Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής.
Με την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου,του Καναδά,της Αυστραλίας και της Πορτογαλίας να αναγνωρίσουν τη Παλαιστινιακή οντότητα,σε συνδυασμό και με νέες αναγνωρίσεις που έρχονται έχουν προκληθεί πολλά ερωτήματα.Απαντούμε στα πιο σημαντικά αα από αυτά
Πρώτο :Γιατί υπήρξε σήμερα μια ανανεωμένη ώθηση για την αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους;
Οι αυξημένες εκκλήσεις για κρατική υπόσταση ήρθαν πριν από την εν εξελίξει γενική συνέλευση του ΟΗΕ και αντικατοπτρίζουν τις αυξανόμενες ανησυχίες των χωρών για τις ολοένα και πιο δύσκολες ανθρωπιστικές συνθήκες για τους Παλαιστίνιους που βρίσκονται στη μέση του πολέμου του Ισραήλ εναντίον της Χαμάς. Η σχεδόν διετής πολεμική εκστρατεία του Ισραήλ έχει καταστρέψει μεγάλα τμήματα της Γάζας και έχει περιορίσει σημαντικά την βοήθεια προς τον θύλακα, κάτι που οι ομάδες βοήθειας υποστηρίζουν ότι τον έχει οδηγήσει σε λιμό. Περισσότερες από εκατό από αυτές τις ομάδες έχουν κατηγορήσει το Ισραήλ ότι χρησιμοποιεί την ανθρωπιστική βοήθεια ως όπλο
Οι χώρες που άλλαξαν τη θέση τους σχετικά με την κρατική υπόσταση είναι στενοί σύμμαχοι των ΗΠΑ όπως πχ η Αυστραλία, το Βέλγιο, ο Καναδάς, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο και έχουν επικαλεστεί την επιδεινούμενη κατάσταση στη Γάζα ως τον λόγο της αλλαγής.
Οι ηγέτες τους έχουν ανακοινώσει αλλαγές πολιτικής των χωρών τους, αφού πολλές αντιμετωπίζουν έντονη εσωτερική πίεση από τους πληθυσμούς τους. Η αναγνώριση της Παλαιστίνης δεν είναι μόνο, ή έστω ως επί το πλείστον, ζήτημα εξωτερικής πολιτικής σε χώρες όπως η Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Γαλλία, όπου οι Μουσουλμάνοι υπερτερούν αριθμητικά των Εβραίων σε αναλογία δέκα προς ένα ή και περισσότερο.
Δεύτερο :Πόσες χώρες αναγνωρίζουν ένα Παλαιστινιακό κράτος
Μέχρι τον Απρίλιο , 147 από τα 193 κράτη μέλη της ΟΗΕ έχουν αναγνωρίσει διπλωματικά ένα Παλαιστινιακό κράτος. Σημαντικά κράτη μέλη της ΟΗΕ όπως οι ΗΠΑ-ο μεγαλύτερος σύμμαχος του Ισραήλ καθώς και άλλες δυνάμεις της G7 όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία δεν έχουν ακόμα προβεί σε αναγνώριση.Η Γαλλία είναι η πρώτη χώρα που ανέφερε στα τέλη Ιουλίου ότι θα αναγνώριζε ένα Παλαιστινιακό κράτος στη ΓΣ του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο. Το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Αυστραλία και το Βέλγιο, κάθε μία από αυτές έθεσαν όρους στην υποστήριξή τους, συμπεριλαμβανομένης της από αποστρατιωτικοποίησης των εδαφών, τη διεξαγωγή δημοκρατικών εκλογών, την επιστροφή των ομήρων που κρατούνται. από τη Χαμάς ως και του πλήρους αποκλεισμού της Χαμάς από μελλοντικές δομές διακυβέρνησης.
Στο μεταξύ, άλλοι δεκαπέντε υπεξ – συμπεριλαμβανομένων εκείνων από την Ιρλανδία, τη Νορβηγία και την Ισπανία – έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για την αναβίωση μιας λύσης δύο κρατών. Κάθε πρόεδρος των ΗΠΑ από το 1993, εκτός από τον Τραμπ, έχει εκφράσει την υποστήριξή του για μια λύση δύο κρατών.
Μια δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos από τον Αύγουστο δείχνει ότι σχεδόν το 60% των Αμερικανών πιστεύει ότι όλα τα μέλη της ΟΗΕ θα πρέπει να αναγνωρίσουν ένα Παλαιστινιακό κράτος. Η ισραηλινή κυβέρνηση αντιτίθεται σθεναρά στην ιδέα και οι δημοσκοπήσεις αποκαλύπτουν μικρή υποστήριξη από τον πληθυσμό του Ισραήλ. Ομοίως, μια δημοσκόπηση του Μαΐου 2025 από το Παλαιστινιακό Κέντρο Πολιτικής και Έρευνας ανέφερε ότι περισσότεροι από τους μισούς Παλαιστινίους(65%) έχουν τοποθετηθεί επίσης στο πλαίσιο των δύο κρατών.
