Γράφιο ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Σε μία πρώτη αξιολόγηση της χρήσης του Τουρκικού μη-επανδρωμένου αεροσκάφους Bayraktar TB-2 από τον Ουκρανικό στρατό προβαίνουν οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί στην Ουκρανία και δείχνει ορισμένες σημαντικές διαφορές συγκριτικά με τον τρόπο με τον οποίο οι ένοπλες δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν χρησιμοποίησαν αυτό το σύστημα κατά τον δεύτερο νικηφόρο πόλεμο του Ναγκόρνο Καραμπάχ το φθινόπωρο του 2020. Η διαφορά είναι πιο ορατή στις προτεραιότητες που έχουν τεθεί από τους στόχους.
Ενώ το Αζερμπαϊτζάν επιτέθηκε κυρίως σε Αρμενικά τεθωρακισμένα, πυροβολικό, αντιαεροπορικές μονάδες και συγκεντρώσεις στρατευμάτων, οι Ουκρανοί κυνηγούν και πλήττουν κατά κύριο λόγο τα ήδη υπερβολικά “πιεσμένα” Ρωσικά στοιχεία της υλικοτεχνικής υποστήριξης. Από τις 16 Μαρτίου, το Bayraktar TB-2 kill-score του Ουκρανικού στρατού εναντίον Ρωσικών εξοπλιστικών δυνάμεων χερσαίου πολέμου κατέγραψε μόνο δύο οχήματα μάχης πεζικού και συνολικά έξι πυροβολικά (πέντε στοιχεία αυτοκινούμενου πυροβολικού 152 χιλιοστών και ένα BM-27 Uragan 220-χλστ σύστημα πυραύλων πολλαπλής εκτόξευσης) που καταστράφηκαν , ενώ τα χτυπήματα των TB-2 εναντίον Ρωσικών πλατφορμών υλικοτεχνικής υποστήριξης εξουδετέρωσαν 24 τροχοφόρα οχήματα και δύο τρένα καυσίμων .
Η προτίμηση στους υλικοτεχνικούς στόχους της Ουκρανίας είναι λογική: Στην περίπτωση του δεύτερου πολέμου του Καραμπάχ, ο στρατός του Αζερμπαϊτζάν ήταν σε επίθεση, προσπαθώντας να εξαλείψει όσο το δυνατόν περισσότερη δύναμη πυρός των Αρμενίων για να “καθαρίσει” το στάδιο για μια επακόλουθη χερσαία επίθεση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ουκρανία αμύνεται έναντι ενός μεγάλου, αντιπάλου, που υποφέρει από ανεπαρκή υλικοτεχνική υποστήριξη και κακό ηθικό η στοχοποίηση είναι προς τη σωστή πλευρά. Συνολικά, τα βυτιοφόρα καυσίμων και τα φορτηγά τροφίμων παραμένουν οι πιο κατάλληλοι στόχοι για τις επιδρομές των Ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών συγκριτικά με τα οπλικά συστήματα των χερσαίων δυνάμεων της Ρωσίας.
Οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη TB-2 σε Ρωσικά συστήματα αεράμυνας προσφέρουν μια διαφορετική ιστορία, που ξεπερνά τον προαναφερθέντα τακτικό υπολογισμό και η οποία αξίζει προσεκτικής εξέτασης για τα στρατιωτικά-στρατηγικά μαθήματα/LESSONS LEARNED που μπορεί να προσφέρει. Οι επιτυχίες των Τουρκικών Bayraktar TB-2 εναντίον συστημάτων αεράμυνας Σοβιετικής/Ρωσικής κατασκευής, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων υψηλής τεχνολογίας όπως η σειρά Pantsir, έχουν ήδη γίνει πρωτοσέλιδο, σε πολλά μέτωπα τα τελευταία χρόνια, από το Λεβάντε μέχρι τη Βόρεια Αφρική και τον Νότιο Καύκασο . Η συμβατική αναφορά υποδηλώνει ότι ενώ οι προαναφερθείσες περιπτωσιολογικές μελέτες απέδειξαν ότι τα Τουρκικά μαχητικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη ήταν και είναι ισχυρά έναντι συστημάτων αεράμυνας Ρωσικής κατασκευής που χρησιμοποιούν τρίτες χώρες , η απόδοσή τους εναντίον των ίδιων των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσικής Ομοσπονδίας μπορεί να είναι αρκετά διαφορετική.
