.Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στο γνωστό πλαίσιο και μοτίβο των απειλών και λεκτικών προκλήσεων επανήλθε χθες σε εκτενή τηλεοπτική συνέντευξή του ο επικεφαλής της Τουρκικής διπλωματίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου.Όπως ήταν αναμενόμενο για μία ακόμα φορά επικεντρώθηκε και στην ανατολική Μεσόγειο.Χαρακτηριστικά υποστήριξε ότι αν κάποιοι παραβιάσουν τα δικαιώματα της χώρας του στην ανατολική Μεσόγειο ,τότε”θα αναλάβουμε δράση”,προσθέτοντας ότι στην περιοχή αυτή δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε συνεργασία,χωρίς την ενεργό εμπλοκή και συμμετοχή της Τουρκίας(!) Και επεσήμανε ότι οποιαδήποτε συμφωνία που αποκλείει την παρουσία της Άγκυρας δεν θα είναι έγκυρη και ότι μέχρι σήμερα με τις κινήσεις μας και τη ναυτική μας δυναμική στην ανατολική Μεσόγειο το αποδείξαμε .Επανέφερε στο προσκήνιο την πρόταση του Ερντογάν για την πραγματοποίηση μίας διεθνούς διάσκεψης στη ανατολική Μεσόγειο,με την συμμετοχή όλων των κρατών της περιοχής, ως και διεθνών -περιφερειακών οργανισμών , και ότι “δεν υπάρχει περίπτωση ποτέ να αποποιηθούμε των δεδομένων δικαιωμάτων μας!’
Σχετικά με τις εν εξελίξει επαφές με την Αίγυπτο -σε επίπεδο υφυπουργών εξωτερικών-δήλωσε ότι γίνονται σχετικά βήματα , και ένα από τα επόμενα είναι να επιστρέψουν οι πρέσβεις των δύο κρατών στο Κάιρο και στην Άγκυρα. Τάχθηκε υπέρ των διμερών διαπραγματεύσεων για τις θαλάσσιες ζώνες και επανέλαβε την διαχρονική θέση της Άγκυρας ,ότι “αν συμφωνήσουν μαζί μας θα τους παραχωρήσουμε πιο πολύ θαλάσσιο χώρο”. Με επιτακτικό τρόπο είπε ότι “πρέπει να προχωρήσουμε ,γιατί καθημερινά ενδυναμώνονται οι διμερείς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις.
Για τις σχέσεις με το Κάιρο ο Τσαβούσογλου σημείωσε ότι θέλουμε να κοιτάξουμε στο μέλλον για τις σχέσεις μας με την Αίγυπτο, γιατί στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχουν μόνιμοι εχθροί και σύντροφοι.
Περί μεταναστευτικού και Ιράν.
Ερχόμενος στο μεταναστευτικό στο φως των προβληματικών εξελίξεων στο Αφγανιστάν ,μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην Καμπούλ, ο Τσαβούσογλου υπογράμμισε ότι «εάν εφαρμόσουμε πλήρως τη συμφωνία της 18ης Μαρτίου, δεν θα υπάρξουν προβλήματα’ ενώ απαιτείται να υπάρξει επικαιροποίηση γιατί το πρόβλημα της μετανάστευσης έχει πάρει άλλες διαστάσεις. Επέκρινε την ΕΕ για λαθεμένη αντίληψη ,ότι εαιτίας της πανδημίας και των μεταλλάξεων της COVID-19 δεν θα μετακινηθούν ανθρώπινες μάζες. Πρότεινε η χώρα του και οι Ευρωπαίοι να καθίσουν εκ νέου να συζητήσουν , να δούνε που πέτυχαν και που απέτυχαν,ενώ κάθε μέρος να εξετάσει τα μεταναστευτικά ζητήματα μονομερώς αλλά και διμερώς.
Σχετικά με την Τουρκο-Ιρανική μεθόριο (περιοχές Βαν-Μπίτλις κα) ο Τσαβούσογλου είπε ότι μέσα στο 2021 μετανάστευσαν 570.000 άνθρωποι από το Αφγανιστάν προς διάφορες κατευθύνσεις , ενώ το 2020 μετανάστευσαν γύρω 3 εκατομμύρια άνθρωποι.Έκανε λόγο για πείνα και τεράστια οικονομικά προβλήματα στο Αφγανιστάν,και ότι οι Αφγανοί (Ταλιμπάν και μη) θα βρεθούν μπροστά σε κρίσιμα αδιέξοδα με απρόβλεπτες επιπτώσεις.
