Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί τις τελευταίες εβδομάδες στα νοτιοανατολικά σύνορα της Πολωνίας με την Λευκορωσία του δικτάτορα Αλεξάντερ Λουκασένκο, προβληματίζει πάρα πολύ το ΝΑΤΟ (αλλά και την ΕΕ ) ενώ στα τέλη του μήνα θα λάβει χώρα -λόγω των ειδικών συνθηκών στην Βαλτική-η σύνοδος των 30 υπεξ της συμμαχίας την πρωτεύουσα Ρίγα της Λετονίας. Στην διήμερη σύνοδο θα παραστούν οι υπεξ της Ουκρανίας,της Σουηδίας και της Φινλανδίας για ( ευνόητους λόγους),καθώς και ο αρμόδιος Επίτροπος για την εξωτερική πολιτική ,άμυνα και ασφάλεια της ΕΕ Ισπανός Ζοσέπ Μπορέλ.
Η εκτίμηση πολλών παραγόντων και αναλυτών του Διεθνούς Στρατιωτικού Επιτελείου, των υπηρεσιών πληροφοριών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ αλλά και του πολυεθνικού διακλαδικού επιτελείου Ταχείας Αντίδρασης της Συμμαχίας στην βορειοανατολική Ευρώπη (με έδρα το Στετίνο της Πολωνίας)συγκλίνουν στο ότι η παρουσία των παράνομων μεταναστών ,θα συνεχιστεί και μέσα στους σκληρούς χειμερινούς μήνες,αφού το Μίνσκ ‘οπλοποιεί’ τους Μεσανατολίτες και Αφρικανούς στο να παραμένουν ‘ενεργοί’ και να προσπαθούν να εισέλθουν στο Πολωνικό έδαφος, η τοπογραφία του οποίου προς τις περιοχές του Λιούμπλιν και του Μπάλιστοκ να διευκολύνει αρκετές απόπειρες διείσδυσης, παρά τα αρκετά ικανοποιητικά μέτρα που έχουν πάρει η συνοριακή αστυνομία και οι μονάδες της καλά δομημένης εδαφικής άμυνας της Πολωνίας.
Σύμφωνα με την Πολωνική μυστική υπηρεσία (η οποία από κοινού με την αντίστοιχη Ρουμανική) είναι από τις καλύτερες των κρατών του πρώην ανατολικού συνασπισμού ,που εντάχθηκαν στο ΝΑΤΟ το 1997 και το 2004 , επισημαίνεται ότι μεταξύ των παράνομων μεταναστών υπάρχουν και στελέχη του διαβόητου ISIS ,οι οποίοι έχουν πολεμική εμπειρία από τα πεδία μάχης στην Μεσοποταμία, και είναι πολύ πιθανό να έρθουν σε επαφή με άλλους τρομοκρατικούς “συνδέσμους”,αν καταφέρουν να περάσουν στην δυτικοευρωπαϊκή εδαφική επικράτεια .Επίσης σημειώνεται ότι συγκριτικά με τις προσπάθειες στον Έβρο την περίοδο Φεβρουαρίου-Μαρτίου του 2020, αυτή την φορά μπορεί αριθμητικά να είναι λιγότεροι από την περίπτωση της Θράκης, αλλά είναι (συγκριτικά) πιο μεγάλος ο αριθμός των γυναικών και παιδιών στις τάξεις τους.(κάτι που υποστηρίζουν βάσει πληροφοριών τους από την μεθοριακή περιοχή Κλέβιτσα και την συνοριακή διάβαση κοντά στην Γκρόντνου). Επίσης αναφέρεται(σε ειδικό έντυπο της Πολωνικής μυστικής υπηρεσίας) ότι οι πλείστες πτήσεις προς το Μίνσκ προέρχονται από το Λίβανο,την Βαγδάτη,το Ερμπίλ του βορείου Ιράκ και την Δαμασκό της Συρίας.
Πέραν της συγκεκριμένης έντονα προβληματικής κατάστασης με τις παράνομες μεταναστευτικές ροές στα Πολωνο-Λευκορωσικά σύνορα, εξετάζονται λεπτομερώς και ευρύτερα ζητήματα ,όπως οι συνεχείς κοινές Ρωσο-Λευκορωσικές ασκήσεις στις σχετικά κοντινές περιοχές της Μμπρεστ , της Στόνιμ, της Βαβκαβίτσι της Κόμπρυν , ως και της έντονης αεροπορικής κινητικότητας στην μεγάλη Λευκορωσική αεροπορική βάση του Μπαχαραβίτσι. Προς το παρόν τα προβλήματα στην μεθόριο με την Πολωνία είναι τα πιο σημαντικά, ενώ δεν έχει εμφανιστεί οξύτατο πρόβλημα στα σύνορα της Λευκορωσίας με τη Λετονία και την Λιθουανία. Πάντως στο Αμερικανικό Πεντάγωνο πραγματοποιούνται συνεχείς συσκέψεις αναφορικά με την ασφάλεια στην βορειοανατολική Ευρώπη και την Βαλτική, ενώ πρόσφατα πέρασαν την πόρτα του Αμερικανού υπουργού άμυνας οι ομόλογοί του της Νορβηγίας, της Φινλανδίας και της Ουκρανίας. Δεν είναι τυχαίο ότι το υπουργείο άμυνας των ΗΠΑ προχώρησε στην σύσταση ειδικού κέντρου που θα παρακολουθεί 24/7 τις εξελίξεις σε Αρκτική, Βαλτική και Σκανδιναβική των Ρωσικών ενεργειών και ενισχύσεων. Το ένα τμήμα θα εδρεύει στο Άνγκορετζ της Αλάσκα και το άλλο στην Λετονία.
