Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Σειρά κρίσιμων θεμάτων που αφορούν τα Ελληνοτουρκικά,την κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο(Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο),τα εκατέρωθεν εξοπλιστικά προγράμματα , οι προσεχείς εξελίξεις στο πολεμικό μέτωπο της Ουκρανίας, η εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία ( μέχρι τις εκλογές), ως και ιδιαίτερα σημαντικά Νατοϊκά θέματα θα κυριαρχήσουν μέσα στο πρώτο εξάμηνο (και όχι μόνο)του 2023. Αναμένονται καταλυτικές εξελίξεις,ενώ το βέβαιο είναι ότι ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία και η γενναία αντίσταση των Ουκρανών θα συνεχιστούν για αρκετό χρονικό διάστημα.Όλες οι πρόσφατες δηλώσεις του ΓΓ του ΝΑΤΟ Γενς Στόλντεμπεργκ, ως και των επικεφαλής των υπουργείων εξωτερικών και άμυνας των ΗΠΑ(Άντονι Μπλίνκεν και Λόιντ Όστιν) και του Ηνωμένου Βασιλείου (Τζείμς Κλέβερλι και Μπεν Γουάλας) κάνουν λόγο για μια χρονικά μακρά πολεμική αντιπαράθεση.Η προσεχής σύνοδος των υπεξ των 30κρατών-μελών της Ατλαντικής Συμμαχίας που θα λάβει χώρα μέσα στην εβδομάδα στο Βουκουρέστι για μία ακόμα φορά θα επισημοποιήσει ,ότι το ΝΑΤΟ θα συνεχίζει με αμείωτη ένταση να υποστηρίζει το δίκαιο του Κιέβου.Με άλλα λόγια-όπως μου ανέφερε υψηλόβαθμος παράγοντας του ΝΑΤΟ- με τον Πούτιν και με τα όσα έχουν γίνει εδώ και 9μήνες δεν είναι δυνατή η επίλυση των δεκάδων θεμάτων( πχ. χιλιάδες εγκλήματα πολέμου,χτυπήματα στις ενεργειακές υποδομές,πυρηνικές απειλές, βιασμοί γυναικών εξαφανίσεις ανθρώπων,κα).Πρώτο : Η Ελλάδα αναβαθμίζεται στον συμμαχικό σχεδιασμό. Οι χειρισμοί του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Νίκου Δένδια ήσαν και είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.Οι επικρίνοντες αυτούς πέραν της γεωπολιτικής ημί-ασχετοσύνης τους , επιδεικνύουν απλά “κριτική για την κριτική”. Δεν έχουν ιδέα προς τα που κινούνται οι παγκόσμιες και Ευρωπαϊκές εξελίξεις,παρά την αρκετά πυκνή ομίχλη σε όλα τα δρώμενα. Οι μόνιμα επικρίνοντες χαρακτηρίζονται από έλλειψη σοβαρών και αξιόπιστων, ως και εκ βαθέων πληροφοριών ,εμμονικές αντιλήψεις,αχαλίνωτη μεμψιμοιρία και πολιτικάντικες ανεδαφικές και ανυπόστατες θεωρίες.(πολλές εκ των οποίων είναι συνωμοσιολογικές και ατεκμηρίωτες). Η υποστήριξη που παρέχουν στη Μόσχα είναι επιεικώς επικίνδυνη και αγνοούν ενώ δεν αντιλαμβάνονται ότι ο Πούτιν θα τελειώσει… και η “αντίδρασή ‘ τους χαρακτηρίζεται από κομπλεξικό αντιδυτισμό.