Tρίτο :Ποια είναι η ιστορία της Παλαιστινιακής κρατικής υπόστασης στα Ηνωμένα Έθνη;
Τον Οκτώβριο του 1974, τα Ηνωμένα Έθνη υιοθέτησαν το ψήφισμα 3210 (XXIX) , αναγνωρίζοντας την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ) ως τον μοναδικό και νόμιμο «εκπρόσωπο του Παλαιστινιακού λαού». Λίγες μέρες αργότερα, η ΓΣ/ΟΗΕ χορήγησε στην ΟΑΠ καθεστώς παρατηρητή, επιτρέποντάς της να συμμετέχει στη συνέλευση και σε άλλα όργανα του ΟΗΕ. (Αν και δεν υπάρχει επίσημα στη Χάρτη του ΟΗΕ, η πρακτική της χορήγησης καθεστώτος παρατηρητή χρονολογείται από το 1946.)
Το 1975, η ΓΣ ίδρυσε την Επιτροπή για την άσκηση των αναφαίρετων δικαιωμάτων του Παλαιστινιακού λαού – αποτελούμενη από 25 μέλη και 24 παρατηρητές – για την προώθηση του δικαιώματος των Παλαιστινίων στην αυτοδιάθεση, την κυριαρχία και την εθνική ανεξαρτησία. Μέχρι το 1988, μετά από μια παλαιστινιακή διακήρυξη ανεξαρτησίας, ο χαρακτηρισμός «Παλαιστίνη» αντικατέστησε την ΟΑΠ εντός του συστήματος του ΟΗΕ.
Τα παλαιστινιακά εδάφη σημείωσαν πρόοδο στην προσπάθειά τους για ένταξη το 2012, αποκτώντας καθεστώς μόνιμου παρατηρητή μη μέλους – το ίδιο με αυτό της Αγίας Έδρας. Αυτό το καθεστώς, που χορηγείται από τη γενική Συνέλευση με την πλειοψηφία, επιτρέπει στην παλαιστινιακή αντιπροσωπεία να συμμετέχει σε όλες τις διαδικασίες του ΟΗΕ και να διατηρεί στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Ωστόσο, εξακολουθεί να μην μπορεί να ψηφίσει επί των αποφάσεων επί του Συμβουλίου Ασφαλείας
Τέταρτο : Ποια είναι η διαδικασία του ΟΗΕ για τη χορήγηση πλήρους ένταξης;
Ένα κράτος που επιδιώκει την ένταξη στον ΟΗΕ πρέπει πρώτα να υποβάλει αίτηση στον Γ Γ, ο οποίος προωθεί την αίτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Η αίτηση πρέπει να λάβει επιβεβαίωση από τουλάχιστον εννέα από τα δεκαπέντε μέλη του Συμβουλίου και να αποφευχθεί ένα βέτο από οποιοδήποτε από τα πέντε μόνιμα μέλη. Aν είναι επιτυχής, η αίτηση μετακινείται στη Γενική Συνέλευση, όπου απαιτείται ψήφος πλειοψηφίας δύο τρίτων για την τελική έγκριση.
Το 2011, ο Μαχμούντ Αμπάς, πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής (PA) -υπέβαλε αίτηση για πλήρη ένταξη των Ηνωμένων Εθνών στα παλαιστινιακά εδάφη. Ωστόσο, η προσφορά του τελικά καθυστέρησε στο Συμβούλιο Ασφαλείας. H ΠΑ ανανέωσε το αίτημά της για ένταξη το 2024, αλλά δεν κατάφερε να προχωρήσει αφού οι HΠΑ άσκησαν βέτο στην αίτηση.
Πέμπτο :Είναι εφικτή η παλαιστινιακή κρατική υπόσταση;
Η ιδέα μιας λύσης δύο κρατών αποτελεί εδώ και καιρό κεντρική συνιστώσα των ειρηνευτικών προσπαθειών, κυρίως μέσω των συμφωνιών του Όσλο του 1993 —μια σειρά συμφωνιών με στόχο τη προώθηση αμοιβαίας αναγνώρισης μεταξύ του Ισραήλ και της ΟAΠ, την καθιέρωση της αυτοδιοίκησης για τους Παλαιστίνιους (αν και οι συμφωνίες δεν αναφέρουν την κρατική υπόσταση) και την επίτευξη ειρηνικής επίλυσης της ισραηλινό-παλαιστινιακής σύγκρουσης.
Ένας άλλος περίπλοκος παράγοντας είναι το κατακερματισμένο κράτος της παλαιστινιακής ηγεσίας, διχασμένο μεταξύ της Χαμάς στη Γάζα και της ΠΑ στη Δυτική Όχθη, με ελάχιστα σημάδια ενός ενοποιημένου πολιτικού οράματος.
Τις νέες ανακοινώσεις της κρατικής υποστήριξης ως ως επί το πλείστον οι εδικοί τισ θεωρούν ως ηθικές και συμβολικές . Αυτές οι χώρες αντιμετωπίζουν πιέσεις και από εγχώριες εκλογικές περιφέρειες που είναι κατά του πολέμου του Ισραήλ, αλλά η αλλαγή της πολιτικής πιθανότατα δεν θα αποφέρει κάποια σημαντική διαφορά για τους Παλαιστίνιους στο έδαφος
Ακόμη και αν τα περισσότερα από τα Ηνωμένα Έθνη ψηφίσουν υπέρ της παλαιστινιακής κρατικής υπόστασης, η επίσημη αναγνώριση εξακολουθεί να απαιτεί την έγκριση του ΣΑ/ΟΗΕ βήμα που είναι απίθανο λόγω της τρέχουσας αντίθεσης των ΗΠΑ.
