.
..Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Τα τραγικά γεγονότα στο Αφγανιστάν , και η πτώση του καθεστώτος Γκανί στη Καμπούλ στις 15 Αυγούστου , δεν θα έπρεπε καθόλου να μας αιφνιδιάσουν.Ήσαν εδώ και 18 μήνες αναμενόμενα , (για αυτούς που έχουν πληροφορίες) μετά την συμφωνία των 4 σελίδων στη Ντόχα του Κατάρ ανάμεσα στους Αμερικανούς και τους Ταλιμπάν.(Ζαλμάι Χάλιλζαντ και Μουλάς Μπαραντάρ) Το Κατάρ αποτελεί κράτος-κλειδί για τους Αμερικανούς. Ο Μπλίνκεν το ενέταξε (στους πέντε κορυφαίους μας συμμάχους και φίλους των ΗΠΑ ) ενώ το Εμιράτο έχει προσβάσεις σε πάρα πολλά διεθνή κέντρα,όπως σε Τουρκία- Λιβύη -υποσαχάριο Αφρική-Καύκασο-Σομαλία-Πακιστάν-Τουρκία-Ταλιμπάν-Γάζα κα ,και μέσα από μία ιδιαίτερα ευέλικτη και έξυπνη πολιτική και διπλωματία παράγει έργο και συνδράμει σε ειρηνευτικές διαδικασίες κα. Αυτό που αιφνιδίασε όλους ήταν η πρωτοφανής και καταιγιστική προέλαση των Ταλιμπάν δυτικά από την Χεράτ και μέχρι την Γκαζνί ανατολικά , και βόρεια από την Κοντούζ , μέχρι νοτιοανατολικά στο Κανταχάρ ,και προφανώς στην express κατάληψη της πρωτεύουσας Καμπούλ. Καίτοι ανέμεναν την στρατιωτική προώθηση του Ισλαμικού ανταρτικού κινήματος, ακόμα και οι Αμερικανοί αιφνιδιάστηκαν. Οι Ταλιμπάν υπολόγιζαν διαχρονικά ως αντιπάλους μόνο τους Αμερικανούς. Όλοι οι άλλοι εκλαμβάνονται ως “χάρτινες τίγρεις”. Για αυτό και τον Φεβρουάριο του 2020 ήθελαν συμφωνία μόνο με τις ΗΠΑ ενώ την Αφγανική κυβέρνηση στην Καμπούλ την είχαν απλώς εκλάβει , ως μία παρουσία χωρίς υπόβαθρο και δυναμική. Οι προσπάθειες να οικοδομήσουν εθνικό στρατό οι Αφγανοί , ήσαν από την αρχή αποτυχημένες και αυτό που δεν κατάφεραν 51 κράτη της ISAF και 39 της διαδόχου αποστολής RΕSOLUTE SUPPORT , ήταν να δημιουργήσουν ένα έστω οριακό στρατό.
Πρώτο: Οι ΗΠΑ και οι Ταλιμπάν ακολουθούσαν κατά γράμμα το τετρασέλιδο της Ντόχα και ειδικά τα τρία επιμέρους κεφάλαια. Οι Αμερικανοί ήθελαν αποχώρηση μετά από 20 χρόνια στο Χίντου Κους(και πολύ σωστά) ως και να μην επιτραπεί πλέον από τους Ταλιμπάν να καταστεί το Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν εκκολαπτήριο τρομοκρατών , ανταρτών και δικτύων επινόησης, σχεδιασμού και εκτέλεσης φονικών αποστολών κατά Αμερικανικών στόχων. Οι Αμερικανικές κινήσεις έδειχναν πεντακάθαρα ,ότι σέβονται την υπογραφή τους στο κείμενο.Είχαν εργαστεί νωρίτερα από το 2018 με Πακιστάν και Κατάρ για την απελευθέρωση των αιχμαλώτων και την ανταλλαγή τους μ τους Ταλιμπάν.. Είχαν προετοιμάσει το έδαφος για το κλείσιμο πέντε βάσεων , και την κλιμακωτή μείωση των δυνάμεων αρχικά κατά 8600. Παράλληλα δεσμεύτηκαν για την ανταλλαγή αιχμαλώτων, οπότε οι Αφγανοί βρέθηκαν εκτεθειμένοι ,γιατί τώρα είχαν να αντιμετωπίσουν μόνοι τους Ταλιμπάν. Ο μετέπειτα γύρος επαφών μεταξύ Ταλιμπάν και κυβερνητικών ήταν συνταγή για καταστροφή και χωρίς αύριο.
