Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στην Κίνα βρίσκεται από χθες ο Πούτιν στα πλαίσια διήμερης επίσημης επίσκεψης με σκοπό να προωθήσει περαιτέρω τους στρατιωτικούς και οικονομικούς δεσμούς με το Πεκίνο,σε μια χρονική στιγμή ιδιαίτερα κρίσιμη στον πόλεμο της Ουκρανίας (παρά τις μικρές αλλά τοπικά σημαντικές επιτυχίες των Ρώσων στις μεθοριακές περιοχές του Χάρκοβου και του Ντόνετσκ). Ήδη από χθες στις κατ ιδίαν συνομιλίες του με
τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ ζήτησε περισσότερη υποστήριξη για τη διατήρηση της οικονομίας της χώρας του (εν μέσω πολλών δυτικών κυρώσεων) ως και ενίσχυση της πολεμικής μηχανής της Μόσχας στην Ουκρανία.
Η επίσκεψη στο Πεκίνο είναι το πρώτο ταξίδι του Πούτιν στο εξωτερικό μετά την πρόσφατη ορκωμοσία του για πέμπτη προεδρική θητεία και λαμβάνει χώρα καθώς το Πεκίνο συνεχίζει να επεκτείνει την εμπλοκή του στην οικονομική σωτηρία της Μόσχας ,ενώ επιδιώκει να αμβλύνει το πλήγμα των δυτικών οικονομικών κυρώσεων που έχουν περιορίσει τη Ρωσική πρόσβαση σε παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού ως και στις διεθνείς αγορές. Οι ΗΠΑ αύξησαν τις απειλητικές προειδοποιήσεις, τους τελευταίους μήνες σχετικά με τον κρίσιμο ρόλο της Κίνας σε υποστήριξη της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης( συνδράμοντας με την αμυντική της βιομηχανία μέσω της προμήθειας μη φονικών αλλά στρατιωτικά χρήσιμων προϊόντων διπλής χρήσης.)
Οι αναλυτές λένε ότι κύριος στόχος του ταξιδιού του Πούτιν είναι να βρει τρόπους για να παρακάμψει τους περιορισμούς των ΗΠΑ που μείωσαν τις Κινεζικές εξαγωγές στη Ρωσία τον Μάρτιο και τον Απρίλιο μετά την έκρηξη των καταναλωτικών προϊόντων και αγαθών διπλής χρήσης από την πλήρη εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο. 2022. Τόσο ο υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν όσο και η υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ Τζάνετ Γιέλεν προειδοποίησαν το Πεκίνο κατά τη διάρκεια επισκέψεων στην Κίνα τον Απρίλιο ότι Κινεζικές εταιρείες , ως και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ,θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν σφοδρές δευτερεύουσες κυρώσεις στον εφοδιασμό της αμυντικής βιομηχανίας της Μόσχας.
Υπάρχουν ξεκάθαρα σημάδια ότι η οικονομική συνιστώσα του πολέμου ήταν αυτό το διήμερο το πιο κρίσιμο κομμάτι της επίσκεψης του Ρώσου προέδρου.Κάθε μήνα, η Κίνα εξάγει προϊόντα διπλής χρήσης αξίας άνω των 300 εκατομμυρίων δολαρίων στη Ρωσία και δεν το κρύβει. Υπάρχουν λόγοι που επισημαίνουν ότι θα πρέπει να σταματήσουν να εξάγονται τώρα. Μια ανάλυση των Κινεζικών τελωνειακών δεδομένων από τη Sher δείχνει ότι οι Κινεζικές εξαγωγές στη Ρωσία έχουν αυξηθεί περισσότερο από 60% από την εισβολή στην Ουκρανία το 2022 , και ότι το 2023 περίπου το 90% των προϊόντων διπλής χρήσης «υψηλής προτεραιότητας» που χρησιμοποιούνται στη Ρωσική παραγωγή όπλων εισήχθη από την Κίνα. Ο συνολικός όγκος εμπορίου της Κίνας με τη Ρωσία αυξήθηκε επίσης κατά 26.5% το 2023 (στα 241 δισεκατομμύρια δολάρια.)
