Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η απόφαση του Τελ Αβίβ να επιτεθεί στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν πριν 5 ημέρες, μπορεί να μείνει στην ιστορία ως η αρχή ενός σημαντικού περιφερειακού πολέμου.Για σχεδόν τρεις δεκαετίες οι αναλυτές έχουν μελετήσει τα πιθανά αποτελέσματα μιας τέτοιας επίθεσης και έχουν προχωρήσει σε πολύ διαφορετικές προβλέψεις. Σε κάποιο χρονικό διάστημα όλοι θα μάθουν ποια πρόβλεψη ήταν η σωστή.
Είναι ακόμα πολύ νωρίς για να πούμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα. Θα μπορούσαν να χρειαστούν εβδομάδες μέχρι οι ειδικοί να κατανοήσουν την πλήρη έκταση της ζημιάς που έχει να αντιμετωπίσει το Ισραήλ, πόσο μάλλον αν και πώς θα ανακάμψει η Τεχεράνη. Οι επιθέσεις, τελικά, δεν έχουν καν τελειώσει. Αλλά αν και μπορεί να μην είναι ακόμη δυνατό να κρίνουμε τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των πληγμάτων του Ισραήλ, οι αναλυτές γνωρίζουν τι να αναζητήσουν καθώς αξιολογούν τα αρχικά αποτελέσματα. Οι ειδικοί μπορούν, με άλλα λόγια, να καταλάβουν ποιοι παράγοντες θα καθορίσουν αν οι επιθέσεις ήταν επιτυχείς στην άρνηση της Ιρανικής δυνατότητας να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Μερικοί από αυτούς τους παράγοντες είναι ποσοτικοποιήσιμοι. Για να σταματήσει ή να επιβραδύνει σοβαρά την ικανότητα του Ιράν να κατασκευάζει ένα πυρηνικό όπλο, τα πλήγματα του Ισραήλ πρέπει να στερήσουν από το Ιράν το απαιτούμενο υλικό .Πρέπει να ανατινάξουν τον εξοπλισμό που είναι απαραίτητος και να απαλλάξουν το Ιράν από τις γνώσεις που απαιτούνται για να οπλοποιήσουν το εμπλουτισμένο ουράνιο..Αλλά για να επιτύχει πλήρως, η επίθεση του Ισραήλ πρέπει επίσης να έχει πείσει το Ιράν να επανεξετάσει τη βιωσιμότητα του πυρηνικού προγράμματος.
Οι επιθέσεις του Ισραήλ μέχρι στιγμής είναι αρκετά επιτυχείς στην καταστροφή πολλών από τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας, κτίρια και υποδομές που χρειάζεται το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Αλλά η επιτυχία δεν είναι σε καμία περίπτωση εξασφαλισμένη, δεδομένης της ουσιαστικής επένδυσης του Ιράν σε αμυντικές οχυρώσεις, της δέσμευσης του στο πρόγραμμα, την ύπαρξη πλεοναζόντων συστημάτων του κα.
Μέχρι στιγμής, οι ζημιές από τις επιθέσεις του Ισραήλ στις εγκαταστάσεις του Ιράν εμφανίζονται ανάμεικτες. Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, ο πιο επικίνδυνος χώρος εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν στο Φορντό έχει δεχθεί επίθεση, αλλά δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι έχει καταστραφεί . Δεν υπάρχει επίσης καμία ένδειξη ότι το Ισραήλ έχει καταστήσει ανενεργό το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Αν αυτό το απόθεμα είναι ακόμα διαθέσιμο και αν οι φυγοκεντρητές του Ιράν εξακολουθούν να υπάρχουν, η Τεχεράνη μπορεί να είναι σε θέση να ανασυστήσει ένα πρόγραμμα πυρηνικών όπλων σε λίγες εβδομάδες.
Αλλά για να κατασκευάσει πραγματικά ένα πυρηνικό όπλο, το Ιράν χρειάζεται κάτι περισσότερο από εμπλουτισμένο ουράνιο ..Χρειάζεται επίσης εξοπλισμό επεξεργασίας που να μπορεί να οπλοποιήσει το εμπλουτισμένο υλικό. Κάνοντας όλα αυτά εν μέσω πολέμου θα είναι δύσκολο, ειδικά δεδομένης της δεκαετούς προσπάθειας του κόσμου να αρνηθεί στο Ιράν τον απαραίτητο εξοπλισμό. Οι αναλυτές επίσης δεν γνωρίζουν πόσο κοντά ήταν το Ιράν στο να είναι σε θέση να παράγει μια κεφαλή για έναν πύραυλο, αν και οι μυστικές υπηρεσίες είχαν εκτιμήσει ότι θα χρειαζόταν μήνες για να το πράξει.
Ωστόσο, υπάρχουν πολλά σχετικά με το πρόγραμμα όπλων του Ιράν που οι ειδικοί δεν γνωρίζουν. Λίγο πριν από τις επιθέσεις, για παράδειγμα, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας παρέδωσε μια ολοκληρωμένη απόρρητη έκθεση 22 σελίδων σχετικά με τα πολλά εκκρεμή ερωτήματα του πυρηνικού πρόγραμματος του Ιράν.Ορισμένα από αυτά τα ερωτήματα επικεντρώνονται στη θέση του εξοπλισμού που θα ήταν χρήσιμος για την παραγωγή όπλων.Οι Ισραηλινοί πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών μπορεί να γνωρίζουν πού είναι αποθηκευμένο αυτό τα εργαλεία Είναι ανόητο να υποτιμούμε τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες στο Ιράν, δεδομένων όλων των επιχειρησιακών επιτυχιών που έχουν
Το Ιράν έχει επίσης ένα αρκετά μεγάλο σώμα κορυφαίων πυρηνικών επιστημόνων και τεχνικών και δεν είναι ακόμη σαφές πόσοι από αυτούς έχουν σκοτωθεί. Αλλά αυτοί οι θάνατοι, από μόνοι τους, δεν είναι αρκετοί για να εκτροχιάσουν την πυρηνική επιχείρηση του Ιράν. Το Ισραήλ θα μπορούσε επίσης να πληξει τμήματα του Ιρανικού τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα οποία είναι απαραίτητα για την οικονομία της χώρας
Υπάρχει τεράστια αβεβαιότητα σχετικά με το πόση ποσοτικοποιήσιμη ζημιά έχει κάνει το Ισραήλ στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Αλλά το πιο σημαντικό ερώτημα μπορεί να είναι αν η επίθεση του Ισραήλ κατέστρεψε τη βούληση του Ιράν να προχωρήσει.
Ακόμη και αν το Ιράν έκανε μια συμφωνία, η χώρα μπορεί να μην την εφαρμόσει πιστά. Αντ ‘αυτού, το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι ότι το Ιράν συνεχίζει να αντεπιτιθεται ενώ προσπαθεί να πείσει τον υπόλοιπο κόσμο ότι το Ισραήλ είναι ένας αδίστακτος παράγοντας, έχοντας χρησιμοποιήσει βία λίγες ημέρες πριν από τις συνομιλίες για να ξεκινήσει εκ νέου μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.