Έντονος σκεπτικισμός για τις Ρωσικές ενέργειες περιφερειακά της Ουκρανίας
Ο Ρώσος υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου ανακοίνωσε μέσα στο 2021 τον σχηματισμό δύο νέων επιχειρησιακών μείζονων σχηματισμών εντός της 20ης Στρατιάς της Δυτικής Στρατιωτικής Περιφέρειας .Πρόκειται για την 3η Μηχανοκίνητη Μεραρχία (MRD), με έδρα το Βαλιούκι της Περιφέρειας Μπελγκορόντ ως και την 144η MRD, με έδρα την Γέλνια της περιφέρειας Σμόλενσκ . Και ως μέρος αυτής της αναδιοργάνωσης της αμυντικής διάταξης με κατεύθυνση δυτικά και νοτιοδυτικά, η Ρωσία εκσυγχρόνισε παράλληλα τα πεδία δοκιμών , ” αναζωογόνησε ‘ τις εγκαταλελειμμένες φρουρές, ενώ ίδρυσε νέες μόνιμες στρατιωτικές βάσεις κατά μήκος των συνόρων με την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τις χώρες της Βαλτικής(Εσθονία-Λετονία)
Η Ρωσία παρουσιάζει ακόμα κενά σε αυτές τις ζώνες που πρέπει να καλυφθούν με επιπρόσθετο εξοπλισμό και προσωπικό. Το αρχηγείο και οι μονάδες από τους δύο νέους μείζονες στρατιωτικούς σχηματισμούς συμμετείχαν πρόσφατα στην κοινή στρατιωτική άσκηση Ρωσίας-Λευκορωσίας Zapad 2021, στις αρχές Οκτωβρίου. Ενισχύθηκαν παράλληλα από μια μάχιμη δύναμη του 41ου Σώμα Συνδυασμένων Όπλων με έδρα το Νοβοσιμπίρσκ. Μετά την ολοκλήρωση της άσκησης, ο εξοπλισμός αυτού του Σώματος αφέθηκε στο πεδίο εκπαίδευσης και βολής Πογκόνοβο , στην επαρχία Βορονέτζ ως και στη Γέλνια στην περιφέρεια Σμόλενσκ . Σύμφωνα με τις δορυφορικές εικόνες της 4ης Νοεμβρίου 2021 που αναφέρονται σε πρόσφατες ειδικές πληροφοριακές αναφορές , αυτός ο εξοπλισμός παραμένει αποθηκευμένος σε εξωτερικούς χώρους σχετικά μακριά από τις κύριες βάσεις του.
Περαιτέρω καθυστερήσεις (τουλάχιστον 3-4 μηνών ) στην επιστροφή αυτού του εξοπλισμού θα σημαίνουν είτε ότι η Ρωσία σχεδιάζει την επιχειρησιακή χρήση του στο εγγύς μέλλον κατά της Ουκρανίας (που είναι αρκετά πιθανό) ή σκοπεύει να τον μεταφέρει μόνιμα στις νεοσύστατες μεραρχίες . Σε κάθε περίπτωση, αυτό θα δείχνει ότι τόσο η 144η MRD ως και η 3η MRD δεν έχουν φθάσει ακόμη σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η ενίσχυση της 20ης Στρατιάς με δύο νέες μεραρχίες καθώς και η ενίσχυση της 8ης Στρατιάς στα ανατολικά σύνορα της Ουκρανίας άλλαξε σημαντικά το πρότυπο των Ρωσικών στρατιωτικών δραστηριοτήτων στην περιοχή. Αυτό-βάσει ειδικών και διαβαθμισμένων πληροφοριών- σχετίζεται ιδιαίτερα με την επιχειρησιακή περιοχή της 3ης MRD (Valuyki, Belgorod Oblast· Boguchar, Voronezh Oblast· το πεδίο εκπαίδευσης Pogonovo, Voronezh Oblast) και της 144ης MRD (Klintsy, Bryansk Oblast· Pochep, Bryansk Oblast· Yelnyask, ) .