Υπογραμμίζοντας τη σημασία του οικονομικού -αμυντικού τομέα της Ρωσίας ,ο Πούτιν ήρθε στην Κίνα αμέσως μετά από ένα ανασχηματισμό στο Κρεμλίνο διορίζοντας τον τεχνοκράτη οικονομολόγο Αντρέι Μπελούσοφ ως υπουργό άμυνας( προ πέντε ημερών) . Οι αμυντικές δαπάνες στη Ρωσία έχουν αυξηθεί πολύ και οι ειδικοί λένε ότι ο διορισμός του Μπελούσοφ είναι μέρος μιας προσπάθειας αύξησης της στρατιωτικής παραγωγής για τον πόλεμο στην Ουκρανία ως και προετοιμασία για μια πολυετή πολεμική επιχείρηση .Ο Μπελούσοφ, ο οποίος έχει διατελέσει ως επικεφαλής σε αρκετούς κορυφαίους οικονομικούς ρόλους την τελευταία δεκαετία, έχει επίσης διαχρονικά εκτενή εμπειρία σε σχέση με την Κίνα.
Ο Σι και ο Πούτιν συναντηθήκαν με ομάδες πολιτικής που ειδικεύονται στο εμπόριο, στην ενέργεια και τη συνεργασία στους τομείς άμυνας και ασφάλειας και οι δυο ηγέτες επιδιώκουν στο να γνωρίσουν τα ανώτερα στελέχη και από τις δύο πλευρές καλά ο ένας τον άλλον.Καθώς το Πεκίνο και η Μόσχα επεκτείνουν την αμυντική -βιομηχανική τους συνεργασία, ο Πούτιν έχει στείλει επαγγελματίες υψηλού επιπέδου με εμπειρία στην Κίνα για ενίσχυση των διμερών δεσμών.
Από την ανακοίνωση μιας συνεργασίας Ρωσίας-Κίνας «χωρίς όρια» τον Φεβρουάριο του 2022, την οποία ακολούθησε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία λίγες μέρες αργότερα, οι χώρες έχουν πλησιάσει αρκετά μεταξύ τους (παρά τις κυρώσεις και την πολιτική πίεση από τη Δύση). Στην επισκόπηση της επίσκεψης, το Κρεμλίνο τόνισε ότι ο Πούτιν και ο Σι “συζήτησαν λεπτομερώς όλο το φάσμα των θεμάτων στην ολοκληρωμένη εταιρική σχέση και τη στρατηγική τους σχέση”. Οι δύο ηγέτες υπέγραψαν επίσης κοινή δήλωση και έλαβαν μέρος σε εκδήλωση για τον εορτασμό της 75ης επετείου των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Κίνας και της τότε Σοβιετικής Ένωσης.. Ο Πούτιν συναντήθηκε επίσης με τον Κινέζο πρωθυπουργό Λι Κιάνγκ και συζήτησαν εμπορικά και ανθρωπιστικά θέματα, ενώ επισκέφθηκε τη βορειοανατολική Κινεζική πόλη Χαρμπίν για να ανοίξει δύο διμερείς εμπορικές εκδηλώσεις(βιομηχανικής, αγροτικής συνεργασίας)
Η επίσκεψη Πούτιν στο Πεκίνο σηματοδοτεί την 43η φορά που συναντήθηκαν οι δυο πρόεδροι. Σε χθεσινή συνέντευξη στο Κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua ο Ρώσος πρόεδρος επαίνεσε τον Σι ως «παλιό φίλο» και είπε ότι οι σχέσεις Κίνας-Ρωσίας έχουν φτάσει σε νέα ύψη καθώς και οι δύο χώρες ‘ενισχύουν τον συντονισμό της εξωτερικής πολιτικής προς το συμφέρον της οικοδόμησης μιας απλά πολυπολικής παγκόσμιας τάξης”.Ο χρόνος της επίσκεψης του είναι καθοριστικός, καθώς ακολουθεί μια Ευρωπαϊκή περιοδεία του Σι στη Γαλλία, στη Σερβία και στην Ουγγαρία. Και οι δύο χώρες χρησιμεύουν ως σημαντικά γεωπολιτικά αντίβαρα η μία για την άλλη στους ανταγωνισμούς τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Μόσχα έχει εντείνει τελευταία τις στρατιωτικές ασκήσεις στην Ανατολική Θάλασσα της Κίνας με την Βόρεια Κορέα, ενώ οι Αμερικανοί και 31 σύμμαχοί τους από 4 ηπείρους αρχίζουν τα μεγαλύτερα ναυτικά γυμνάσια στον Ινδο-Ειρηνικό (γνωστά ως RIMPAC 2024), και παράλληλα ενδυναμώνουν και αναβαθμίζουν περαιτέρω την γνωστή Συμφωνία AUKUS με την Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο στον Ινδο-Ειρηνικό.