Προηγούμενες εκτιμήσεις ανέφεραν ότι τα συστήματα των Ρώσων, όταν βρίσκονται στα χέρια του τακτικού Ρωσικού στρατού, θα ήταν ενισχυτικά δικτυωμένα και θα λειτουργούσαν σε μια “ευρεία αρχιτεκτονική” που θα περιλάμβανε και κάλυψη ηλεκτρονικού πολέμου Αλλά αυτό δεν έχει αποδειχθεί ότι ισχύει και τα Τουρκικά μαχητικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη τα κατάφεραν αρκετά καλά απέναντι στις Ρωσικές ΄ένοπλες δυνάμεις. Σύμφωνα με πληροφορίες του υπογράφοντα (απ΄πολλή πρόσφατη διαβαθμισμένη Βρετανική έκθεση) τα ΤΒ2 εντόπισαν και χτύπησαν 32 συστήματα πυραύλων εδάφους-αέρος (SAM) στον Ρωσικό στρατό – ενώ το Ουκρανικό υπουργείο άμυνας παρέχει μια πιο ενισχυτική αριθμητικά εκτίμηση περί 43 συστημάτων που κατέστρεψαν .Από τα 32 Ρωσικά SAM, τα 15 καταστράφηκαν ή υπέστησαν ζημιές από χτυπήματα, ενώ τα υπόλοιπα εγκαταλείφθηκαν ή οι χειριστές τους αιχμαλωτίστηκαν από τις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας. Συνολικά, τα Τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη εξασφάλισαν περίπου το 35 % των συνολικών καταστροφών των SAM Αυτό είναι εντυπωσιακό. Το πιο σημαντικό είναι ότι η λίστα kill-list περιλαμβάνει το TOR-M2, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, αναβαθμίστηκε ειδικά για αποστολές κατά των drones.
Από αυτή την άποψη, μια εξήγηση για την επιτυχία των Τουρκικών drones έναντι των Ρωσικών κινητών συστημάτων αεράμυνας είναι το γεγονός ότι ακόμη και οι φιλοσοφίες σχεδιασμού των σύγχρονων Ρωσικών συστημάτων εξακολουθούν να βασίζονται στην τελευταία Σοβιετική περίοδο. Οι Ρώσοι είναι, λοιπόν, ανήσυχοι για την Τουρκική «νεκροποίηση» για τρεις λόγους. Πρώτο, η Τουρκία εισήγαγε μια αποτελεσματική καινοτομία στις αρχές των επιχειρήσεων (CONOPS) με τα δοκιμασμένα σε μάχη drones της ακριβώς στο κατώφλι της Ρωσίας. Δεύτερο, η Τουρκία έχει ξεκινήσει ορισμένες επικερδείς συναλλαγές συμπαραγωγής και αμυντικής τεχνολογίας σε όλο τον μετασοβιετικό χώρο, ειδικά στο Αζερμπαϊτζάν και στην Ουκρανία, έχοντας εξασφαλίσει συμφωνίες συμπαραγωγής για τα Τουρκικά drones. Και τρίτο, η επιτυχής εξάλειψη των Σοβιετικών/Ρωσικών όπλων από τα Τουρκικά μαχητικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ένα ευρύτατου φάσματος πεδίων μάχης, από τη Συρία και τη Λιβύη μέχρι το ορεινό Καραμπάχ και τώρα στην Ουκρανία, έχει εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη ναυαρχίδα της Ρωσικής βιομηχανικής δραστηριότητας που είναι αεροδιαστημική που κληρονομήθηκε από τη Σοβιετική αεράμυνα.