Η Ελλάδα εκτιμάται από τον υπογράφοντα ότι σε διπλωματικό-στρατιωτικό πλαίσιο θα πρέπει να συνεχίζει να υποστηρίζει πολύ δυνατά το Κίεβο (αν απαιτηθεί και συμφωνηθεί με νέες αποστολές όπλων , να εκμεταλλευτεί την δυναμική εξέλιξη και ρόλο των βάσεων σε Λάρισα/110ΠΜ και Αλεξανδρούπολη, μέσω των επανδρωμένων αεροχημάτων MQ-9 REAPER (Με διευρυμένη ακτίνα δράσης ), καθώς και συνδρομή στην ενίσχυση των Αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων προς Βουλγαρία, Ρουμανία Ουκρανία, Γεωργία,Μολδαβία). Αυτό σημαίνει προώθηση και περαιτέρω διασύνδεση με την Αμερικανική Διοίκηση Ευρώπης (EUCOΜ) που εδρεύει στην Στουτγάρδη (εξειδίκευση της Διευθέτησης ΓΕΕΘΑ-ΕUCOM που έχει υπογραφεί εδώ και 13 μήνες) ως και με Νατοϊκά εξειδικευμένα προγράμματα. Επιπλέον μεταξύ άλλων πρέπει να επικεντρωθούμε σε τομείς όπως η Ανθρώπινη ασφάλεια σε αστικό περιβάλλον ,η ασφάλεια στον υγειονομικό τομέα , η κυβερνοασφάλεια/τεχνητή νοημοσύνη η επισιτιστική ασφάλεια, η ναυτική ασφάλεια, ως και η αντιμετώπιση της 4ηςπρος 5ης γενιάς υβριδικών απειλών. Έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη συλλογή και ανάλυση των εμπειριών από τους πρόσφατους πολέμους,τις μάχες σε κατοικημένους τόπους,την επιστημονικοποίηση στη συλλογή πληροφοριών,την καθολική αναβάθμιση της στρατιωτικής διπλωματίας κα.
Δεύτερο : Το Τουρκο-Λιβυκό μνημόνιο περί θαλασσίων ζωνών δεν φθάνει να το χαρακτηρίζουμε ως παράνομο,ανεδαφικό, ανύπαρκτο, εκτρωματικό , και αποκύημα φαντασίας.Πέραν της επίκλησης του διεθνούς δικαίου της Θάλασσας θα το βρούμε μπροστά μας σε πιθανότατα επερχόμενες προβληματικές εμπλοκές. Δεν ειναι απαραίτητα πολεμικές.Η τυχόν στρατιωτικοποίηση στο Λιβυκό Πέλαγος, σε συνδυασμό με την τραγική εσωτερική κατάσταση στη Λιβύη, θα μας απασχολήσει αρκετά προσεχώς. Δεν φθάνουν τα νομικά επιχειρήματα,αφού οι αναθεωρητισμοί δεν τα σέβονται. Σε αυτό το ζήτημα καλό θα ήταν να εμπλέξουμε μηχανισμούς διαχείρισης κρίσης του ΝΑΤΟ,και να απεγκλωβιστούμε επιτέλους και από τις δυο παράνομες οντότητες, και επικίνδυνα αρτηριοσκληρωτικές σε Τρίπολη και Βεγγάζη/Τομπρούκ.(εννοώ τους Ντμπέιμπα και Σαλεχ-Χαφτάρ) Η χώρα μας θα πρέπει δυναμικά να υποστηρίξει το Σενεγαλέζο νέο εκπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών για τη βορειοαφρικανική χώρα ως και να αναζητήσει -ει δυνατό- καθαρούς και έστω ειλικρινείς νέους πολιτικούς και τεχνοκράτες στην Αραβική χώρα για στήριξη στο μέλλον της Λιβύης.(υπάρχουν τέτοιοι και στην κεντρική Ευρώπη που γνωρίζω)