Πριν από τη σύγκρουση με την Ουκρανία το 2014-2015 στην Κριμαία και στο Ντονμπάς αυτές οι περιοχές ήταν αραιοκατοικημένες , αγροτικές περιοχές με ελάχιστη στρατιωτική παρουσία. Όμως η επακόλουθη ανάπτυξη μόνιμων στρατιωτικών βάσεων προς δυσμάς και ειδικά προς την Ουκρανία, οδήγησε σε εντατικοποίηση των μετακινήσεων και μεταφορών στην περιοχή που σχετίζονται με την εκπαίδευση μάχης, την επιμελητεία και τις προμήθειες. Επιπλέον, η εμφάνιση νέων σχετικών στοιχείων διοίκησης και ελέγχου (C2) είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των ηλεκτρομαγνητικών δραστηριοτήτων/ηλεκτρονικού πολέμου στην περιοχή. Όλα αυτά θα πρέπει, επομένως, να εκληφθούν ως μορφή αναβαθμιζόμενης Ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας κατά μήκος των βόρειων συνόρων της Ουκρανίας. Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη και ο εποχιακός χαρακτήρας της στρατιωτικής δραστηριότητας στη Ρωσία αλλά η Μόσχα έχει στοχοποιήσει την Ουκρανία και όλα τα σενάρια είναι πιθανά….
Η θερινή περίοδος εκπαίδευσης στη Ρωσία τελειώνει τον Οκτώβριο-Νοέμβριο, μετά την οποία πολλά στρατεύματα επιστρέφουν από τα πεδία εκπαίδευσης στις βάσεις τους. Ορισμένες μονάδες αεράμυνας που συμμετέχουν σε διάφορες ασκήσεις(με επίκεντρο την Ουκρανία) πρέπει να μεταφερθούν σιδηροδρομικώς από την περιοχή Aσουλούκ , στην περιφέρεια Aστραχάν — σε απόσταση μεγαλύτερη από 1.000 χιλιόμετρα. Ένας εξωτερικός παρατηρητής που δεν είναι εξοικειωμένος με αυτές τις τοπογραφικό-χωρικές πτυχές θα μπορούσε εύκολα να αντιληφθεί αυτές τις εξελίξεις ως απόδειξη αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας με κάποιους στόχους. Και αυτού του είδους η αβεβαιότητα, προφανώς, εγείρει καχυποψία και ανησυχία στον δυτικό κόσμο.
Τα τελευταία έξι χρόνια, η δημιουργία μόνιμων νέων στρατιωτικών βάσεων στις Ρωσικές περιοχές που γειτνιάζουν με την Ουκρανία οδήγησε φυσικά σε αυξημένες εποχικές μετακινήσεις στρατιωτικού εξοπλισμού και προσωπικού στη ζώνη 200 χιλιομέτρων γύρω από τα Ουκρανικά σύνορα(από Μπριάνσκ μέχρι Αζοφική/Ροστόβ, Ταγκαρόνγκ κα .Και σκόπιμα ή όχι, αυτή η δραστηριότητα συμβάλλει στην ευρύτερη «υβριδική» στρατηγική της Μόσχας να διατηρεί την ψυχολογική πίεση στο Κίεβο και τη Δύση μέσω στρατιωτικής, οικονομικής και πληροφοριακής πίεσης και εκφοβισμού. Αυτό το φαινόμενο θα πρέπει οπωσδήποτε να επισημανθεί , αλλά χρειάζεται προσοχή για να διασφαλιστεί ότι δεν συγχέει ή ‘χρωματίζει’ την επαγρύπνηση των δυτικών δημοκρατικών κοινωνιών σχετικά με τις πραγματικές προθέσεις και τις κρυφές ενέργειες της Ρωσίας.
Μια ελεύθερη, ανεξάρτητη και ευημερούσα Ουκρανία παραμένει μια σημαντική ανησυχία ως και μια βασική στρατηγική πρόκληση για το σημερινό καθεστώς του Πούτιν στη Μόσχα. Η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο για να αποσταθεροποιήσει την Ουκρανία και θα είναι η πρώτη που θα «συνδράμει στους φιλορώσους Ουκρανούς να απαλλαγούν από το φιλοδυτικό και αντιρωσικό καθεστώς». Μέσα στο «υβριδικό» κιβώτιο εργαλείων και μεθόδων” οι στρατιωτικοί του Κρεμλίνου έχουν ήδη διαθέσιμο πολεμικό ως και διαφορετικό υλικό για να αποσταθεροποίησουν το Κίεβο, χρησιμοποιώντας ακόμα και ενέργειες που έχουν υβριδικό και παραπλανητικό επίκεντρο την γειτονική και “δεσμευμένη’ Λευκορωσία. Συνεπώς μην αποκλείουμε τίποτα μέσα στο 2022, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μεταναστευτικά ρεύματα έναντι των Πολωνικών επαρχιών Ποντλάσκι και Λιουμπέτσκι να είναι μέρος ευρύτερου σχεδίου των Πούτιν-Σοιγκού με στόχο την Ουκρανία…
