Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η επαρχία Χορασάν του Ισλαμικού Κράτους, που είναι επίσης γνωστή με τα ακρωνύμια ISIS-K, ISKP και ISK, είναι η επίσημη θυγατρική του Ισλαμικού Κράτους που λειτουργεί στο Αφγανιστάν, και αναγνωρίζεται από την κεντρική ηγεσία του Ισλαμικού Κράτους στη Μεσοποταμία.Το ISIS-K ιδρύθηκε επίσημα τον Ιανουάριο του 2015. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να εδραιώσει τον εδαφικό έλεγχο σε αρκετές αγροτικές περιοχές στο βόρειο και βορειοανατολικό Αφγανιστάν (πχ Κουνάρ, Χόστ ,Νανγκαρχάρ κα) και έκτοτε άρχισε μία φονική εκστρατεία με επιχειρήσεις αυτοκτονίας και άλλες σε όλο το Αφγανιστάν και το Πακιστάν.
Στα πρώτα τρία χρόνια, το ISIS-K εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον μειονοτικών ομάδων, δημόσιων χώρων και ιδρυμάτων ως και κυβερνητικών στόχων σε μεγάλες πόλεις των δύο κρατών. Μέχρι το 2018, είχε γίνει μία από τις τέσσερις κορυφαίες τρομοκρατικές οργανώσεις στον κόσμο, σύμφωνα με τον Ινστιτούτο Οικονομικών και Ειρήνης του Παγκόσμιου Δείκτη Τρομοκρατίας.Αλλά στα τέλη του 2019 υπέστη σημαντικές εδαφικές, ηγετικές και άλλες απώλειες από τον διεθνή συνασπισμό υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, που κατέληξαν στην παράδοση άνω των 1.400 μαχητών και των οικογενειών τους στην Αφγανική κυβέρνηση στις αρχές του 2020.
Το ISIS-K ιδρύθηκε από πρώην μέλη των Πακιστανών Ταλιμπάν, των Αφγανών Ταλιμπάν και του Ισλαμικού Κινήματος του Ουζμπεκιστάν(ΙΜU). Με την πάροδο του χρόνου, όμως,το δίκτυο στρατολόγησε μαχητές και από διάφορες άλλες ομάδες. Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του δικτύου ήταν η ικανότητά του να αξιοποιήσει την τοπική τεχνογνωσία και εμπειρίες αυτών των μαχητών και διοικητών. Το ISIS-K ξεκίνησε για πρώτη φορά την ενοποίηση εδαφών στις νότιες περιοχές της επαρχίας Νανγκαρχάρ, που βρίσκεται στα βορειοανατολικά σύνορα του Αφγανιστάν με το Πακιστάν και είναι το μέρος του πρώην ισχυρότατου ‘οχυρού “της Αλ Κάεντα στα τότε Μπινλαντενικά υψώματα στην περιοχή Τορά Μπόρα.
Το ISIS-K χρησιμοποίησε τη θέση του στα σύνορα του AFPAK για να συγκεντρώσει προμήθειες και νεοσύλλεκτους από τις φυλετικές περιοχές του Πακιστάν (Ουαζιριστάν) καθώς και να’ εκμεταλλευτεί” την εξειδίκευση άλλων τοπικών ομάδων με τις οποίες σφυρηλάτησε επιχειρησιακές τοπικές συμμαχίες. Σημαντικά στοιχεία δείχνουν ότι το δίκτυο έχει λάβει χρήματα, συμβουλές και εκπαίδευση από το βασικό οργανωτικό πυλώνα του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και τη Συρία.
Η γενική στρατηγική του ISIS-K είναι να καθιερώσει μια “αιχμή’ σε υποστήριξη του Ισλαμικού Κράτους και να επεκτείνει το λεγόμενο Χαλιφάτο του στην Κεντρική και Νότια Ασία. Στοχεύει να εδραιωθεί ως η κυριότερη τζιχαντιστική οργάνωση στην περιοχή, εν μέρει καταλαμβάνοντας τη κληρονομιά των τζιχαντιστικών ομάδων που ήρθαν πριν από αυτό στο Αφγανο-Πακιστανικό τοπίο.