Οι Τούρκοι πρόσφατα πραγματοποίησαν σε κράτη-κλειδιά σε όλες τις ηπείρους ενημερωτικά συμπόσια σε όλες τις ηπείρους, με ποικιλία θεμάτων προωθώντας τις θέσεις τους.(τα παρακολούθησα ηλεκτρονικά και διαπίστωσα τομές-σκέψης). Δεν είναι κακό να τους ακολουθήσουμε σε ορισμένες τέτοιες επιλογές.Και αναφορικά με το Λιβυκό ,είναι απαραίτητο να οικοδομήσουμε μία στρατηγική επιλογή για το Σαχέλ/Υποσαχάριο Αφρική με άξονες συνεργασίας, ειδικές σχέσεις με κράτη-κλειδιά, ή και να ακολουθήσουμε “μοντέλα” του ΝΑΤΟ, της ΕΕ ή και της AFRICOM των Αμερικανών.(που επί χρόνια συνεργάστηκα σε διάφορα προγράμματα). Η αναβαθμισμένη θέση της Τουρκίας στην Αφρική απαιτεί την διαμόρφωση μιας ιδιαίτερα πολυαξονικής στρατηγικής επιλογής.Οι επισκέψεις του Νίκου Δένδια σε 5-6 Αφρικανικές χώρες είναι πολύ ουσιώδεις,αλλά πέραν αυτών μπορούμε να ανοίξουμε “πόρτες και παράθυρα σε παναφρικανικές και υποπεριφερειακοαφρικανικές συγκλισιακές οντότητες(που μέχρι στιγμής δεν έχουμε κάνει). Πάνω στα αρχικά χνάρια του Νίκου Δένδια μπορούμε να κινηθούμε σε θέματα κλιματικά/περιβαλλοντικά , ,ανθρωπιστικά, εκπαιδευτικά,καταπολέμησης υβριδικών απειλών και πολλά άλλα (που λόγω χώρου δεν παραθέτω) . Είναι ώρα για την σύσταση ενός Κέντρου Αριστείας για κράτη του παγκόσμιου Νότου επικεντρωμένο σε “ειδικά θέματα”….
Τρίτο :Η εντυπωσιακή και ταχύτατη ανάπτυξη της Τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας θα πρέπει να μας διατηρεί σε αγρυπνία. Ο βαλλιστικός πύραυλος Tayfun που πρόσφατα δοκιμάστηκε έστειλε μηνύματα στην χώρα μας και όχι μόνο.Η εγχώρια αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας έχει πάρα πολλές δυνατότητες και πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη από την πλευρά μας. Αυτοί που ισχυρίζονται τα αντίθετα είναι εκτός πραγματικότητας και μόνο αν δεις τα εργοστάσια και εργαστήρια της αμυντικής βιομηχανίας σε Μερτζιφόν ,Ικόνιο, Εσκη Σεχίρ,Μαλάτεια κα θα διαπιστώσεις τι ακριβώς συμβαίνει.Από τον μικρόκοσμο του καθιστικού σου δωματίου και τον αναπαυτικό καναπέ ως και από τις συμπληγάδες του μυαλού σου(φαντασιοπληξίες,μυθοπλασίες) δεν βλέπεις την πραγματικότητα. Η Άγκυρα προχωρά με άλματα και έχει φτάσει να κατασκευάζει το 80%-85% των Τουρκικών όπλων. Εστω και αν σε αυτά υπάρχουν ορισμένες βασικές ελλείψεις.Με τον Ερντογάν να ανακοινώνει αύξηση των αμυντικών δαπανών στα 26 δισ. ευρώ, η Τουρκική αμυντική βιομηχανία εργάζεται σε πάνω από 700 διαφορετικά προγράμματα , με επιθετικά και αμυντικά όπλα, στρατιωτικό υλικό και λογισμικό ενώ πουλάει όπλα σε πολλά κράτη του Τρίτου Κόσμου αλλά και του ΝΑΤΟ.
