Γράφει Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Την πρώτη ημέρα μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής του Πούτιν στην Ουκρανία, ένας Ρώσος βουλευτής που τυχαίνει να είναι και εγγονός ενός από τους πιο διάσημους διπλωμάτες του 20ού αιώνα έκανε μια ομιλία στη Ντούμα/ κοινοβούλιο. Στην ομιλία του, ο Βιάτσεσλαβ Νικόνοφ ανέφερε τα λόγια του παππού του, Βιάτσισλαβ Μολότοφ ο οποίος διαπραγματεύτηκε το ιταμό σύμφωνο με τον υπεξ του Χίτλερ γνωστό ως σύμφωνο Molotov-Ribbentrop που τεμάχισε την Πολωνία ως και μεγάλο μέρος της Ανατολικής Ευρώπης/Βαλτικές το 1939 ενώ προέβη σε μια πρόβλεψη. «Ο εχθρός θα ηττηθεί και η νίκη θα είναι δική μας. Και δεν έχω καμία αμφιβολία για αυτό», είπε σε αλαζονικό ύφος.
Δεκαοκτώ μέρες μετά τον πόλεμο της Ρωσίας, η πρόβλεψη του Νικόνοφ που εκφράστηκε και από άλλους Ρώσους πολιτικούς, δεν έχει πραγματοποιηθεί. Μεγαλύτερος, καλύτερα εξοπλισμένος, με πιο ισχυρό, αντικείμενο εκτεταμένων μεταρρυθμίσεων και αναδιάρθρωσης, ο Ρωσικός στρατός υποτίθεται ότι θα περιθωριοποιούσε τις πολύ μικρότερες ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κρεμλίνου, οι δυνάμεις της Ρωσίας υποτίθεται ότι θα ήταν ευπρόσδεκτες , αν όχι με ανοιχτές αγκάλες, τουλάχιστον με μία απλή υποδοχή.. Η κυβέρνηση της Ουκρανίας θα κατάρρεε ή θα τρέπονταν σε φυγή, αφήνοντας ένα κενό που θα καλυπτόταν γρήγορα από τους διορισμένους από τη Μόσχα αξιωματούχους-μαριονέτες . Τίποτα από αυτά δεν έχει συμβεί.
Και η αναντιστοιχία προβλέψεων και πραγματικότητας έχει κάνει τους αναλυτές να προσπαθούν να καταλάβουν πού έκαναν λάθος. Αλλά έχει εγείρει επίσης ένα ερώτημα: Οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων στο Κρεμλίνο λαμβάνουν κακές αποφάσεις με βάση κακές πληροφορίες; «Όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο» ,είπε σε μία τηλεδιάσκεψη στις 11 Μαρτίου με τον Πρόεδρο Βλαντιμίρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν, ο υπουργός Άμυνας της Ρωσίας και αντιτάχθηκε σε αυτό το συμπέρασμα. «Βλαντιμίρ Βλαντιμίροβιτς, όλα είναι προγραμματισμένα είπε ο Σοιγκού , ο οποίος είναι ένας από τους στενότερους και έμπιστους συμβούλους του Πούτιν.
Η CIA εκτιμά διαφορετικά.
Η λήψη αποφάσεων στο Κρεμλίνο είναι γνωστή ως ένα “μαύρο κουτί,” για το οποίο είναι γνωστό ότι είναι δύσκολο να διεισδύσουν και να κατανοήσουν οι ξένες υπηρεσίες πληροφοριών. Για μήνες πριν από την εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου, οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και της Δύσης ανέφεραν ότι ο κύκλος των συμβούλων του Πούτιν είχε συρρικνωθεί σημαντικά. Δεν είναι σαφές πόσο αυτό μείωνε την εμπιστοσύνη στους συμβούλους του. Ή ακόμα κι αν ήταν συνάρτηση της επιδημίας του COVID-19 που οδήγησε το Κρεμλίνο να θεσπίσει ασυνήθιστα αυστηρούς κανόνες για την καραντίνα και την απολύμανση των ατόμων που επιθυμούσαν να συναντηθούν με τον Πούτιν. Ανεξάρτητα από αυτό, οι στενότεροι σύμβουλοι του Πούτιν φέρονται πλέον ευρέως ότι είναι μερικοί από τους πιο επιθετικούς και σκληροπυρηνικούς αξιωματούχους της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας, του Υπουργείου Άμυνας ,του Συμβουλίου Ασφαλείας και μερικών άλλων υπηρεσιών.
