TΕΣΣΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ. ΥΠΕΡΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟΣ ΙΣΛΑΜΟΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ….ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΤΩΠΑ.

Turkish President Tayyip Erdogan, with a picture of Hagia Sophia or Ayasofya in the background, delivers a televised address to the nation in Ankara, Turkey, July 10, 2020. Turkish Presidential Press Office/Handout via REUTERS ATTENTION EDITORS – THIS PICTURE WAS PROVIDED BY A THIRD PARTY. NO RESALES. NO ARCHIVE

Γράφει ο Δρ Αθανάσιος.Δρούγος

Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής

 

Τέσσερα χρόνια πέρασαν από τη νύχτα της 15ης προς 16η Ιουλίου του 2016, που συγκλόνισε την Τουρκία (και όχι μόνο) όταν εκδηλώθηκε η απόπειρα των Γκιουλενικών κύκλων με την υποστήριξη ορισμένων στρατιωτικών (όπως του πρώην αρχηγού  Αεροπορίας πτεράρχου  Ακίν Οζτούρκ) να ανατρέψουν τον Ερντογάν. Οι πραξικοπημτίες απέτυχαν στην προσπάθειά τους, αλλά  πολλά επιμέρους γεγονότα, δεν έχουν γίνει έκτοτε επαρκώς γνωστά και από ιστορικής πολιτικής ως και κοινωνικής οπτικής γωνίας απαιτούν ευρύτερη ενδοσκόπηση. Μεταξύ αυτών επισημαίνω το τι ακριβώς συνέβη εκείνες τις ώρες στην Μαρμαρίδα όταν δεν έφθασαν ή άργησαν  οι κομάντος  για  να δολοφονήσουν τον Ερντογάν , γιατί δεν κατερρίφθη το αεροπλάνο που τον μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη(αν πράγματι είχε εντοπιστεί), ποιές πραγματικά  ήσαν οι έντονες  και διφορούμενες σχέσεις εκείνων των ημερών και εβδομάδων μεταξύ της Τουρκίας και των ΗΠΑ,γιατί οι πραξικοπηματίες ήσαν τόσο ασυντόνιστοι και χαοτικοί, γιατί ως επί το πλείστο οι εμπλεκόμενοι αξιωματικοί  στην συνωμοσία ήσαν από την πολεμική αεροπορία,αν πράγματι υπήρξε ανησυχία για την ασφάλεια των 52 τακτικών πυρηνικών όπλων B-61  που είναι επί χρόνια αποθηκευμένα στην βάση των Αδάνων/Ιντσιρλίκ (όπου ο διοικητής ταξίαρχος Μπεκίρ  Ερσάν ήταν από τους κινηματίες), αν κάποιοι Κεμαλιστές ή όχι συμμετείχαν στο κίνημα, αν η Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών (GRU) της Ρωσίας ενημέρωσε τον Ερντογάν  ότι κινδυνύει άμεσα  ως και ποιά λάθη έγιναν κΑι τα οποία εκ των πραγμάτων έδωσαν τη δυνατότητα στον Τούρκο πρόεδρο  να επιβιώσει και να θέσει έκτοτε την κατάσταση υπό τον έλεγχό του με ασφυκτικά και λίαν κατασταλτικά μέτρα σε σχεδόν όλους τους τομείς.


Όπως εξελίχθησαν τα πράγματα  οι κύριοι λόγοι που συνετέλεσαν στο να διατηρηθεί στην εξουσία ο Ερντογά ήσαν :

*Η συγκεκριμένη απόπειρα πραξικοπήματος “δεν είχε στο τρένο”. τους αρχηγούς των επιτελείων.Οι στρατηγοί Ακάρ, Τσολάκ  και Γκιουρέλ ο ναύαρχος Μποστάνογλου,  και ο πτέραρχος Ουνάλ δεν  θα υποστήριζαν ποτέ  ενέργεια κατά του Τούρκου προέδρου . Μάλιστα οι τρεις πρώτοι κρατήθηκαν ως όμηροι από τους πραξικοπηματίες στην τότε βάση Ακιντζί/μετονομασθείσα σε Μουρντέντ.( ο Ακάρ είναι υπουργός σήμερα  και ο Γκιουρέλ  που τότε ήταν επικεφαλής της Στρατοχωροφυλακής , τώρα είναι ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων).Στην Τουρκία τα πραξικοπήματα έχουν επιτυχία μόνο  αν ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων υποστηρίζει την συγκεκριμένη κίνηση (όπως το 1960 ο στρατηγός Κεμάλ Γκιουρσέλ υποστήριξε τον γνωστό συνταγματάρχη Αλπαρσλάν Τουρκές) ή το 1980  όταν ηγήθηκε του πραξικοπήματος ο ίδιος ο στρατηγός Κενάν Εβρέν.