Όπως το κεντρικό Ισλαμικό Κράτος (ότι έχει απομείνει) στην Μεσοποταμία, , το ISIS-K αξιοποιεί την “τεχνογνωσία” του προσωπικού του και τις επιχειρησιακές συμμαχίες του με άλλες ομάδες για να προκαλέσει καταστροφικές επιθέσεις. Αυτές οι επιθέσεις στοχεύουν σε μειονότητες όπως οι πληθυσμοί Χαζάρα και Σιχ του Αφγανιστάν, καθώς και σε δημοσιογράφους, εργαζόμενους σε Αφγανικά ΜΜΕ ,σε ομάδες προσωπικού ασφαλείας κα
Ο στόχος του ISIS-K είναι να προκαλέσει χάος και αβεβαιότητα σε μια προσπάθεια να ωθήσει τους απογοητευμένους μαχητές των άλλων τρομοκρατικών δικτύων στις τάξεις του ως και να αμφισβητήσει την ικανότητα οποιασδήποτε κεντρικής κυβέρνησης να παρέχει ασφάλεια στον πληθυσμό. Το ISIS-K θεωρεί τους Αφγανούς Ταλιμπάν ως στρατηγικούς αντιπάλους του. Χαρακτηρίζει τους Αφγανούς Ταλιμπάν ως «βρώμικους εθνικιστές» με φιλοδοξίες μόνο να σχηματίσουν μια κυβέρνηση περιορισμένη στα όρια του Αφγανιστάν. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το στόχο του κινήματος του Ισλαμικού Κράτους να δημιουργήσει ένα παγκόσμιο χαλιφάτο.
Οι προσπάθειες του ISIS-K είχαν κάποιες αρχικές επιτυχίες , αλλά οι Ταλιμπάν κατάφεραν να αναχαιτίσουν τις προκλήσεις του τρομοκρατικού δικτύου με επιθέσεις και επιχειρήσεις εναντίον του προσωπικού και των θέσεων του ISIS-K. Αυτές οι συγκρούσεις έχουν συμβεί συχνά και παράλληλα με τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ ως και με επιχειρήσεις των Ειδικών Δυνάμεων εναντίον του ISIS-K, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπήρξε συντονισμός με τα Αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα
Στοχεύει να επιτεθεί στις ΗΠΑ και στους συμμάχους τους ευρύτερα αλλά δεν υπάρχει ασφαλής επιβεβαίωση των στρατιωτικών και μη δυνατοτήτων του.. Στο Αφγανιστάν, ωστόσο, το ISIS-K έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί λίαν υπολογίσιμη απειλή. Εκτός από τις επιθέσεις εναντίον των Αφγανικών μειονοτήτων και των πολιτικών εκπροσώπων τους , η ομάδα έχει στοχεύσει εργαζομένους στην ανθρωπιστική βοήθεια ,άτομα που εργάζονται στην αποναρκοθέτηση περιοχών , ενώ προσπάθησε να δολοφονήσει τον κορυφαίο απεσταλμένο των ΗΠΑ στην Καμπούλ τον Ιανουάριο του 2021.
Είναι ακόμα πολύ νωρίς για να πούμε πώς η αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν θα ωφελήσει το ISIS-K, αλλά η επίθεση στο αεροδρόμιο της Καμπούλ αποδεικνύει ότι αντέχει. Βραχυπρόθεσμα, το ISIS-K πιθανότατα θα συνεχίσει τις προσπάθειές του να σπείρει πανικό και χάος, να προκαλέσει ενδο-Αφγανικά προβλήματα και να αποδείξει ότι οι Αφγανοί Ταλιμπάν είναι ανίκανοι να παράξουν ασφάλεια στον πληθυσμό. Εάν το δίκτυο-βάσει ανάλυσης μου του Απριλίου του τρέχοντος έτους- καταφέρει να αποκτήσει κάπου ένα εδαφικό ελέγχο στο αχανές Αφγανιστάν , ως και να στρατολογήσει περισσότερους μαχητές, τότε πιθανότατα να είναι έτοιμο να επιστρέψει σε πλήρη δράση και να καταστεί θανάσιμη απειλή σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