Σε ότι αφορά την μεθοριακή ζώνη των 500 και πλέον χιλιομέτρων με το Ιράν ,κάλεσε την Τεχεράνη να προχωρήσει σε περαιτέρω ενίσχυση των αποτρεπτικών μέσων , γιατί η Τουρκία δεν αντέχει νέα μεταναστευτικά ρεύματα
Περί Αφγανιστάν
Σχετικά με το Αφγανιστάν υποστήριξε ότι είναι σημαντική και αναγκαία η παρουσία της χώρας του ,και ότι η Τουρκία συνεργάζεται πολυεπίπεδα με το Κατάρ και τις ΗΠΑ για τη λειτουργία του διεθνούς αερολιμένα της Καμπούλ.Ειδικότερα είπε ότι γίνονται συζητήσεις σε δύο στάδια,με το πρώτο επικεντρωμένο στις λίαν απαραίτητες πτήσεις ανθρωπιστικής συνδρομής από το εξωτερικό,και το δεύτερο σε εμπορικές πτήσεις των Τουρκικών και Καταριανών Αερογραμμών. Επιβεβαίωσε την παρουσία 19 Τούρκων ειδικών για τεχνικά ζητήματα του αεροδρομίου και του πύργου ελέγχου και μεταξή άλλων ανέφερε ότι το αεροδρόμιο είναι προς το παρόν ανοιχτό για την προσγείωση ορισμένων τεχνικών πτήσεων ή αεροσκαφών από το Κατάρ που μεταφέρουν περιορισμένη ανθρωπιστική βοήθεια. Ξεκίνησαν επίσης μερικές πτήσεις εσωτερικού από την Καμπούλ προς Κανταχάρ, Χεράτ και Μαζάρ ι Σαρίφ.Πρόσθεσε ότι η προηγούμενη κυβέρνηση Γκάνι είχε σοβαρά προβλήματα στο να καταβάλει τους μισθούς ,ενώ ανέφερε ότι τα αποθέματα τροφίμων του ΟΗΕ μειώνονται και σε 1-2 μήνες τελειώνουν κάνοντας ουσιαστικά λόγο για επικείμενη επισιτιστική και ανθρωπιστική κρίση.Εξέφρασε μάλιστα και ανησυχίες του για νέα φάση εμφυλίου πολέμου , σε μία χώρα που από το 1977 βρίσκεται εν μέσω συνεχών πολέμων ,κατοχής ως και φονικών συρράξεων.
Πάντως διερωτήθηκε ποιος θα παράσχει επαρκή ασφάλεια στο αεροδρόμιο, λέγοντας ότι αυτή τη στιγμή οι Ταλιμπάν αδυνατούν ,και εκ νέου πρότεινε ότι μία ιδιωτική εταιρεία ασφάλειας από την Τουρκία μπορεί να συνδράμει εποικοδομητικά. Χαρακτήρισε την κατάρρευση του Αφγανιστάν ότι έχει παγκόσμιες επιπτώσεις, και ότι η Τουρκία θα επιθυμούσε να δει γυναίκες στην κυβέρνηση της χώρας.Κατέληξε λέγοντας ότι χρειάζεται υπομονή και λύσεις δεν μπορούν να υπάρξουν μέσα σε λίγες ημέρες.Σχέσεις με Εμιράτα
Ο Τούρκος υπεξ αναφέρθηκε και στις σχέσεις της Άγκυρας με τα Αραβικά Εμιράτα και την Σαουδική Αραβία λέγοντας ότι η Τουρκία δεν έχει κάνει ποτέ κανένα αρνητικό βήμα εναντίον οποιασδήποτε χώρας του Κόλπου , συμπεριλαμβανομένων των ΗΑΕ, και ότι η ένταση μεταξύ των δύο χωρών προέρχεται εδώ και 1-2 χρόνια από την πλευρά των ΗΑΕ. Υποστήριξε ότι δεν έχουν σημειωθεί αρνητικές εξελίξεις σε διμερές επίπεδο με τα ΗΑΕ, και σημείωσε ότι πρόσφατα έχουν γίνει ορισμένα θετικά βήματα σε ανώτατο επίπεδο και η ομαλοποίηση των διμερών σχέσεων είναι δυνατή. Αναφορικά με τις διαπραγματεύσεις με τη Σαουδική Αραβία είπε ότι είναι σε εξέλιξη η εξομάλυνσή τους και ότι τα δύο κράτη έχουν ήδη κάνει αμοιβαία βήματα με τις σχέσεις σταδιακά να βελτιώνονται.