Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η ναυτική επιχείρηση ΑSPIDES της ΕΕ σε υποστήριξη/κάλυψη των εμπορικών πλοίων που διέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα είναι σε εξέλιξη. (τα πρώτα 24ωρα) με την ενεργό συμμετοχή της Ελλάδος μέσω της φρεγάτας “Ύδρα” αλλά και του στρατηγείου της ΕΕ στην έδρα της 1ης Στρατιάς στη Λάρισα (στρατόπεδο Νικολάου Πλαστήρα). Στην συγκεκριμένη αποστολή(αμυντικό- αποτρεπτικού πλαισίου) προς το παρόν πέραν της χώρας μας συμμετέχουν πλοία από τη Γαλλία,τη Γερμανία και την Ιταλία, ενώ αναμένονται (ανάλογα της ‘διαθεσιμότητας” ως κα παρεμφερών αποστολών (κατά της πειρατείας στον κόλπο του Άντεν κλπ) Βελγική και Ισπανική συμμετοχή.Η αποστολή της ΕΕ ασφαλώς θα ειναι σε στενή συνεργασία(σε θέματα πληροφοριών , ηλεκτρονικού πλαισίου,κα) με την σαφέστατα πιο ισχυρή επιχείρηση (με έδρα τη Μανάμα του Μπαχρέιν /αρχηγείο του 5ου Αμερικανικού στόλου, του ναυτικού επιτελείου της CΕNTCOM αλλά και των διαχρονικών ναυτικών επιχειρήσεων /CMF/CTF 150, 151, 152 ,153,154)(γνωστή ως “Φύλακας Ευημερίας” .Στην υπό Αμερικανό- βρετανική διοίκηση αποστολή (που περιλαμβάνει και μάχιμες επιχειρήσεις κατά στόχων/βάσεων των ανταρτών Χούθι στην υπό διάλυση Υεμένη συμμετέχουν η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, ο Καναδάς,η Σρι Λάνκα,το Μπαχρέιν , οι Σεϊχέλες, η Δανία και η Ολλανδία.Η CTF 153 επικεντρώνεται σε Ερυθρά Θάλασσα και Άντεν.
Ως επί το πλείστον η συγκρότηση της συγκεκριμένης επιχείρησης από πλευράς κρατών σε συντριπτικό βαθμό ακολουθεί το μοντέλο της “σφικτής συνεργασίας ” της Ομάδας των “5 Ματιών’ που συνεργάζεται στενά στο παγκόσμιο χάρτη (κάτι που ήταν εμφανές στα χρόνια της εμπλοκής των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν. Επίσης η Δανία και η Ολλανδία διαχρονικά είναι προσκολλημένες στο “Ατλαντικό πλαίσιο”, ενώ χρησιμοποιούνται οι βάσεις σε Κύπρο, Ομάν , Μπαχρέιν , Βικτώρια και Καμπ Λεμονίερ στο Τζιμπουτί(πρώην Γαλλική Σομαλία). Αξίζει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι το ευρύτερο περιβάλλον είναι ασταθές με το Σουδάν σε πολυετή εμφύλιο πόλεμο, την Ερυθραία να κινείται φιλορωσικά, την Αίγυπτο να εμφανίζει πολυδιάστατη εσωτερική αστάθεια, ενώ το σχετικά σταθερό Τζιμπουτί να είναι πολυβασικό με βάσεις των ΗΠΑ, της Γαλλίας, της Κίνας,αλλά και μιας πολύ μικρής “¨διευκολύνσης ‘ της Ιαπωνίας.
