της ΔΥΑΕ έκρινε προχθές ότι το Ιράν παραβίαζε τις υποχρεώσεις του βάσει της συνθήκης μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων του 1968 επειδή δεν συνεργάστηκε πλήρως με τις επιθεωρήσεις της ΔΥΑΕ και συσσώρευσε περίπου 400 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Οι εκτιμήσεις των δυτικών μυστικών υπηρεσιών μέχρι τώρα ανέφεραν γενικά ότι ενώ το Ιράν αποθηκεύει τα συστατικά μιας βόμβας, δεν είχε λάβει την τελική απόφαση να κατασκευάσει μία.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Μέρφι δήλωσε ότι η απόφαση του Ισραήλ να ενεργήσει μονομερώς ήταν ένα μέτρο της αδυναμίας του Τραμπ στην παγκόσμια σκηνή. «Η επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν, που σαφώς αποσκοπούσε στην ματαίωση των διαπραγματεύσεων της κυβέρνησης Τραμπ με το Ιράν, διακινδυνεύει έναν περιφερειακό πόλεμο που πιθανότατα θα είναι καταστροφικός για την Αμερική και αποτελεί περαιτέρω απόδειξη του πόσο λίγο σεβασμό έχουν οι παγκόσμιες δυνάμεις – συμπεριλαμβανομένων των δικών μας συμμάχων – για τον Τραμπ», δήλωσε ο Μέρφι.
Το Ισραήλ είναι πιθανό να χρειαστεί την υποστήριξη των ΗΠΑ στην άμυνά του εάν το Ιράν απαντήσει με μπαράζ πυραύλων. Στην ομιλία του, ο Νετανιάχου επαίνεσε τον Τραμπ για τις προσπάθειές του στην αντιμετώπιση του Ιράν, αλλά ισχυρίστηκε ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιούσε τις διαπραγματεύσεις για να «αγοράσει χρόνο». Ισχυρίστηκε ότι το Ισραήλ δεν ενεργούσε μόνο για τη δική του άμυνα. «Θέλω να διαβεβαιώσω τον πολιτισμένο κόσμο ότι δεν θα αφήσουμε το πιο επικίνδυνο καθεστώς του κόσμου να αποκτήσει τα πιο επικίνδυνα όπλα του κόσμου και το Ιράν σχεδιάζει να δώσει αυτά τα όπλα – πυρηνικά όπλα – στους τρομοκρατικούς πληρεξούσιούς του, κάτι που θα έκανε τον εφιάλτη της πυρηνικής τρομοκρατίας πολύ πραγματικό», είπε. «Η αυξανόμενη εμβέλεια των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν θα έφερνε αυτόν τον πυρηνικό εφιάλτη στις πόλεις της Ευρώπης και τελικά στην Αμερική».
ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΕΝΤΕΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΙ ΗΓΕΤΕΣ ΚΑΙ ΠΥΡΗΝΙΚΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ
Ποιοι είναι οι στρατηγοί Σαλάμι και ο Μπαγκέρι; Και οι δύο αξιωματικοί ήταν στενά συνδεδεμένοι με τα κέντρα εξουσίας στην ιεραρχία ασφαλείας του Ιράν, έχοντας ανέλθει στις τάξεις μετά την Ιρανική επανάσταση το 1979. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του υπογράφοντα κλιμάκια της Μοσάντ εκτέλεσαν τα ανώτατα στελέχη, ενώ με βάση το περίφημο Ουκρανικό σχέδιο”Ιστός της Αράχνης” κατά των Ρωσικών αεροδρομίων έδρασαν οι Ισραηλινοί με drones μέσα από το Ιρανικό έδαφος (μεταξύ άλλων)
Ο Σαλάμι ξεκίνησε την καριέρα του στο IRGC /ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΦΡΟΥΡΑ το 1980 κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, γινόμενος αναπληρωτής διοικητής το 2009 και, μια δεκαετία αργότερα, διοικητής της δύναμης των 125.000 ανδρών που έχει διαδραματίσει βασικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική του Ιράν στην περιοχή. Ο Σαλάμι είχε υποστεί κυρώσεις από τον ΟΗΕ και τις ΗΠΑ για τη συμμετοχή του στα πυρηνικά και στρατιωτικά προγράμματα του Ιράν. «Αν κάνετε το παραμικρό λάθος, θα σας ανοίξουμε τις πύλες της κόλασης», προειδοποίησε ο Σαλάμι τους εχθρούς της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια μιας περιήγησης σε μια υπόγεια βάση πυραύλων τον Ιανουάριο.
Ο Μοχάμεντ Μπαγκέρι, ο οποίος ήταν από τις αρχές της δεκαετίας των 60, είχε επίσης ανέλθει στις δυνάμεις του IRGC, όπως ο Σαλάμι, πολεμώντας στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ με υπόβαθρο στις στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες πριν διοριστεί αρχηγός του επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν – η υψηλότερη στρατιωτική θέση της χώρας – το 2016. Η θέση του τον κατέστησε, τουλάχιστον τυπικά, τη δεύτερη πιο ισχυρή προσωπικότητα στο Ιράν μετά τον Ανώτατο Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ορισμένα δημοσιεύματα του τύπου ανέφεραν ότι ο Μπαγκέρι ήταν ένας από τους επαναστάτες φοιτητές που κατέλαβαν την Αμερικανική πρεσβεία το 1979. επί προεδρίας αείμνηστου Τζίμι Κάρτερ.
Ο Γκολαμάλι Ρασίντ, ο αναπληρωτής αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, αναφέρθηκε ότι σκοτώθηκε. Αναφέρθηκε επίσης ότι ο Αλί Σαμχανί, βασικός σύμβουλος και έμπιστος του Χαμενεΐ, σκοτώθηκε επίσης σε επιθέσεις σε πολυκατοικία στην Τεχεράνη.(ίχε συναντηθεί κάποτε με τον εκλιπόντα Άκη Τσοχατζόπουλo)
Ποιοι ήταν οι επιστήμονες που σκοτώθηκαν;
Το Ισραήλ έχει ιστορικό στοχοποίησης Ιρανών πυρηνικών επιστημόνων και αυτή η επίθεση δεν αποτέλεσε εξαίρεση, καθώς τουλάχιστον έξι επιστήμονες σκοτώθηκαν την Παρασκευή.
Έξι επιστήμονες, συμπεριλαμβανομένου του Mohammad Mehdi Tehranchi, ο οποίος ήταν πρόεδρος του Ισλαμικού Πανεπιστημίου Azad του Ιράν, θεωρητικού φυσικού στην Τεχεράνη. Άτομα κρατούν φωτογραφίες με τη σημαία του Ιράν στο φόντο. Άλλοι ήσαν οι πυρηνικοί φυσικοί Mohammad Mehdi Tehranchi , Fereydoun Abbasi και Gholamali Rashid .Ο Fereydoun Abbasi, ήταν πρώην επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν. Επίσης οιAbdolhamid Minouchehr, Ahmadreza Zolfaghari, Amirhossein Feqhi, Motalleblizadeh,.
