Η περίοδος μετά την ολοκλήρωση του Brexit της Βρετανίας όπως είχα αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο μου θα επιφέρει αλλαγές στα θέματα άμυνας της ΕΕ. Η Βρετανία παραμένει παραδοσιακά μια ισχυρά στρατιωτική δύναμη με ισχυρό Ναυτικό.
Με την επικείμενη έξοδο της Βρετανίας μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών του Brexit από την ΕΕ, η Ισπανία ενδιαφέρεται άμεσα να είναι η επόμενη σημαντική ναυτική δύναμη η οποία θα υπερασπίζεται τις ευρωπαϊκές ακτές.
Η Ισπανία στα πλαίσια των επικείμενων αλλαγών που θα επέλθουν στο επιχειρησιακό περιβάλλον σχεδιάζει να βρίσκεται στο επίκεντρο ανάληψης νέου ρόλου όσον αφορά την συνεισφορά της στην άμυνα της ΕΕ, μετά την αποχώρηση μιας μεγάλης ναυτικής δύναμης όπως η Βρετανία.
Η Ισπανία είναι σε φάση της ανάληψης της διοίκησης της επιχείρησης Atalanta ( αποστολή κατά της πειρατείας κατά μήκος του Κέρατος της Αφρικής) . Επιπρόσθετα αποσκοπεί στον έλεγχο της επιχείρησης από την ναυτική βάση της Rota στην Ανδαλουσία .
Ωστόσο, η Ισπανία δεν επιδιώκει απλώς το κέντρο διοίκησης, το οποίο βρίσκεται σήμερα στο βόρειο Λονδίνο , αλλά σχεδιάζει να καταστήσει τη Rota την πέμπτη επιχειρησιακή έδρα της ΕΕ, την οποία κατέχει και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ο Ναύαρχος Antonio Martorell Lacave δήλωσε στο AFP (Agence France-Presse ) :
«Η ισπανική πρόταση για την ναυτική βάση της Rota θα αποτελεί βάση για όλους τους τύπους αποστολών»
«Με το Brexit, η ΕΕ παραμένει χωρίς Στρατηγείο το οποίο να επικεντρώνεται πλήρως στην επιχείρηση Atalanta».
Η ΕΕ το 2008 αποφάσισε την έναρξη της επιχείρησης Atalanta για να καταπολεμήσει τις πράξεις πειρατείας στις ακτές της Σομαλίας, συμπεριλαμβανομένης της πειρατείας ενός ισπανικού αλιευτικού το 2009.
Η Ισπανία προτίθεται να καταστήσει την Rota ως το νέο επιχειρησιακό στρατηγείο, για την επιχείρηση Atalanta σε σύνδεση με την ιστορική ναυτική βάση της Γαλλίας στη Βρέστη, στην άκρη της Βρετάνης.
Η Rota θα αναλάβει το κέντρο διοίκησης της επιχείρησης Atalanta και η Brest θα αναλάβει το Κέντρο Ναυτιλίας Ασφαλείας του Κέρατος της Αφρικής (MSCHOA -Maritime Security Centre Horn of Africa , αποστολή του είναι η παροχή υπηρεσιών στους ναυτικούς στον κόλπο του Άντεν, στη λεκάνη της Σομαλίας και στο Κέρας της Αφρικής ), που επίσης εδρεύει στο Northwood.
Από 16-24 Απριλίου 2018 διεξήχθη στη Rota η στρατιωτική άσκηση MILEX18 με σκοπό να πιστοποιήσει τον νέο ρόλο της βάσης ως επιχειρησιακό Στρατηγείο, ως κέντρο διοίκησης για οποιαδήποτε αποστολή ή επιχείρηση στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας της ΕΕ (ΚΠΑΑ).
Η MILEX18 ήταν άσκηση διοίκησης και επικεντρώθηκε στη στρατιωτική πτυχή της διαχείρισης κρίσεων σε στρατηγικό και στρατιωτικό επίπεδο στον τομέα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας (ΚΠΑΑ).
Το σενάριο επικεντρώθηκε στις θαλάσσιες πτυχές της διαχείρισης κρίσεων σε ένα φανταστικό περιβάλλον. Ο αντικειμενικός σκοπός εστιάζεται στο να διευκολύνει την ανάπτυξη των θαλάσσιων επιχειρήσεων και τη συμβολή τους στην Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ)
Στα πλαίσια του σεναρίου υλοποιήθηκε η διάσωση ενός αλιευτικού σκάφους που καταλήφθηκε από πειρατές , σε ένα «σενάριο περισσότερο περίπλοκο από την επιχείρηση Atalanta που καλύπτει όλες τις πτυχές του σχεδιασμού μιας επιχείρησης σε στρατηγικό επίπεδο», δήλωσε ο Martorell.