Η επιχείρηση στην Ερυθρά Θάλασσα εγκυμονεί περισσότερους κινδύνους συγκριτικά με τις προηγούμενες του ΝΑΤΟ/ΕΕ όπως η OCEAN SHIELD/ATALANTA γιατί είναι πιο κλειστός ο χώρος δράσης (γεωγραφικά) και ο ασύμμετρος εχθρός είναι πολιτοφυλακή της Υεμένης (ιδιαίτερα καλά εξοπλισμένη και με ισχυρές αντοχές,όπως φάνηκε από τις πολεμικές επιχειρήσεις τους κατά του Αραβικού συνασπισμού επί 7χρόνια με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία.Οι πειρατές της Σομαλίας είχαν μεγαλύτερο εκτασιακά χώρο δράσης (Θάλασσα του Άντεν ,Σομαλικές ακτές, νότια Υεμένη κα), και δεν διέθεταν αντιπλοικούς πυραυλους και μη επανδρωμένα αεροχήματα. Επιπλέον ήδη έχουν λάβει ναυτικά μη-επανδρωμένα συστήματα(υποβρύχια) από την Τεχεράνη ενώ στη σχολή του Μπαντάρ Αμπάς στον κόλπο των πετρελαίων(Αραβικό/Περσικό ) έχουν διδαχθεί πολλά για τη χρήση τους από το ναυτικό/επίλεκτο των τμημάτων Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης(IRGC-IN). Επιπρόσθετα -σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του υπογράφοντα,έχουν ενημερωθεί από την συνεχή και αυξημένη δράση και επιτυχίες των Ουκρανών με υποβρύχια μη-επανδρωμένα οχήματα κατά πλοίων του Ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας(που έχει ήδη χάσει 17 πολεμικά πλοία)
Χαρτογραφικά/γεωγραφικά θα πρέπει να δούμε το όλο πλαίσιο της επιχείρησης της ΕΕ βάσει των εξής.Οι κύριες βάσεις των Χουθι είναι στα παραθαλάσσια μεγάλα λιμάνια της Αλ Μούκχα/Μόκα και αλ Χουντέιντα.Επίσης έχουν μικρότερες βάσεις σε Αλ Φαιζίν,Αλ Χαουκχάν Κάμπι, Αλ Ζουκούρ, Αλ Χανίς, Μάουζα, Ζαμπίντ, Αλ Τουρμπάχ, Αλ Χατζάχ Καμαράν κα. Ανησυχία θα πρέπει να προκαλούν τα διάφορα νησίδια ειδικά κοντά τις ακτές της νότιας Αραβικής χερσονήσου (έναντι Ερυθραίας). γιατί προσφέρουν “επιλογές’ σε ασύμμετρους εχθρούς…ως και πιθανά πλήγματα σε υποθαλάσσια καλώδια που συνδέουν Ασία-Αφρική-Ευρώπη.Από το στενό του Μπαμπ ελ Μπάντεμπ/νότια ,μέχρι τα βόρεια νησιά Ας Σαχίλ και Αλ Λουχάγια (βάσει πληροφοριών του υπογράφοντα είναι η πιο επικίνδυνη περιοχή).
Η Ελληνική φρεγάτα προετοιμάστηκε κατά το καλύτερο δυνατό τρόπο (βάσει των υπαρχόντων δυνατοτήτων και μέσων και ενισχύθηκε με μέσα προστασίας κατά drones ). Επί της φρεγάτας βρίσκεται επίλεκτη μικρή δύναμη ΟΥΚ ως και ελικόπτερο S-70/AEGEAN HAWK.Τρία από τα τέσσερα πλοία θα είναι εν πλω ,ενώ το τέταρτο θα είναι σε κοντινό λιμάνι για ανεφοδιασμό,ανάπαυση πληρώματος κλπ.Η φρεγάτα διαθέτει πλήρες ιατρείο για όλα τα ενδεχόμενα,σύνδεση τηλεϊατρικής κα. Το λιμάνι του Τζιμπουτί είναι το προτιμότερο για ελλιμενισμό και ανάπαυση του πληρώματος, αφού αρκετά λιμάνια στη νότια Υεμένη/Άντεν είναι προβληματικά. Ευρύτερα προσφέρονται το Μουσκάτ του Σουλτανάτου του Ομάν, ή ακόμα και η Μπέρμπερα της Σομαλιλάνδης.Το πλήρωμα είναι 198 άτομα (διαφόρων ειδικοτήτων ) και περιπου το 30% ίναι γυναίκες (αξιωματικοί και υπαξιωματικοί του ΠΝ).Τέλος στο παρελθόν πλοία του ΠΝ συμμετείχαν σε υποστηρικτικές αποστολές στην διάρκεια του πολέμου 1990/1991 DESERT SHIELD/DΕSERT STORM στον Κόλπο (περίπτωση Ιράκ), σε αποστολές απεγκλώβισης πολιτών σε Αλβανία -Γεωργία -Λιβύη , ενώ διάφορα πλοία μας συμμετείχαν κατά διαστήματα στην Αδριατική (επιχείρηση SHARP GUARD), στη διάρκεια του πολέμου 1991-1996 στη πρώην Γιουγκοσλαβία σε εφαρμογή αποφάσεων του ΣΑ/ΟΗΕ και εμπάργκο όπλων στο καθεστώς Μιλόσεβιτς.