Τουλάχιστον ένας, ο Νικολάι Πατρούσεφ, ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας του Πούτιν, έχει εκφράσει την υποστήριξή του στις θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με τη Σοβιετική κατάρρευση. Ένας άλλος, σύμφωνα με δημοσιευμένη έκθεση του Ρώσου δημοσιογράφου Μιχαήλ Ζιγκάρ είναι ο Γιούρι Kοβάλτσιουκ , ένας πλούσιος τραπεζίτης και μακροχρόνιος σύμμαχος και φίλος του Πούτιν με την σχέση τους να χρονολογείται από τις μέρες τους στην Αγία Πετρούπολη στις αρχές της δεκαετίας του 1990, πριν από την άνοδό του στην εξουσία. Ο Kοβάλτσιουκ είναι ένας ιδεολόγος που συμμερίζεται την κοσμοθεωρία του Πούτιν «που συνδυάζει τον ορθόδοξο χριστιανικό μυστικισμό, τις αντιαμερικανικές θεωρίες συνωμοσίας και τον ηδονισμό».
Κατά τη γνώμη μου, οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων όχι μόνο δεν είχαν τεχνογνωσία για την Ουκρανία (καθώς και για τον πρώην χώρο της ΕΣΣΔ στο σύνολό της), αλλά δεν ήθελαν και δεν την επιθυμούσαν να την έχουν. Βρίσκονται αιχμάλωτοι της δικής τους κατανόησης της πραγματικότητας και των ιδεολογικών σημείων, στο λεγόμενο “Ρωσικό Κόσμο”. Ο μυθοπλαστικός Ρωσικός Κόσμος είναι μια χαλαρά καθορισμένη ιστορική έννοια που προωθείται από το Κρεμλίνο και οραματίζεται τα σύνορα της Ρωσίας να καλύπτουν εδάφη που κάποτε κατείχε η αυτοκρατορική Ρωσία τον 19ο αιώνα. Όπως πολλές υπηρεσίες πληροφοριών, έτσι και η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας, γνωστή ως FSB, έχει μονάδες που κάνουν πολιτική ανάλυση και πληροφορίες που βοηθούν στην καθοδήγηση της λήψης αποφάσεων των επικεφαλής των υπηρεσιών , και ασφαλώς του Κρεμλίνου. Η μονάδα της FSB που διεξάγει ξένες πολιτικές αναλύσεις –η Ένατη Διεύθυνση της Πέμπτης Υπηρεσίας- παρήγγειλε δημοσκοπήσεις στην Ουκρανία νωρίτερα τον Φεβρουάριο, και εβδομάδες πριν από τον πόλεμο.
Σύμφωνα με Βρετανούς αναλυτές που επανεξέτασαν τις έρευνες, οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ευρεία δυσπιστία μεταξύ των Ουκρανών για τους κυβερνητικούς θεσμούς στο Κίεβο, ενώ μεταξύ άλλων επισημαίνω ότι ο Πούτιν, στην τηλεοπτική του ομιλία πριν από την εισβολή, έκανε εκτενή αναφορά για τις αποτυχίες της Ουκρανικής διακυβέρνησης με όρους που αντικατόπτριζαν την εικόνα που “ζωγράφισαν” οι έρευνες της FSB. Αν και η έρευνα της FSB μπορεί σε μεγάλο βαθμό να ήταν ακριβής στη μέτρηση των απόψεων τη στιγμή που διεξήχθη, όμως δεν είπε στους Ρώσους λίγα για το πώς θα εξελισσόταν τα συναισθήματα των Ουκρανών μετά από μια ΄τέτοιου μεγέθους εισβολή.Οι πληροφορίες πιθανότατα ήταν αρκετά καλές την ημέρα που έγινε η σχετική δημοσκοπική έρευνα),αλλά ο τρόπος που τα ευρήματα χρησιμοποίησαν μετά απέδειξε ότι δεν ήταν ο βέλτιστος.
