Δρ Αθανάσιος Ε Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η ανταποδοτική κίνηση του Ιράν στην Αμερικανική επιχείρηση MIDNIGHT HAMMER έχει δύο μονοπάτια.
1) Μπορεί να επιλέξει να προχωρήσει σε μια επίθεση στο εκτεταμένο δίκτυο Αμερικανικών βάσεων στην περιοχή, αλλά με την πρόθεση να έχει σχετικά περιορισμένο αντίκτυπο και να μην προκαλέσει παγκόσμια αναταραχή. Δύσκολο αλλά κάτι τέτοιο θα επέτρεπε στο Ιρανικό καθεστώς να ισχυριστεί ότι ανταπέδωσε τα πλήγματα , υπερασπίστηκε τη χώρα και αντιστάθηκε στο “Μεγάλο Σατανά” στις ΗΠΑ .
Ο υπογράφων έχει αποκαλέσει αυτή την επιλογή ως “επιλογή Σολειμανί” δηλαδή όπως ήταν πριν 5 χρόνια οι αντιδράσεις της Τεχεράνης στη δολοφονία στη Βαγδάτη του υποστρατήγου Κασέμ Σολειμανί αρχηγού της Επαναστατικής Φρουράς /IRGC, από τις ΗΠΑ επί Τραμπ το 2020.Τότε η Ιρανική αντίδραση ήταν περιορισμένης εμβέλειας πυραυλική επίθεση στην βάση των ΗΠΑ Άλ Ασαντ στην Ιρακινή έρημο της επαρχίας Ραμάντι,που είχε ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό ορισμένων Αμερικανών στρατιωτών,αλλά το συμβάν δεν προχώρησε σε επόμενο στάδιο κλιμάκωσης .Ο Σολειμανί ήταν επί τρεις δεκαετίες ο κορυφαίος Ιρανός στρατηγός,με πολεμική εμπειρία,εκλεκτός του Χαμενεί και πατέρας του “Άξονα της αντίστασης’
Η χθεσινή ομιλία Τραμπ έχει ήδη θεωρηθεί από τη Τεχεράνη ως απειλή και όχι ως άνοιγμα για τη διπλωματία. Το Ιράν είναι απίθανο να πιστέψει ότι μπορεί απλώς να συνθηκολογήσει με τις ΗΠΑ , δεδομένου ότι οι σκληροπυρηνικοί θα μπορούσαν να θεωρήσουν μια τέτοια απόφαση ως ακατάλληλη.
2) Η άλλη πιθανή οδός είναι ότι το Ιρανικό καθεστώς αξιολογεί τις επιθέσεις των ΗΠΑ ,και οι συνεχιζόμενες απειλές που επέστησε ο Τραμπ στο Ιράν κατά τη διάρκεια της ομιλίας του , αναγκάζουν το καθεστώς να αναλάβει μια σημαντική επίθεση εναντίον του στρατιωτικού προσωπικού και των συμφερόντων των ΗΠΑ. Αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να προκαλέσει ένα κλιμακούμενο σπιράλ επιθέσεων και αντεπιθέσεων, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιφερειακό πόλεμο.Αυτό το σενάριο αποκαλείται σε πολύ κλειστούς κύκλους της Τεχεράνης ως “η βαθιά οργή των Αγιατολλάχ”
Οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν είναι υποβαθμισμένες αλλά κάθε άλλο παρά έχουν εξαλειφθεί.Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε να επιδιώξει όχι μόνο να αξιοποιήσει τους πληρεξούσιους στη Μέση Ανατολή για να επιτεθεί στα συμφέροντα και το προσωπικό των ΗΠΑ, αλλά και ενδεχομένως να αναλάβει ασύμμετρες και τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον παγκόσμιων Ισραηλινών, Εβραϊκών ή Αμερικανικών στόχων.
Το βασικό ερώτημα για τον υπογράφοντα που παραμένει αναπάντητο: Είναι πραγματικά κατεστραμμένο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν; Αν έχει γίνει, τότε δεν θα απαιτηθούν περαιτέρω πλήγματα εναντίον τόπων που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, όπως φαίνεται να προτιμά ο πρόεδρος. Αλλά αν αποδειχθεί ότι τα πλήγματα δεν ήταν απολύτως αποτελεσματικά, ότι το Ιράν μετακίνησε τμήματα του προγράμματος πυρηνικών όπλων του, ή ότι έχει μυστικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, τότε είναι απίθανο αυτό να είναι το τέλος αυτών των κρουσμάτων
Τα επιμέρους σενάρια αντίδρασης στο δεύτερο μονοπάτι του Ιράν.2Α)Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ασυνήθιστη δραστηριότητα στο Φορντού λίγες ημέρες πριν από την επίθεση των ΗΠΑ
Οι υψηλής ποιότητας δορυφορικές εικόνες που ελήφθησαν στις 19 Ιουνίου και στις 20 Ιουνίου δείχνουν ότι η ασυνήθιστη δραστηριότητα που περιλαμβάνει φορτηγά και οχήματα κοντά στην είσοδο της υπόγειας εγκατάστασης εμπλουτισμού καυσίμων στο Φορντό
Οι εικόνες που κατέγραψε η Maxar δείχνουν μια ομάδα 16 φορτηγών φορτηγών τοποθετημένων κατά μήκος του δρόμου πρόσβασης που οδηγεί στην είσοδο της σήραγγας της εγκατάστασης. Η πλειοψηφία αυτών των φορτηγών μετακινήθηκαν αργότερα περίπου 6 χλμ βορειοδυτικά του δρόμου που οδηγεί στην εγκατάσταση.Τα γραφικά απεικονίζουν επίσης επιπλέον φορτηγά και αρκετές μπουλντόζες κοντά στην κύρια είσοδο του χώρου, συμπεριλαμβανομένου ενός φορτηγού που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην κύρια είσοδο της σήραγγας.Δηλαδή το μεγαλύτερο μέρος του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν φυλάσσονταν σε ασφαλείς τοποθεσίες εκτός των τριών στοχευμένων περιοχών και προφανώς οι Αμερικανοί προκάλεσαν πλήγματα στις εγκαταστάσεις….αλλά το εμπλουτισμένο ουράνιο ειναι καλά φυλαγμένο…και για μετέπειτα εμπλουτισμό σε απορρητες και μυστικές βάσεις.2Β) Πυραυλικές επίθεσεις σε βάσεις των ΗΠΑ.