Η έδρα της επιχείρησης Atalanta θα παραμείνει στο Northwood έως ότου το Ηνωμένο Βασίλειο εγκαταλείψει την ΕΕ τον Μάρτιο του 2019, δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να έχουν αποφασίσει μέχρι τότε για το πού θα μεταφερθεί το νέο επιχειρησιακό στρατηγείο.
H Ισπανίδα υπουργός Άμυνας, María Dolores de Cospedal , στο πέρας της άσκησης MILEX18 υπογράμμισε το γεγονός ότι η Ισπανία δεσμεύεται πλήρως με την κοινή άμυνα της Ευρώπης τόσο σε πολιτικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο.
«Η ΕΕ έχει καταστεί παγκόσμιος παράγοντας στο Κέρας της Αφρικής . Ελπίζουμε ότι η κοινή μας πρόταση θα συμβάλει στη διατήρηση αυτού του ρόλου», δήλωσε η Ισπανίδα υπουργός Dolores de Cospedal και ο γάλλος ομόλογος της Florence Parly σε επιστολή που απέστειλε στις 28 Μαρτίου 2018 στην Ευρωπαϊκή διπλωματία .
Η Γαλλο- Ισπανική πρόταση θα έχει ως αντίπαλο την Ιταλία και συγκεκριμένα την επιχείρηση Sophia της EUNAVFOR Med με έδρα του επιχειρησιακού στρατηγείου την Ρώμη. Η επιχείρηση Sophia της EUNAVFOR Med είναι η ναυτική επιχείρηση της ΕΕ για την εξάρθρωση του επιχειρηματικού μοντέλου των διακινητών μεταναστών και των ασκούντων εμπορία ανθρώπων στο νότιο τμήμα της Κεντρικής Μεσογείου. Η επιχείρηση με απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ (25 Ιουλ 2017) παρατάθηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018.
H EE καλείται να λάβει την απόφαση, εάν θα συνεχιστεί η επιχείρηση Atalanta, η οποία ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2018.
Η επιτυχία της επιχείρησης Atalanta, φαίνεται από την μείωση των επιθέσεων . Ο αριθμός των επιθέσεων στις ακτές της Σομαλίας στον Ινδικό Ωκεανό μειώθηκε από την από τις 176 το 2011 σε 7 το 2017 και μόνο μια επίθεση έχει καταγραφεί από τις αρχές του 2018.
Συμπεράσματα
α. Η αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ συνιστά μεγάλη απώλεια διότι η ΕΕ χάνει ένα τεράστιο αμυντικό πυλώνα με μεγάλες στρατιωτικές δυνατότητες.
β. Τα κράτη- μέλη της ΕΕ θα πρέπει να δείξουν μεγαλύτερη αλληλεγγύη ,στρατιωτική συνεργασία και ενότητα μετά την αποχώρηση της Βρετανίας( Brexit) , η οποία συμμετείχε σε αποστολές και επιχειρήσεις της ΕΕ με προσωπικό και μέσα.
γ. Η Ισπανία αποδεικνύει εμπράκτως την δυναμική της και το ενδιαφέρον της να συμμετέχει ενεργά σε στρατιωτικό επίπεδο σε διάφορες αποστολές . Στο πλαίσιο αυτό εστιάζει και την αξιοποίηση της βάσης στην Rota με σκοπό να την καταστήσει επιχειρησιακό στρατηγείο. Την τρέχουσα χρονική περίοδο συμμετέχει σε έξι διεθνείς επιχειρήσεις υπό την ευρωπαϊκή σημαία.
δ. Η Γαλλία παραμένει μια μεγάλη στρατιωτική δύναμη και το ενδιαφέρον της θα παραμένει αμείωτο όσον αφορά τα θέματα άμυνας της ΕΕ.
ε. Το Brexit σε βάθος χρόνου θα δώσει την ευκαιρία στην Γαλλία σε πρώτο λόγο αλλά και σε άλλες ισχυρές δυνάμεις όπως η Ισπανία, η Ιταλία η Γερμανία να ηγηθούν μιας νέας προσπάθειας με σκοπό την ισχυροποίηση των στρατιωτικών δομών της ΕΕ.
στ. Η απόφαση της Βρετανίας να αποχωρήσει από την ΕΕ ,θα επηρεάσει την ΕΕ σε πολιτικό, διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο, καθόσον χάνει ένα δυνατό σύμμαχο. Η εξέλιξη όμως αυτή ενδέχεται να δώσει το κίνητρο για την ενίσχυση της ΚΠΑΑ σε μια βαθύτερη συνεργασία σε θέματα άμυνας.
Υπτγος ε.α Δεληγιάννης Κων/νος
MA – University of Plymouth στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική κ Διεθνή Ασφάλεια
Πρώην Επιτελής ΝΑΤΟ στο CC–LAND
Μαδρίτη και Αντιπρόσωπος στην
CEPC( Civil Emergency Planning Committee )
Και ερευνητικών προγραμμάτων (ΙDIRA-Ιinteroperability of Data and Procedures in Large Scale Multinational Disaster Response Actions ) στην ΕΕ.
