Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στα ενδότερα της συνάντησης Μπάιντεν-Ερντογάν της 14ης Ιουνίου στις Βρυξέλλες και στην έδρα της Ατλαντικής Συμμαχίας συζητήθηκαν αρκετά θέματα και ελήφθησαν αποφάσεις που θα χαρακτηρίσουν προσεχώς αρκετά από τα επιμέρους ζητήματα των διμερών επαφών . Οι σχέσεις πλέον βασίζονται σε αυτό που αποκαλείται ” COMPARTMENTALIZATIΟN” , δηλαδή “διαμερισματοποίηση” της θεματολογίας. Αυτό σημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι υπάρχουν ζητήματα που συγκλίνουν και συμφωνούν , όποτε συνεργάζονται ως σύμμαχοι , με συγκεκριμένο αντικειμενικό στόχο. (είναι ιδέα του δίδυμου Μπλίνκεν-Σάλιβαν)
Τέτοιες περιπτώσεις είναι το Αφγανιστάν , η Λιβύη ,η Ουκρανία και το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Παράλληλα υπάρχουν περιπτώσεις ,όπου οι όποιες αντιπαραθέσεις ή χαλαρώνουν ή “παγώνουν” μέχρι νεοτέρας. Οι Αμερικανοί θα τις θίγουν στην Άγκυρα , και ανάλογα θα γίνονται δηλώσεις, τοποθετήσεις κλπ.Αυτές είναι οι περιπτώσεις του Ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S400 στη βάση Μουρντέντ καθώς και η υποστήριξη που παρέχουν οι Αμερικανοί στις Κουρδικές πολιτοφυλακές PYD-YPG δυτικά και ανατολικά του Ευφράτη στη βόρεια Συρία σε υποστήριξη των σχετικών επιχειρήσεων που διεξάγονται από τον πολυεθνικό συνασπισμό των 83 συμμάχων κρατών κατά του ISIS και εντάσσονται στην ευρύτερη επιχείρηση INHERENT RESΟLVE υπό την καθοδήγηση της Αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης , που εδρεύει σε Τάμπα/Φλόριντα και aλ Ουντέιντ στο Κατάρ (αεροπορικές δυνάμεις). Αυτές τις Κουρδικές οργανώσεις η Άγκυρα εκλαμβάνει ως τρομοκρατικές ενώ οι ΗΠΑ από το 2014 τις υποστηρίζουν στρατιωτικό-εκπαιδευτικά.
Πρώτο : Στην κλειστή συνάντηση στην φάση της συζήτησης μεταξύ των δύο ηγετών υπήρξε σοβαρό επικοινωνιακό πρόβλημα, αφού ο Τούρκος πρόεδρος έχει ανεπαρκή γνώση ξένης γλώσσας.Για αυτό και επιδιώχθηκε η επιτάχυνση της διεύρυνσης των συζητήσεων , μέσω της συμμετοχής των κορυφαίων συμβούλων των δύο αντιπροσωπειών.Εκεί κυριάρχησαν από Αμερικανικής πλευράς ο υπεξ Άντονι Μπλίνκεν και ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του προέδρου Τζεικ Σάλιβαν (άνθρωπος-κλειδί της Χίλαρι Κλίντον). Αμφότεροι επεσήμαναν ότι η Τουρκία είναι “χώρα υψηλής στρατηγικής σπουδαιότητας σε όλα τα μέτωπα”και “είναι άμεση ανάγκη να συνεργαστούμε σε ορισμένα από αυτά”(θέση Μπλίνκεν)
Ο Τζεικ Σάλιβαν που σε εσωτερικά έγγραφα έχει υποστηρίξει τις θέσεις περί “διαμερισματοποίησης” της συνεργασίας με την Άγκυρα ανέφερε ότι ο ΓΓ/ΝΑΤΟ Γενς Στόλντεμπεργκ, ο ανώτατος διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων Ευρώπης πτέραρχος Τοντ Ουώλτερς, ο επικεφαλής των Αμερικανό- συμμαχικών αεροπορικών δυνάμεων πτέραρχος Τζέφρι Χάριγκαν , ο επικεφαλής της Κεντρικής διοίκησης στρατηγός Κένεθ Μακένζι , ως και ο αρχηγός των Αμερικανό- συμμαχικών δυνάμεων στην επιχείρηση RESOLUTE SUPPORT του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν στρατηγός Σκότι Μίλερ , έχουν επισημάνει μέσω πολλών απόρρητων αναφορών τους ότι” η Τουρκία είναι πολύ σημαντική χώρα για τα συμφέροντα της Δύσης και της Συμμαχίας, σε Μαύρη Θάλασσα, βόρεια Αφρική,Μεσοποταμία και Κεντρική Ασία και για πάρα πολλούς λόγους -παρά ορισμένες δυσχέρειες θα πρέπει να υποστηριχθεί “.Αυτή η τοποθέτηση Σάλιβαν “ευνόησε” τους Τούρκους,με βασικούς ομιλητές τον πιο ένθερμο Νατοϊκό στην κυβέρνηση Ερντογάν , τον υπουργό άμυνας Χουλουσί Ακάρ, ως και τον βασικό σύμβουλο του Τούρκου προέδρου Ιμπραήμ Καλίν ,που αναφέρθικε σε τρεις ειδικές συνομιλίες που είχε σε διάστημα 52 ημερών με τον Σάλιβαν για Λιβύη, Ουκρανία ,Ρωσικό ρόλο στην Υπερκαυκασία , και ασφαλώς για το Αφγανιστάν.
