Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Αγεφύρωτο παραμένει το χάσμα στα πλείστα εσωτερικά και εξωτερικά ζητήματα που αφορούν τη Λιβύη, ενώ στην Ελβετία μετά από έξι ημέρες κλειστών συνεδριάσεων απέτυχαν οι 75 πολιτικοί, φυλετικοί και ισχυρής τοπικής επιρροής Λίβυοι αξιωματούχοι(του Λιβυκού φόρουμ Πολιτικού Διαλόγου) να επιλύσουν κρίσιμα συνταγματικά,ενεργειακά και οικονομικά ζητήματα. Την ίδια στιγμή παρά τις προσπάθειες που καταβάλουν τα Ηνωμένα Έθνη μέσω της UNSMIL να προχωρήσουν οι διαδικασίες για την πραγματοποίηση των γενικών εκλογών στις 24 Δεκεμβρίου, τα πράγματα είναι πάρα πολύ δύσκολα , και δεν μπορεί να αποκλειστεί η μεταφορά της ημερομηνίας διεξαγωγής τους μέσα στο 2022,υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα επαναληφθούν οι πολυμετωπικές πολεμικές , μη-γραμμικού πεδίου μάχης επιχειρήσεις, ανάμεσα στη νόμιμη μεταβατική κυβέρνηση στη Τρίπολη του πρωθυπουργού και υπουργού άμυνας Ντμπέιμπα που υποστηρίζεται από την Τουρκία, την Ιταλία τη διεθνή κοινότητα και το Κατάρ ,και τους αντικυβερνητικούς παράγοντες προεξέχοντος του πολέμαρχου Χαφτάρ , που έχουν την έδρα τους στην ανατολική Λιβύη.
Παρά τις 55 παραγράφους της πρώτης Συνόδου του Βερολίνου για τη Λιβύη (Ιανουάριος 2020) και τις 58 επιπρόσθετες της προ ημερών δεύτερης Συνόδου στη Γερμανική πρωτεύουσα, πολλά και βασικά ζητήματα δεν έχουν επιλυθεί. Μεταξύ αυτών το άνοιγμα του στρατηγικής σημασίας παραλιακού οδικού άξονα Μισράτα-Σύρτης , όπου περιφερειακά της δεύτερης πόλης εδρεύουν Ρώσοι μισθοφόροι της WAGNER , ως και Αφρικανικές μισθοφορικές μονάδες του πολέμαρχου Χάφταρ προερχόμενες από κράτη της υποσαχάριας Αφρικής (Τσαντ-Νίγηρας-Σουδάν) που βάσει πρόσφατων πληροφοριών μου καλύπτονται οικονομικά από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Επίσης αίσθηση έχει προκαλέσει για πολλοστή φορά η μη-συμμετοχή της Ελλάδος στο Βερολίνο,όταν στη δεύτερη Σύνοδο προσκλήθηκαν η Ολλανδία , και η Ελβετία που δεν είχαν κληθεί στην πρώτη.Επίσης αυτή τη φορά έλαβαν μέρος και τα δύο κράτη του Κονγκό , το ένα ως εκπροσοπόυντα τον Οργανισμό Αφρικανικής Ένωσης (Λαϊκή Δημοκρατία) και το άλλο (Δημοκρατία του Κονγκό) , ως εκπροσωπούντα την προεδρία της Ανωτάτης Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης για τη Λιβύη.
Άλλα ζητήματα που δεν βρίσκουν έστω κάποιες εποικοδομητικές λύσεις είναι το πρόβλημα της ηλεκτροδότησης της βορειοαφρικανικής χώρας, η μη- ολοκλήρωση κάποιου αποδεκτού οικονομικού προϋπολογισμού, οι εύθραυστες συνομιλίες των στρατιωτικών 5+ 5 για το μέλλον των Λιβυκών ενόπλων δυνάμεων, η επιστροφή ορισμένων πρώην Κανταφικών αξιωματούχων και γραφειοκρατών στο πολιτικό προσκήνιο(οπορτουνισμός), η αδυναμία προώθησης ορισμένων επιχειρηματικών -επενδυτικών σχημάτων από Ιταλία, Τουρκία, Τυνησία, Αλγερία και νότια Κορέα, και ασφαλώς τι θα γίνει με τις ξένες δυνάμεις και μισθοφόρους που βρίσκονται στο έδαφος της χώρας(και ξεπερνούν τις 20.000).Αν και αρκετοί πρέσβεις έχουν επιστρέψει στη Λιβυκή πρωτεύουσα και έχουν βελτιωθεί οι σχέσεις της Τρίπολης με την Αίγυπτο, το Κατάρ, το Μαρόκο , τα κράτη του Αραβικού συνδέσμου κα, ο πολέμαρχος Χαφτάρ δεν δείχνει να προσανατολίζεται προς αποκλιμάκωση ,ενώ τις τελευταίες ημέρες έχει προκαλέσει σειρά επεισοδίων στα νότια σύνορα της χώρας με την Αλγερία (πχ πέρασμα Ντεμπντέμπ) με αποτέλεσμα ορισμένα μεθοριακά περάσματα να έχουν εκ νέου σφραγιστεί.(ενώ η Αλγερία διεξάγει παραμεθόριες στρατιωτικές ασκήσεις). Σταδιακά επιστρέφουν με πτήσεις στο αεροδρόμιο Μίτιγκα της Τρίπολης ξένες αερογραμμές ,μεταξύ των οποίων η AIR MALTA μετά από 7 χρόνια διακοπής της γραμμής Βαλέτα-Τρίπολη.