Το Ιράν απείλησε να αντιδράσει στις Αμερικανικές επιθέσεις και την Κυριακή εξέδωσε προειδοποίηση ότι «κάθε Αμερικανός στρατιώτης και πολίτης στην περιοχή είναι ένας νόμιμος στόχος». Καθώς η κατάσταση εξακολουθεί να εξελίσσεται, ποιες επιλογές υπάρχουν στο τραπέζι για το Ιράν. Επιθέσεις σε Αμερικανικές βάσεις Οι ΗΠΑ διαθέτουν μια σειρά από στρατιωτικές βάσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή σε Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, τη Συρία, το Μπαχρέιν, Σαουδική Αραβία, Ομάν/Μασιράχ και στο Ιράκ. Το υπουργείο Οικονομικών του Κουβέιτ δήλωσε την Κυριακή ότι είχε δημιουργήσει καταφύγια στο συγκρότημα υπουργείων της χώρας.
2Γ) Απόσυρση από τη Συνθήκη μη διάδοσης των πυρηνικών και μη -συνεργασία με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας.
Η επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν οδήγησε ορισμένους Ιρανούς νομοθέτες να ζητήσουν την απόσυρση από τη Συνθήκη μη διασποράς των πυρηνικών του 1968/NPT , η οποία προωθεί τον αφοπλισμό και τη χρήση ειρηνικής πυρηνικής ενέργειας..Το Άρθρο 10 ορίζει ότι ένα μέλος της NPT έχει το δικαίωμα να αποσυρθεί από τη Συνθήκη εάν αποφασίσει ότι έκτακτα γεγονότα έχουν θέσει σε κίνδυνο τα υπέρτατα συμφέροντα της χώρας του.. Μόνο μία χώρα έχει αποσυρθεί από τη NPT στο παρελθόν, η οποία είναι η Βόρεια Κορέα το 2003. Οι περιφερειακοί γείτονες του Ιράν, το Πακιστάν και η Ινδία, καθώς και το Ισραήλ, δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη της NPT και διαθέτουν πυρηνικά όπλα, αν και το Ισραήλ αρνείται να επιβεβαιώσει το παράνομο πρόγραμμα του από το1963.
2Δ) Αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ
Το Στενό του Ορμούζ είναι μια βασική ναυτιλιακή οδός για το διεθνές εμπόριο και αποτελεί «σημείο πνιγμού» για σχεδόν το ένα πέμπτο των ημερήσιων ροών πετρελαίου στον κόσμο. Το Ιράν έχει απειλήσει στο παρελθόν ότι θα μπορούσε να κλείσει τη λωρίδα σε απάντηση σε μια Αμερικανική επίθεση .Ως πρώτο βήμα-σημειώνει απόρρητη Ιρανική έκθεση ” πρέπει να εξαπολύσουμε πυραυλική επίθεση στον 5ο Αμερικανικό ναυτικό στόλο στο Μπαχρέιν και ταυτόχρονα να κλείσουμε το Στενό του Ορμούζ σε Αμερικανικά, Βρετανικά, Γερμανικά και Γαλλικά πλοία’. Μια κίνηση για το κλείσιμο του στενού θα μπορούσε να έχει καταστροφικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, η οποία ήδη αντιμετωπίζει δυσκολίες μετά τις δασμολογικές πολιτικές του Τραμπ και τις επιθέσεις του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή.
2Ε) Κινητοποίηση πληρεξουσίων
Μια σειρά από ένοπλες ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν σε μια σειρά από χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Υεμένης, του Ιράκ και του Λιβάνου, είναι επίσης πιθανό να προβούν σε αντίποινα εναντίον των ΗΠΑ στην περιοχή. . Πολλές από τις ομάδες είχαν ήδη συμμετάσχει σε μικρής κλίμακας επιθέσεις εναντίον ισραηλινών και αμερικανικών στόχων από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023. Η Ταξιαρχία Ζαϊναμπιγιούν, μια ένοπλη Πακιστανική ομάδα που ιδρύθηκε από το Ιράν για να πολεμήσει στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, δήλωσε χθες την ετοιμότητά της να εμπλακεί στον πόλεμο εναντίον Ισραηλινών και Αμερικανικών στόχων,.