*Η 1η Στρατιά της Κωνσταντινούπολης  και ειδικά ο τότε διοκητής στρατηγός Ουμίτ Ντουμτάρ (τώρα Αρχηγός των χερσαίων δυνάμεων) τάχθηκε υπέρ του Έρντογάν.(όταν ο τελευταίος έφθασε εκεί  αεροπορικώς από την Μαρμαρίδα)

*Η μυστική υπηρεσία MIT “μπλόκαρε” ενέργειες των πραξικοπηματιών σε εξέλιξη. Επειδή εντόπισε τις κινήσεις τους, αναγκάστηκαν  να κινηθούν πιο γρήγορα και εκτέθηκαν (όπως η περίπτωση του πραξικοπηματία ταξίαρχου Σεμίχ Τερζί  που .ενήργησε βεβιασμένα στο υπουργείο άμυνας)

*Οι πραξικοπηματίες απέτυχαν να θέσουν υπό έλεγχο τα ΜΜΕ  ως και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης , με αποτέλεσμα ο Ερντογάν να έχει πρόσβαση σε αυτά και να στέλνει μηνύματα προς τους υποστηριχτές του . Δεν μπόρεσαν  οι κινηματίες να ελέγξουν τον στρατηγικής ασφάλειας σε επικοινωνίες και όχι μόνο  δορυφόρο TURKSAT.

*Δεν κινήθηκαν  στην Μαρμαρίδα  οι επίλεκτες δυνάμεις γρήγορα για την φυσική εξόντωση του Ερντογάν και της οικογένείας του.

*Οι κινηματίες δεν είχαν λαική υποστήριξη.Ο Ερντογάν ενεργοποίησε τα πολύ ισχυρά αντανακλαστικά του κυβερνώντος κόμματος AKP, τους Γκρίζους Λύκους του συμμάχου Μπαχτσελί , την ιδιωτική μισθοφορική εταιρεία SADAΤ , την  Στρατοχωροφυλακή καθώς και τους θρησκευτικούς παράγοντες ανά την χώρα του αρμόδιου τομέα των θρησκευτικών υποθέσεων (Diyanet) συνολικά (ιμάμηδες κα)

 

Από την ημέρα της απόπειρας του  πραξικοπήματος κατά του Ερντογάν έχουν υποχωρήσει ακόμα πιο πολύ  στην Τουρκία οι τομείς των δημοκρατικών ελευθεριών , η όποια  κοσμική παρουσία είναι σε πτωτική τάση, έχει  ενισχυθεί πολύ και δυναμικά ο  Ισλαμο-εθνικισμός ,ενώ τα τελευταία τέσσερα χρόνια ο Ερντογάν κινείται σε αχαρτογράφητα νερά ,εμφανίζοντας  διμερώς κατά καιρούς σκληρή στάση απέναντι στις ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας την Ρωσία  ως αντίρροπη παρουσία σε ορισμένα από τα περιφερειακά και υποπεριφερειακά σχέδιά του  (πχ στην Συρία απόκοινού με το Ιράν ), εκβιάζοντας τους Ευρωπαίους για το μεταναστευτικό, συνεχίζοντας την αρνητική  στάση κατά του Ισραήλ (ειδικά στα ζητήματα της Γάζας και των Μουσουλμανικών  ιερών χώρων στην Ιερουσαλήμ),  κινούμενος  έντονα κατά  της Αιγύπτου αναπτύσσοντας εκστρατευτικό στρατιωτικό σώμα στις ακτές της Τριπολιτάνας, παρεμβαίνοντας σε διάφορα  ζητήματα του Ισλαμικού κόσμου, ενώ αποκτά και στελεχώνει στρατιωτικές βάσεις σε διάφορες περιοχές όπως στο πλούσιο Εμιράτο του Κατάρ και στην αδύναμη Σομαλία.

Εμφανίζεται από την Κριμαία μέχρι την Μυανμάρ ως υποστηρικτής των κατατρεγμένων Μουσουλμάνων (Τατάροι-Ροχίνγκιαςκα) ενώ απέναντι στην Ελλάδα έχει αποθρασυνθεί ,με έμφαση  απειλητικές διαθέσεις αλλά και ενέργειες  απέναντι στα νησιά μας ,στην υφαλοκρηπίδα  και στην ΑΟΖ  της Κύπρου.

Πάντως συστηματικά-και παρά τα αναμφισβήτητα εσωτερικά προβλήματά του-σε τρείς τομείς δεν έχει αλλάξει στάση μετά την Γκιουλενική πραξικοπηματική κίνηση .Αυτοί είναι η διεύρυνση της Ισλαμικής ατζέντας με στόχο να κυριαρχήσει  ποικιλοτρόπως στον πολυπληθή Μουσουλμανικό κόσμο, ο έλεγχος και η χρήση των Ενόπλων Δυνάμεων στην υπηρεσία των αντικειμενικών του στόχων σε όλες τις γεωγραφικές ζώνες , καθώς και η μη-κριτική  από πλευράς Άγκυρας σε διεθνείς διακυβερνητικούς οργανισμούς. Χαρακτηριστικά-παρά την ένταση με τις ΗΠΑ λόγω S400/F-35 -δεν έχει προκαλέσει προβλήματα στο ΝΑΤΟ σε βαθμό που οι Νατοικοί ένθερμα να υποστηρίζουν κατά κανόνα την Άγκυρα σε πολλά διασυμμαχικά ζητήματα . Περίτεχνα επικαλείται στα Νατοικά όργανα ότι στην Συρία και στην Λιβύη “ελέγχει και εξισορροπεί την Ρωσική παρουσία και απειλή”.

Συμπερασματικά το πραξικόπημα της 15ης/16ης Ιουλίου του 2016 είχε και έχει καταλυτικές επιπτώσεις στην Τουρκία, στην στρατηγική και στις τακτικές του Ερντογάν,ενώ θα πρέπει  να αναμένονται προσεχώς και επιπρόσθετες  προκλητικές κινήσεις στα πολύ ενεργά μέτωπα της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου.

Leave a Reply

  • (not be published)