Δεύτερο: Με ουσιαστικό μεταφραστή τον Καλίν ,ο Τούρκος πρόεδρος παρουσίασε τρισέλιδη αναφορά σχετικά με την πολυετή παρουσία και συμμετοχή των Τουρκικών ενόπλων δυνάμεων σε επιχειρήσεις και αποστολές του ΝΑΤΟ , με τον υπουργό άμυνας των ΗΠΑ στρατηγό εα Λοιντ Όστιν να επιβεβαιώνει την διμερή στρατιωτική συνεργασία 2013-2016 ,όταν ο Ακάρ ήταν αρχηγός ΓΕΕΘΑ ,και ο Όστιν επί τρία χρόνια Διοικητής της CENTCOM, συνομιλητής του Ακάρ και έχοντας εμπειρία από μυστικά και φανερά ταξίδια στην Μεσοποταμία.. Μάλιστα αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο της αεροπορικής βάσης Ιντσιρλίκ /Αδάνων στα πλήγματα κατά του ISIS στη Ράκα , στη Ντίερ ελ Ζορ ως και τη διαχρονική σύνδεσή της με τα στρατηγεία του Ράμσταιν στη Γερμανία, των δύο βάσεων στο Κατάρ, ως και βάσεων (που δεν κατονόμασε σε Ρουμανία- Αζερμπαϊτζάν και Γεωργία )
Στην παρέμβασή του ο Τσαβούσογλου είπε ότι από όλα τα μέτωπα που έχει παρουσία η Άγκυρα , έχουν συλλέξει εντυπωσιακές πληροφορίες για τους Ρώσους,Ιρανούς και Κινέζους σε αυτά ,και μέσω των αρμοδίων καναλιών θα προωθηθούν άμεσα για αξιολόγηση στην Αμερικανική κυβέρνηση και πρότεινε να γίνει συνάντηση των επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών Ουίλιαμ Μπερνς και Χακάν Φιντάν.
Τρίτο :Το τελευταίο 25λεπτο , η συζήτηση με πρωτοβουλία Μπλίνκεν επικεντρώθηκε στην επικείμενη ανάληψη της διοίκησης/ασφάλειας του διεθνούς αερολιμένα Χαμίτ Καρζάι της πρωτεύουσας του Αφγανιστάν Καμπούλ (γνωστό ως KIA ) από την Τουρκία.Μάλιστα ο Μπλίνκεν επαίνεσε τον ρόλο της Τουρκίας ως” Μουσουλμανική χώρα ,μοναδική μέσα στο ΝΑΤΟ , που είναι η μόνη που μπορεί με την εμπειρία της να αναλάβει μία τέτοιας εμβέλειας αποστολή “. Χαρακτηριστικά ο Σάλιβαν πρόσθεσε ότι η Τουρκία έχει”πολύχρονη εμπειρία στο Αφγανιστάν , διατηρεί στενές σχέσεις με τους Αφγανούς , έχει ηγηθεί της πολυεθνικής ταξιαρχίας επί χρόνια,ενώ υπό τον έλεγχό της είχε για αρκετά χρόνια την Περιφερειακή Ομάδα Ανασυγκρότησης στην επαρχία Βαρντάκ” και διαχρονικά η παρουσία των Τούρκων στο Αφγανιστάν είχε θεωρηθεί ως πολύ επιτυχής
Για οποιαδήποτε άλλα θέματα παρέπεμψαν σε εν συστάσει ειδικές επιτροπές, ενώ ο Σάλιβαν έκανε σύντομη αναφορά σε ασκήσεις που σύντομα θα λάβουν χώρα στη Μαύρη Θάλασσα. Πάντως στο τέλος οι δύο πρόεδροι έκαναν σύντομη αναφορά στην υγεία τους, και μάλιστα ο Ερντογάν είπε ότι”δεν ξεχνάει ότι ο Μπάιντεν με την σύζυγο του , τον είχαν επισκεφθεί πριν από κάποια χρόνια που είχε προβλήματα υγείας”. Στην έξοδο από την αίθουσα συνάντησαν τον Στόλντεμπεργκ και τον Βρετανό υπουργό άμυνας Μπεν Ουάλας και απλά είπαν ότι ‘μετά από 20 χρόνια παρουσίας του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν βρισκόμαστε μπροστά σε νέες προκλήσεις’.