Επιπλέον αν και δεν υπάρχει πλήρης αναφορά σε κάποια φάση θα εξεταστούν και οι επί πολλά χρόνια επιβληθείσες κυρώσεις στους Ταλιμπάν σε συνεργασία με τον ΟΗΕ. Σημειώνεται ότι επειδή οι Ταλιμπάν δεν είναι αναγνωρισμένοι διεθνώς στη συμφωνία αναφέρονταν απλά ως Ταλιμπάν και όχι ως Ισλαμικό Εμιράτο.Εμφανίζονται μάλιστα ότι επιδιώκουν καλές σχέσεις με την Δύση,κάτι που θα φανεί (αν ισχύσει) στους προσεχείς μήνες. Συνεπώς οι Αμερικανοί προετοίμαζαν την αποχώρηση αλλά αυτό που δεν ανέμεναν και έκαναν λόγο για 3-6 μήνες στις εκθέσεις τους ήταν η καθίζηση του κυβερνητικού στρατού.Και μην συγκρίνουν κάποιοι με το Βιετνάμ .Άλλο το΄ ένα ,άλλο το άλλο(μπορώ να το αποδείξω με εκατό τρόπους). Στο Νότιο Βιετνάμ- και παρά τις συμφωνίες στο Παρίσι)-, ο στρατός της Σαϊγκόν πολέμησε επί χρόνια και αντιστάθηκε (παρά την διαφθορά του καθεστώτος Ντιέμ και Θιέου). Στο Αφγανιστάν οι κυβερνητικοί εξαφανίστηκαν , απέτυχαν και εξαϋλώθηκαν.
Δεύτερο : Το ΝΑΤΟ και η λοιποί είχαν ενημερωθεί από τους Αμερικανούς για τα επερχόμενα. Είτε από τον εκκεντρικό Πομπέο επί Τραμπ, είτε από ένα κορυφαίο γραφειοκράτη-διπλωμάτη το νυν υπεξ Άντονι Μπλίνκεν Τον Ιούνιο στη Σύνοδο Κορυφής λέχθηκαν πολλά….Η μία μετά τις άλλες οι Αμερικανικές βάσεις σε Γκαζνί, Μπαγκράμ, Κανταχάρ, Πακτίκα, Τζαλαλαμπάντ, Λογκάρ έκλειναν και οι Αμερικανοί αποχωρούσαν . Επίσης η εμπλοκή του Κατάρ, του Πακιστάν και της Τουρκίας ήταν εμφανής. Γνωστοί αναλυτές έγραφαν ότι , η πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ δεν συμμετείχε πλέον σε εγγύς αεροπορικές επιχειρήσεις υποστήριξης του στρατού της κυβέρνησης της Καμπούλ. Έτσι εξηγείται το ότι δεν είχαν κάλυψη , φρόνιμα, ηθικό και λογικά κατέρρευσαν οι περιβόητες ταξιαρχίες 201-203-205-207 του Γκάνι . Οι Αφγανοί κούρασαν τους Αμερικανούς,και όπως έχω γράψει κατά καιρούς θα έπρεπε οι ΗΠΑ-ΝΑΤΟ το 2014 να είχαν αποχωρήσει και όχι μετονομάσει την αποστολή τους. Επίσης θα μπορούσαν να αποχωρήσουν από το 2006 όταν είχαν πλήξει το καίρια το τρομοκρατικό δίκτυο της Αλ Κάεντα ή το 2011 ,όταν εκτέλεσαν με αριστουργηματική αποστολή την “κεφαλή του φιδιού’ της στο Αμπονταμπάντ του Πακιστάν με την επιχείρηση “Τρίαινα του Ποσειδώνα”
Τρίτο :Προφανώς μένει να δούμε αν θα ισχύσουν πολλά από τη Συμφωνία της Ντόχα. Ασφαλώς Κινέζοι, Ρώσοι, Τούρκοι και Πακιστανοί προσβλέπουν σε διάφορα οφέλη και κέρδη(πχ σε ορυκτό πλούτο-σπάνιες γαίες κα) .Σε τέτοιου είδους περίπτωσης,όλα είναι κινούμενη άμμος. Οι περιφερειακοί “αλιγάτορες” στην περιοχή είναι πολλοί και ακονίζουν τα δόντια τους .Οι Ευρωπαίοι απέδειξαν πάλι ότι είναι αγκυλωμένοι σε ευχολόγια και θεωρία. Οι Αμερικανοί έχουν -παρά τα λεγόμενα-σχέδιο Β. Το Αφγανιστάν για άλλη μία φορά έχει επιπτώσεις γεωπολιτικές, γεωοικονομικές,στρατιωτικές,πολιτιστικές, ενεργειακές και πολεμολογικές. Αναμένονται μέσα στους προσεχείς μήνες καταλυτικές εξελίξεις, ως επίσης μαζική συγγραφή μελετών ,βιβλίων ως και άρθρων που ήδη άρχισαν….Ενώ η εν εξελίξει ….συνεργασία Κατάρ-Πακιστάν-Τουρκίας- Αζερμπαϊτζάν ….έχει πολύ βάθος…