Για τη ρωσική πολιτεία, η διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας και η πτώση της Σοβιετικής Ένωσης ήταν καταστροφική, επειδή η Μόσχα έχασε τα αμυντικά οχήματα που προστάτευαν την καρδιά της ευρωπαϊκής Ρωσίας. Χωρίς στρατηγικό βάθος, τα μεγάλα πολιτικά και οικονομικά νευρικά κέντρα του ρωσικού κράτους θα ήταν μόνιμα εκτεθειμένα σε εν δυνάμει εχθρούς.
Από την σκοπιά του Κρεμλίνου, ο διαμελισμός της πρώην Γιουγκοσλαβίας, η επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά και το ξέσπασμα των «έγχρωμων επαναστάσεων» που ενορχηστρώθηκαν από την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες ως επιχειρήσεις αλλαγής καθεστώτος, σε κομβικά μετασοβιετικά κράτη θεωρήθηκαν ως βαθιά επιθετικές κινήσεις που έθεσαν σε κίνδυνο τη Ρωσική ασφάλεια. Οι προηγούμενες προσδοκίες της Ρωσίας, να ενταχθεί στη συλλογική Δύση ως ανώτερος εταίρος αποδείχτηκαν ουτοπία.
Καθώς η αντίληψη περί περικύκλωσης μεγάλωνε, η Ρωσία ένιωσε την ανάγκη να την αποτρέψει δυναμικά. Η ρωσική προσπάθεια να ανατρέψει το ρεύμα αντανακλάται στη χρήση στρατιωτικής δύναμης σε μέρη όπως η Γεωργία, το Καζακστάν και η Ουκρανία αλλά περιλαμβάνει επίσης συστατικά όπως πυρηνική απειλή και υβριδικό πόλεμο.
Το ευέλικτο οπλοστάσιο της Ρωσίας περιλαμβάνει επίσης τα εμπορικά σκάφη μυστικών επιχειρήσεων, τη Maskirovka (παραπλάνηση), την εργαλειοποίηση των προμηθειών ενέργειας, τη διείσδυση, τις κυβερνοεπιθέσεις, τους πολλαπλασιαστές ασύμμετρων δυνάμεων και τις καινοτόμες τακτικές agitprop (χειραγώγηση κοινής γνώμης).
Αν και η Ρωσία συμπεριφέρεται ως διεκδικητική (και συχνά ληστρική), μεγάλη δύναμη, οι στόχοι της είναι περιορισμένοι. Ακόμα κι αν η Μόσχα ήθελε να υποτάξει στρατιωτικά την Ευρώπη, δεν της λείπει η πολιτική όρεξη και η υλική ικανότητα να το κάνει. Η ιδέα των ρωσικών αρμάτων μάχης να ξεπερνούν το Fulda Gap ή ακόμα και τη Βαρσοβία είναι όμως, εκτός πραγματικότητας.
Αντίθετα, αυτό που σκοπεύει να επιτύχει το Κρεμλίνο είναι η περιφερειακή ηγεμονία στο λεγόμενο «εγγύς εξωτερικό» Ανατολική Ευρώπη, Βαλτική, Υπερκαυκασία και Κεντρική Ασία και στη συνέχεια να επανασχεδιάσει την αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ασφάλειας με τρόπο που να εξυπηρετεί τα ρωσικά εθνικά συμφέροντα. Αυτές οι προσπάθειες ανταποκρίνονται κυρίως σε μια αμυντική λογική επειδή υποκινούνται από την ανάγκη να αντιμετωπιστεί ο φόβος του «περιβλήματος».
Επιπλέον, η Ρωσία σκοπεύει να τοποθετηθεί ως πολιτισμικός και ιδεολογικός πόλος του οποίου οι αξίες, οι παραδόσεις και οι κοσμοθεωρίες δεν αντικατοπτρίζουν τα μεταμοντέρνα κοσμοπολίτικα δόγματα που κηρύσσονται στην Ουάσιγκτον, τις Βρυξέλλες και το Νταβός.
Σε αυτό το πλαίσιο, η εισβολή στην Ουκρανία ήταν μια επικίνδυνη πράξη απελπισίας λόγω της τελικής αποτυχίας της ρωσικής υπηρεσίας πληροφοριών να αλλάξει τον στρατηγικό προσανατολισμό του Κιέβου με πιο λεπτά μέσα. Για τους Αμερικανούς, η εισβολή προσέφερε μια ευκαιρία να αποδυναμώσουν τη ρωσική δύναμη χωρίς άμεση στρατιωτική εμπλοκή.
Η Ρωσία φαίνεται αποφασισμένη να επικρατήσει σε μια υπαρξιακή σύγκρουση, ακόμα κι αν αυτό συνεπάγεται υψηλό κόστος και κινδύνους. Ωστόσο, ακόμη κι αν η έκβαση της σύγκρουσης φθοράς είναι κατά κάποιο τρόπο ευνοϊκή για τη Μόσχα, η πρόθεση της για διχοτόμηση της Ουκρανίας, η υποταγή της ή διάλυσή της ως λειτουργικό εθνικό κράτος, θα συνεχίσει να υφίσταται. Επίσης θα συνεχίσει να διεξάγεται ένας «ασύμμετρος» πόλεμος για τη τελική επικράτηση.
Ένας λόγος για αυτό είναι ότι η Ουάσιγκτον ανέκαθεν ανησυχούσε για στενούς δεσμούς μεταξύ Μόσχας και Βερολίνου. Ο συνδυασμός των ρωσικών φυσικών πόρων, των όπλων μαζικής καταστροφής, του ανθρώπινου δυναμικού και των πληροφοριών συν του γερμανικού πλούτου, της βιομηχανίας και της τεχνολογίας θα αποτελούσε μια τρομερή πρόκληση για τις ΗΠΑ .
Από την άλλη, οι Ρώσοι θα κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους για να αποσυνδέσουν τα ευρωπαϊκά κράτη από την ισχυρή έλξη του ΝΑΤΟ.
Επιπλέον υπάρχει μια σοβαρή ανησυχία για τη σταδιακή επέκταση της Κινεζικής επιρροής στη Ανατολική Ρωσία και Σιβηρία, που προς το παρόν σταθμίζεται με κινήσεις συνεργασίας σε αμυντικό, τεχνολογικό τομέα και στη κοινή αξιοποίηση του Βόρειου Αρκτικού διαδρόμου, καθώς και σε μια κοινή αντιδυτική στρατηγική. Σχετικό άρθρο μας εδώ.
Ωστόσο, δεδομένου ότι η Ρωσία δεν μπορεί να ξεπεράσει τις ΗΠΑ ως ηγεμονικός παίκτης, μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων, που θα περιλαμβάνει ρεαλιστικούς συμβιβασμούς, μπορεί ίσως να εξασφαλίσει ένα εύλογο modus vivendi . Άλλωστε, η Ουάσιγκτον έχει πολύ πιο ισχυρούς εχθρούς στο στόχαστρο της.
Απόστολος Τσιμογιάννης
Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