ΟTayfun που πρόσφατα είδαμε στο πεδίο βολής δεν είναι τίποτα ,αφού ήδη η Άγκυρα εργάζεται πάνω σε πυραύλους μεγαλύτερης εμβέλειας, που θα ξεπερνά τα 1.000/1100 χλμ.Κατασκευάζει συστήματα μάχης, ανθυποβρυχιακές συσκευές, τεθωρακισμένα, επιθετικά ελικόπτερα, πυραυλικά συστήματα εδάφους – αέρος, συσκευές ηλεκτρονικού πολέμου, κορβέτες.(πουλάει στο Πακιστάν και στην Ουκρανία) .Τα τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν δώσει λύσεις στην Άγκυρα, ενώ την ίδια στιγμή εξάγονται και έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή. Μεταξύ αυτών, τα Kargu, τα TB2, το drone με τις περισσότερες εξαγωγές στον κόσμο, τo Akinci, που φέρει τους Τουρκικής κατασκευής πυραύλους αέρος – αέρος Bozdogan και Gokdogan. Επίσης, σειρά μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας USV που είναι ικανά για ανθυποβρυχιακό πόλεμο και όχι μόνο.Έχει πουλήσει μη-επανδρωμένα αεροχήματα σε πάνω από 20 κράτη, μεταξύ των οποίων σε Αλγερία, Μαρόκο,Τυνησία,Ουκρανία, Αζερμπαϊτζάν, ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία,Κατάρ, Αιθιοπία και έρχονται δεκάδες ακόμα.(Πολωνία,Ινδονησία,Λετονία , Αγκόλα κα)
Το ελικοπτεροφόρο/ειδικό σκάφος αμφίβιων επιχειρήσεων το Anadolu, είναι σε φάση τελικών δοκιμών. Θα είναι ένα σύγχρονο πλωτό κέντρο διοίκησης και θα προστατεύεται από αυτόνομα USV. Σε αυτά να προσθέσουμε το σχέδιο για την παραγωγή του μίνι υποβρυχίου STM-500, που μας το παρουσίασαν ως κατάλληλο για θάλασσες όπως το Αιγαίο και οι ακτές της Κρήτης,της Κύπρου κα.Στο συγκεκριμένο πλοίο θα βρίσκονται στο κατάστρωμα του 40-50 DRONES αφού η Τουρκία ετέθη εκτός του προγράμματος συμπαραγωγής των αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35. Επιπλέον κατασκευάζει το δικό της πολεμικό αεροσκάφος TFX
Η Τουρκία επικεντρώνεται σε αξιοσημείωτα και σταθερά βήματα τον σχεδιασμό για τη μετατροπή της σε διαπεριφερειακή δύναμη με ισχυρή αμυντική βιομηχανία και εξελιγμένα όπλα τα οποία θα εξάγει σε κράτη όλων των ηπείρων. Η Ελλάδα παρακολουθεί τις εξελίξεις όμως η αμυντική μας βιομηχανία είναι σχεδόν ανύπαρκτη παρά τις τελευταίες προμήθειες αεροναυτικών συστημάτων,έχουμε καθυστερήσει σημαντικά. Την τελευταία τριετία γίνονται δυναμικές προσπάθειες, αλλά βρισκόμαστε αρκετά πίσω και χρειάζεται εντατικοποίηση.Επειδή πολλοί έχουν θεοποιήσει την αποτροπή (αν και καλό είναι να μελετήσουν μερικές σύγχρονες εκδόσεις) ,αυτή σαν ιδέα/δόγμα και παράγοντας δεν σχετίζεται με το δυναμικό μας,αλλά με το πως μας εκλαμβάνουν οι απέναντι, και καλό είναι οι διάφοροι (φιλολογούντες και παραφιλολογούντες) να συζητήσουν με ειδήμονες για να έχουν κάποια εμπεριστατωμένη άποψη,και όχι θεωρητικολογίες αποστράτων,που είναι επί χρόνια εκτός στρατεύματος.Συμπερασματικά , η Ελλάδα πρέπει να κινείται πολυδιάστατα σε Νατοϊκές γραμμές, να παρακολουθεί την κατάσταση στο Λιβυκό πέλαγος ως και στο αντίστυχο της Κιλικίας,να ενισχύσει πέραν των επιτυχημένων ενεργειών του δραστήριου υπεξ Νίκου Δένδια τα αποτυπώματά της στο νότιο ημισφαίριο,της γης ,ενώ όσο ποτέ άλλοτε να έχει στραμμένα τα “αισθητήρια “όργανά και τα πληροφορικά της δίκτυα στην Τουρκική αμυντική βιομηχανία γιατί μέσα στο 2023 θα δούμε πάρα πολλά και ανησυχητικά….
