Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στο πλαίσιο της εξέλιξής της εδώ και δεκαετίες, η Σιιτική ριζοσπαστική οργάνωση Λιβανέζικη Χεζμπολάχ έχει διαφοροποιήσει τις ροές εσόδων της και έχει επίσης επεκτείνει σημαντικά τη γεωγραφική της εμβέλεια. Τις περισσότερες φορές, αυτά τα δύο συνέβησαν μαζί, καθώς η Χεζμπολάχ αξιοποιούσε εγκληματικά σχέδια που εκτείνονται από τη Δυτική Αφρική ως τη Λατινική Αμερική.
Η οργάνωση λειτουργεί εδώ και καιρό από την διαβόητη τριμερή περιοχή της Νότιας Αμερικής, ή «Τριπλό Σύνορο», όπου γεωγραφικά συγκλίνουν η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Παραγουάη, χρησιμεύοντας ως περιφερειακό αρχηγείο για μια σειρά τρομοκρατικών ομάδων, παγκόσμιων εγκληματικών οργανώσεων και άλλων βίαιων μη κρατικών φορέων που εμπλέκονται σε παράνομες δραστηριότητες όπως η εμπορία ναρκωτικών, η παραχάραξη και το λαθρεμπόριο όπλων
.
Εντός της Βενεζουέλας, οι πράκτορες της Χεζμπολάχ έκαναν το νησί Μαργαρίτα ένα από τα βασικά της σημεία, εκμεταλλευόμενοι το καθεστώς της περιοχής ως τουριστικής και ζώνης αφορολόγητων ειδών. Η περιοχή είναι γνωστή για τις βρόμικες επιχειρήσεις , την πιθανή κάλυψη για εισαγωγές και εξαγωγές, τις άτυπες ροές εμβασμάτων και τα παροδικά πρότυπα ταξιδιών, τα οποία την καθιστούν ιδανικό κόμβο για την Σιιτική οργάνωση.
Η Χεζμπολάχ φέρεται επίσης να έχει συμμετάσχει σε δραστηριότητες στρατιωτικής εκπαίδευσης στο νησί Μαργαρίτα. Σχεδόν δύο δεκαετίες πριν, το υπουργείο οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών έχει χαρακτηρίσει άτομα που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ και λειτουργούν με δεσμούς στη Βενεζουέλα, καθώς και κυρώσεις εναντίον πολιτικών και διπλωματών που αποτελούν μέρος του ευρύτερου οικοσυστήματος της Χεζμπολάχ.
Όπως δήλωσε η Αμερικανική RAND Corporation σε έκθεση του Μαρτίου 2025, «Η αλληλεπίδραση μεταξύ των δραστηριοτήτων του Ιράν σε κρατικό επίπεδο και των επιχειρήσεων της Χεζμπολάχ υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα του γεωπολιτικού τοπίου και τις προκλήσεις στη διάκριση μεταξύ κρατικών και μη κρατικών δραστηριοτήτων στην περιοχή».
Με την πάροδο των ετών, η Χεζμπολάχ έχει βρει μια άνετη στέγη στη Βενεζουέλα, όπου οι πράκτορες της παρέχουν υλικοτεχνική υποστήριξη και χρησιμεύουν ως κρίσιμος κόμβος διευκόλυνσης στην παγκόσμια δομή της οργάνωσης. Η παρουσία της Χεζμπολάχ στη χώρα χρονολογείται από τη δεκαετία του 1980, αλλά η ομάδα εδραιώθηκε περισσότερο μετά την ανάπτυξη μιας σχέσης με το καθεστώς του Ούγκο Τσάβες, ο οποίος ανήλθε στην εξουσία το 1999. Η σχέση ενισχύθηκε περαιτέρω το 2013, μετά την εκλογή του Νικολάς Μαδούρο, ηγέτη του καθεστώτος, ο οποίος πρόσφατα συνελήφθη από τις Ειδικές Δυνάμεις Επιχειρήσεων των ΗΠΑ και μεταφέρθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αντιμετωπίσει ποινικές κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
Στη Λατινική Αμερική, η Χεζμπολάχ έχει επωφεληθεί από την άνομη φύση της τρισυνοριακής περιοχής και των ζωνών ελεύθερου εμπορίου της Βενεζουέλας. Οι εγκληματικές δραστηριότητες της Χεζμπολάχ στη Βενεζουέλα περιλαμβάνουν διακίνηση ναρκωτικών, ξέπλυμα χρήματος και παράνομο λαθρεμπόριο, επεκτείνοντας την εμβέλεια της ομάδας σε όλη την περιοχή. Σύμφωνα με αναλυτές υπό το καθεστώς Μαδούρο, η Χεζμπολάχ είχε άμεση γραμμή με αξιωματούχους της κυβέρνησης της Βενεζουέλας που βοήθησαν την ομάδα με την υποδομή πληροφοριών της, την προμήθεια επίσημων εγγράφων ταυτότητας (συμπεριλαμβανομένων διαβατηρίων) και την πρόσβαση σε νόμιμους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Η παρουσία της Χεζμπολάχ στη Βενεζουέλα αναφέρθηκε επίσης από τον υπουργό εξωτερικών των ΗΠΑ Ρούμπιο μετά την επιχείρηση της Ουάσινγκτον για τη σύλληψη του Μαδούρο. . Με την αποχώρηση του Μαδούρο, η Ουάσινγκτον θα πιέσει τους αξιωματούχους της Βενεζουέλας να εκδιώξουν τα μέλη της Χεζμπολάχ από τη χώρα.
Εάν η πίεση των ΗΠΑ καταφέρει να εκδιώξει τη Χεζμπολάχ από την έδρα της στη Βενεζουέλα, αυτό θα είναι ένα ακόμη πλήγμα για την οργάνωση.
Στον Λίβανο, η ομάδα δέχεται έντονες πιέσεις για αφοπλισμό. Η προνομιακή θέση της Χεζμπολάχ στη Βενεζουέλα ήταν εν μέρει υποπροϊόν της στενής σχέσης μεταξύ Καράκας και Τεχεράνης. Για πολύ καιρό τώρα, η ομάδα απολάμβανε διπλωματική κάλυψη και μάλιστα χρησιμοποιούσε την κρατική αεροπορική εταιρεία της Βενεζουέλας, CONVIASA, για να διευκολύνει τις δραστηριότητές της.
Αλλά με το τέλος του Μαδούρο και την πιο στενή εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών, αυτή η δυναμική είναι βέβαιο ότι θα αλλάξει.. Η νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησης Τραμπ καθιστά σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να κυριαρχήσουν πλήρως στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Συνεπώς, η Ουάσινγκτον θα έχει μηδενική ανοχή για τις διεθνικές τρομοκρατικές ομάδες που λειτουργούν από ασφαλή καταφύγια και ησυχαστήρια στο εγγύς εξωτερικό της. Τα μέλη της Χεζμπολάχ που εγκαταλείπουν τη Βενεζουέλα ενδέχεται να επιδιώξουν να μετεγκατασταθούν αλλού στη Λατινική Αμερική.Μόλις την περασμένη εβδομάδα, οι ΗΠΑ πίεζαν τη Βολιβία να απελάσει Ιρανούς κατασκόπους και να χαρακτηρίσει το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ ως τρομοκρατικές οργανώσεις.
