Προκλητική η Άγκυρα και ιδιαίτερα δύσκολη η αποστολή του Μπορέλ
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος.
Στην Τουρκική πρωτεύουσα βρίσκεται ο εκ των αντιπροέδρων τηε Ευρωπαικής Επιτροπής και υπεύθυνος για την εξωτερική πολιτική ,την ασφάλεα και την άμυνα Ισπανός Γιόσιπ Μπορέλ για επαφές με τον πρόεδρο Ερντογάν, τον υπουργό εξωτερικών Τσαβούσογλου αλλά και τον υπουργό άμυνας Χουλουσί Ακάρ με τους οποίους συζητά μια ευρύτατη γκάμα θεμάτων ,όπως τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, τα ζητήματα των θαλασσίων ζωνών με Ελλάδα και Κύπρο, ως και τα “καυτά” θέματα της Λιβύης ,Συρίας και βορείου Ιράκ.Ο επίτροπος Μπορέλ-μετά τις πρόσφατες επισκέψεις του σε Αθήνα-Έβρο και Λευκωσία- επιδιώκει να συγκεντρώσει στοιχεία σχετικά με τις θέσεις της Άγκυρας αναφορικά με τα ανωτέρω θέματα καθώς και για το μεταναστευτικό, στο φως των επικείμενων συνόδων μέσα στον Ιούλιο των υπουργών εξωτερικών αλλά και των ηγετών της ΕΕ.
Τα μηνύματα από την πλευρά της Τουρκίας δεν είναι ενθαρρυντικά. Όλοι οι Τούρκοι επίσημοι επιμένουν σε ακραίες και μαξιμαλιστικές θέσεις ενώ οι κινήσεις της Άγκυρας σε ΑΟΖ Κύπρου ανατολική Μεσόγειο και Λιβύη παραμένουν προκλητικές ενώ μέσα στο προσεχές χρονικό διάστημα (2-3 μηνών) η Άγκυρα προτίθεται να προχωρήσει σε σεισμογραφικές έρευνες σε περιοχές μεταξύ Δωδεκανήσου και ανατολικής Κρήτης καθώς και σε ενεργοποίηση του πρώτου μνημονίου Τουρκίας-Λιβύης της 27 Νοεμβρίου 2019 περί θαλασσίων ζωνών ,,ενέργεια που αν υλοποίησει είναι πολύ πιθανό να προκαλέσει “θερμό” επεισόδιο με την χώρα μας , αφού μία τέτοια κινηση θα είναι επί της Ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Την ίδια στιγμή οι Αμερικανοί-πέραν γενικόλογων θέσεων που καλύπτουν μερικές από αυτές τις δικές μας νομικές θέσεις(αλλά δεν επιθυμούν νέα ένταση στις Αμερικανο-Τουρκικές σχέσεις), δεν επιθυμούν μια πιο δυναμική εμπλοκή ενώ η μόνη χώρα που θα μπορούσε να προωθήσει μία κάπως υπολογίσιμη πολιτικοδιπλωματική μορφή πιέσεων και παρεμβάσεων στην Άγκυρα είναι η Γερμανία που είναι επικεφαλής στο τρέχον εξάμηνο της ΕΕ , η οποία όμως έχει τεράστια οικονομικά και στρατιωτικά συμφέροντα με την Άγκυρα..
Οι επαφές Μπορέλ στην Άγκυρα λαμβάνουν χώρα μετά το σοβαρό ναυτικό συμβάν της 10ης Ιουνίου μεταξύ Γαλλικών και Τουρκικών πολεμικών πλοίων στο Λιβυκό πέλαγος που έχει καταστήσει έξαλλο με την Άγκυρα τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν (σημειωτέον ότι η απόρρητη Έκθεση των 130 και πλέον σελίδων του στρατηγείου ναυτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στο Νόρθγουντ της Μ.Βρετανίας δεν δικαιώνει την Γαλλία και σε αρκετά επιμέρους ζητήματα καλύπτει την Τουρκία), αλλά και της εμφανούς αποτυχίας της αεροναυτικό-δορυφορικής επιχείρησης “IRINI” σχετικά με τον έλεχχο πλοίων που παραβιάζουν τις αποφάσεις του ΣΑ/ΟΗΕ περί του εμπάργκο στην Λιβύη.(βάσει αρκετών και ομόφωνων αποφάσεων του ΣΑ/ΟΗΕ από το 2011)
Οι χώρες-μέλη της ΕΕ θα πρέπει να αποφασίσουν για ενδεχόμενες κυρώσεις στην Τουρκία, αν και πολλά κράτη δεν επιθυμούν κάτι τέτοιο.Η Άγκυρα δεν πρόκιται να σεβασθεί την όποια Ευρωπαική απόφαση αν αυτή είναι χαλαρή. Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά ότιη ΕΕ είναι “χάρτνη τίγρης” περί τα στρατιωτικά , και δεν διαθέτει υπολογίσιμες στρατιωτικές δυνάμεις για να επιδείξει “πυγμή”. Για αυτό στους πλείστους διπλωματικούς κύκλους κυριαρχεί αβεβαιότητα για την κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο ,ενώ και η θέση της Ρώμης αλλά και της Μαδρίτης είναι διφορούμενες.Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι “με την αναθεωρητική και πειρατική συμπεριφορά της η Άγκυρα προωθεί τα σχέδια της εκνεταλλευόμενη την θεωρητικολογία και τα φοβικά σύνδρομα των Ευρωπαίων αλλά και την επί Τραμπ μη-εμπλοκή των Αμερικανών”.
Ανεξάρτητα των ανωτέρω θέσεων η ΕΕ ‘έχει υπερκεράσει” την όποια ανοχή της απέναντι στην Άγκυρα και τους νεο-οθωμανικούς επιθετικούς προσδιορισμούς και κινήσεις, για αυτό ο Μπορέλ θα πρέπει μ΄σα στην εβδομάδα να καταγράψει λεπτομερώς την κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο,αφού η Τουρκική στάση επιφέρει εσωτερικές ‘εντάσεις” στο ΝΑΤΟ,με την Μόσχα ύπουλα και πονηρά να επιδιώκει να εκμεταλλευτεί με υβριδικές αλλά και μισθοφορικό-στρατιωτικές κινήσεις τα όποια “κενά” και να αποκτήσει μετά την Συρία, επιπρόσθετες προσβάσεις στις Λιβυκές ακτές.