Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής.
Συμπληρώνονται πέντε χρόνια από την απόπειρα ορισμένων στρατιωτικών και αστυνομικών κύκλων να ανατρέψουν δια της βίας τον Ερντογάν ,που εκείνες τις ημέρες του Ιουλίου του 2016 ήταν σε διακοπές στην Μαρμαρίδα. Η πραξικοπηματική ενέργεια γνωστών υποστηρικτών του κινήματος FETO του μεγάλου εχθρού του Τούρκου προέδρου και αυτοεξόριστου στην Πενσιλβανία των ΗΠΑ ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν ήταν κάκιστα σχεδιασμένη , επιχειρησιακά ερασιτεχνική ,,ενώ δεν υπολόγισε ότι ένα μεγάλο μέρος της στρατιωτικής ηγεσίας δεν ήταν με τον βηματισμό της. Υπολογίσιμος αριθμός αξιωματικών της Τουρκικής πολεμικής αεροπορίας ακολούθησε τους επικεφαλής της ανατρεπτικής κίνησης, αλλά δεν έλαβαν υπόψη ένα ισχύον αξίωμα για τέτοιες παράνομες ενέργειες (διαχρονικά) στην περίπτωση της Τουρκιας που επισημαίνει ότι “αν η ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων δεν είναι μυημένη στο κίνημα τότε η απόπειρα αποτυγχάνει”. Και η γειτονική μας χώρα έχει εμπειρίες στρατιωτικών πραξικοπημάτων με τραυματικές εμπειρίες.
Οι επιπτώσεις της αποτυχημένης πραξικοπηματικής κίνησης είναι πάρα πολλές , ενώ προκάλεσαν σημαντικές αλλαγές, τροποποιήσεις και μεταλλάξεις στην συμπεριφορά του Ερντογάν ,στη στάση του κυβερνώντος κόμματος AKP και στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική της Άγκυρας. Οι πιο σημαντικές είναι :
*Απίστευτο πογκρόμ κυρίως σε υποστηρικτές του Γκιουλέν στον δικαστικό, εκπαιδευτικό, αστυνομικό ,ιατρικό και στρατιωτικό τομέα. Το χέρι της μυστικής υπηρεσίας ΜΙΤ “απλώθηκε ‘ πολύ σε απαγωγές αντιφρονούντων στο εξωτερικό. Πολλοί καταδικάστηκαν σε πολυετή φυλάκιση ενώ το καθεστώς του Ερντογάν έγινε ακόμα πιο αυταρχικό ,καταπιεστικό και προεδρο-κεντρικό.
*Αμέσως μετά την απόπειρα των Γκιουλενικών και την αποτυχία τους,η Άγκυρα άρχισε να πραγματοποιεί στρατιωτικές επιχειρήσεις (εξαιρώ χρονικά εκείνη της Κύπρου το 1974) σε γειτονικά κράτη συνοδευόμενες από μόνιμη ανάπτυξη υπολογίσιμων στρατιωτικών μονάδων εκτός της εδαφικής της επικράτειας(4 φορές στη Συρία,βόρειο Ιράκ σε νέο κύκλο εισβολών ,Λιβύη , Ναγκόρνο Καραμπάχ,καθώς και σε περαιτέρω γεωγραφικές ζώνες, όπως στον κόλπο των πετρελαίων ,στην υποσαχάριο Αφρική , στο Αφρικανικό κέρας κα.).*Αν και υπήρχαν κάποια προβλήματα με τους δυτικούς συμμάχους της από το 2003 η Άγκυρα προχώρησε το 2017 σε αγορά Ρωσικών εξελιγμένων οπλικών συστημάτων αεράμυνας και ως εκ τούτου σε αντιπαράθεση βασικά με τους Αμερικανούς.*Ο Ερντογάν ενίσχυσε τις τάσις του πολιτικού Ισλάμ επέβαλε νέους νόμους, ενίσχυσε την πολιτικό-κυβερνητική συνεργασία με τον ακροδεξιό ηγέτη Ντεβλέτ Μπαχστελί, αλλά η εσωτερική πολιτική του σε κάποιους τομείς απέτυχε (πχ έχασε τις δημοτικές εκλογές σε Άγκυρα και Κωνσταντινουπολη). Παράλληλα τα τελευταία πέντε χρόνια -παρά τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για βελτίωση -χειροτέρευσαν οι σχέσεις της Άγκυρας με Τελ Αβίβ -Κάιρο και Άμπου Ντάμπι.
*Προχώρησε σε καθολική αμφισβήτηση των θαλασσίων ζωνών της Κύπρου, σε μπαράζ προκλήσεων στην ανατολική Μεσόγειο σε βάρος της Ελλάδος, στην υπογραφή του Τουρκο-Λιβυκού μνημονίου του Νοεμβρίου του 2019, και όχι μόνο.Επιπρόσθετα επί των ημερών του την τελευταία πενταετία ενισχύθηκε πάρα πολύ η αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας με καθοριστικές επιπτώσεις και προεκτάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο..Ας μην ξεχνάμε επίσης τις προκλήσεις με τα υδρογραφικά , την επί 6μηνες παράνομη κράτηση στην Αδριανούπολη των δύο Ελλήνων στρατιωτικών , την περίπτωση των 8 Γκιουλενικών στρατιωτικών που ήρθαν με το ελικόπτερο στην Αλεξανδρούπολη , μετά την απόπειρα του πραξικοπήματος κα.
*Συμπερασματικά η τελευταία πενταετία και μετά την Γκιουλενική πραξικοπηματική προσπάθεια ο Ερντογάν άλλαξε πολύ στα εσωτερικά και εξωτερικά θέματα της Τουρκίας(φαραωνικές επιδίωξηεις -έργα και αναθεωρητική εξωτερική πολιτική), ενώ ο στόχος είναι τα 100 χρόνια το 2023 από τη Συνθήκη της Λωζάνης….Τα επόμενα δύο χρόνια έχουν να δείξουν πολλά….ειδικά σε Κύπρο και ανατολική Μεσόγειο.