Επίσης ο Χαφτάρ έστειλε στην Ελβετία τον ένα γιό του στη σύνοδο των 75 , που εξέφρασε την απόλυτη διαφωνία του , ακόμα και σε θέματα που είχε επιτευχθεί μία οριακή σύγκλιση των διαφόρων πλευρών ενώ ο επικεφαλής του ανωτάτου Συμβουλίου Χαλέντ αλ Μίσρι ζήτησε από τον Χαφτάρ να βγάλει την στρατιωτική στολή, να μην χρησιμοποιεί ξένα διαβατήρια, να απαντήσει στα κρίσιμα ερωτήματα για εγκλήματα πολέμου ,και αν προχωρήσει σε αυτά τότε να κατέλθει ως υποψήφιος στις προσεχείς εκλογές. Επίσης ο Χαφτάρ έχει απειλήσει -αν και έχουν αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα στο έδαφος-ότι είναι έτοιμος να επιστρέψει σε νέα πολιορκία της Τρίπολης.!!
Η Αίγυπτος στο μεταξύ εγκαινίασε αυτές τις ημέρες μία νέα ναυτική βάση όχι μακριά από τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα με τη Λιβύη-και το παρόν στην εκδήλωση έδωσαν προχθές επί του Γαλλικής προέλευσης ειδικών αποστολών αποβατικού πλοίου “Μιστράλ’ η ηγεσία του στρατοκρατικού καθεστώτος Σίσι , ο διάδοχος των ΗΑΕ και εκ των υποστηρικτών του Αιγυπτίου προέδρου , ως και ο επικεφαλής του μεταβατικού τριμελούς προεδρείου της Λιβύης (και κάποτε πρέσβης στην Αθήνα)Μώχαμετ αλ Μένφι.Πέραν των Γαλλικών πλοίων στην εκδήλωση συμμετείχαν Ιταλικές φρεγάτες και Γερμανικό υποβρύχιο του Αιγυπτιακού ναυτικού.
Ιδιαίτερα ανήσυχος και όχι αισιόδοξος για την επικρατούσα κατάσταση στη Λιβύη είναι ο Αμερικανός πρέσβης Ρίτσαρντ Νόρλαντ , αφού πολλά επιμέρους θέματα συμφωνούνται στο Βερολίνο και κατόπιν δεν ισχύουν στην πράξη.Στο μεταξύ αίσθηση έχουν προκαλέσει πρόσφατες δηλώσεις του Χάφταρ, ότι οι Αμερικανοί του είχαν ζητήσει να”απαγκιστρωθεί’ από τους Ρώσους μισθοφόρους, και επειδή αυτός δεν το έκανε το 2020 , οι ΗΠΑ συνέδραμαν στις επιχειρήσεις των Τούρκων το 2020 , ενώ αεροπορικές δυνάμεις της Διοίκησης AFRICOM των ΗΠΑ έπληξαν τις στρατιωτικές του μονάδες περιφερειακά της Τρίπολης (από κοινού με τους Τούρκους) , προκαλώντας την ήττα και αποχώρησή του από την δυτική Λιβύη.Τέλος -όπως έχουμε επισημάνει πολλές φορές-η Τουρκία στα κείμενα των Συνόδων προτάσσει αστερίσκους, αποδέχεται μόνο την αποχώρηση των μισθοφορικών δυνάμεων από τη Λιβύη(μεταξύ των οποίων τις φιλο- Τουρκικές Συριακές ταξιαρχίες από τα βόρεια της χώρας), ενώ τονίζει ότι οι εκατοντάδες Τούρκοι στρατιωτικοί δεν πρόκειται να αποχωρήσουν αφού ισχύει το Β Μνημόνιο Σάρατζ-Ερντογάν του Νοεμβρίου του 2019 , και συνεπώς η παρουσία τους είναι μόνιμη, νόμιμη, συμβουλευτική και εκπαιδευτική και με την οποία συμφωνεί η μεταβατική κυβέρνηση της GMU.
Εκτιμήσεις αναλυτών σε ΗΠΑ-Ευρώπη δεν αποκλείουν να παραμείνουν αρκετές μισθοφορικές δυνάμεις , αφού αν καταρρεύσει η ‘τροπή” τέχουσα διαδικασία,ενδέχεται να αρχίσουν εκ νέου οι εχθροπραξίες.
