Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η εθνικιστική και συντηρητική αντιπολίτευση του VMRO-DPMNE του Κρίστιαν Μιτκότσκι επικράτησε με εντυπωσιακή διαφορά των Σοσιαλδημοκρατών στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές στη Βόρειο Μακεδονία, αλλά και στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών με την υποψηφία του Γκορντάνα Σιλιανόφσκα . Η ήττα της επί χρόνια Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης των Ζάεφ -Κοβασέφσκι ήταν εμφανέστατη, ενώ αρκετά υπολογίσιμη ήταν η τελική εμφάνιση των δυο Αλβανικών κομμάτων με το συνεργαζόμενο (επί χρόνια με τους Σοσιαλιστές) DUI να παίρνει 19 έδρες και 14,5%(του Αλί Αχμέτι) και τον συνασπισμό WORTH-VLEN(Αξίζει)των Ταραβάνι-Κασέμι να λαμβάνει 11% και 13 έδρες.Το ποσοστό του VMRO του Κρίστιαν Μιτκότσκι ήταν 44,5% και 58 έδρες ενώ οι Σσιαλδημοκράτες του απερχόμενου πρωθυπουργού Κοβασέφκσι έλαβαν 15.8%και 18 έδρες. Επιπλέον δυο αριστερά κόμματα το LEVICA του Απάσιεφ και το λαϊκιστικό -αριστερό ZNAM του Μαξίμ Ντιμιτριέφσκι (5.7%) και το καθένα από 6 έδρες στο κοινοβούλιο των 120 εδρών.(με το δεύτερο να έχει φιλορωσικό προσανατολισμό)
Όπως συμβαίνει πάντα στη γειτονική χώρα η κυβέρνηση (για λόγους ισορροπιών και σε εφαρμογή της Συμφωνίας της Οχρίδας του 2001) αποτελείται από ένα κόμμα που εκφράζει το Σλαβογενές στοιχείο, και ένα από την πληθυσμιακά σημαντική Αλβανική μειονότητα. Όλα δείχνουν ότι το VMRO-DPMNE και το VLEN θα σχηματίσουν την επόμενη κυβέρνηση (εκτός πολύ απρόοπτων εξελίξεων που θα μπορούσαν να εστιαστούν κυρίως στον Αλβανικό παράγοντα, που επηρεάζεται από τον Έντι Ράμα, την Αλβανική διασπορά στο εξωτερικό και τον φιλοδυτικό Κοσοβάρο πρωθυπουργό Άλμπιν Κούρτι).Σε εξέλιξη είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης και εκτιμάται ότι στο διάστημα μέχρι τέλη Ιουνίου θα είναι πραγματικότητα(πολλά εξαρτώνται από επιμέρους νομοσχέδια ως και από τον αριθμό των υπουργείων που θα αναλάβουν οι Αλβανοί..
Ο αρχηγός του VMRO διαδέχθηκε πριν από 6 χρόνια τον περιβόητο υπερεθνικιστή
Νίκολα Γκρούεφσκι , που διέφυγε στην Ουγγαρία του αυταρχικού Όρμπαν και ζει εκεί αυτοεξόριστος.(είχε τότε διαδραματίσει κυρίαρχο ρόλο στο σκάνδαλο των υποκλοπών σε συνεργασία με τη τοπική μαφία, και γνωστούς παράγοντες του ενεργειακού τομέα). Επίσης διατηρούσε στενές σχέσεις με τη Μόσχα και τους σκληροπυρηνικούς του Πούτιν ενώ ο Μιτκότσκι συνδέεται (αν και εκτιμάται ότι θα αλλάξει θέσεις) πολιτικά και κομματικά με τον Μαγιάρο Όρμπαν ,και τον αυταρχικό φιολορώσο Σέρβο πρόεδρο Αλεξάντερ Βούτσιτς.
Πάντως ο ηγέτης του VMRO ως και η νέα πρόεδρος της χώρας Γκορντάνα Σιλιανόφσκα είναι “αλλεργικοί” με την Συμφωνία των Πρεσπών και εμμένουν(ειδικά η δεύτερη ,γνωστή συνταγματολόγος, υποστηρίχτρια του Μιλόσεβιτς ως και σκληρή ακτιβίστρια) στην σκέτη ονομασία “Μακεδονία”. Πάντως-όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις- τελικά για την διεθνή παρουσία και εικόνα της χώρας τους θα αποδέχονται τα συμφωνηθέντα (κάτι που αναφέρθηκε στον υπογράφοντα από κορυφαίους Σκοπιανούς διεθνολόγους και 4 φίλους στρατιωτικούς που παρακολούθησαν σειρά διαλέξεών μου σε Γερμανία και Ολλανδία τα τελευταία χρόνια) ) . Πάντως στην εσωτερική μορφή επικοινωνίας θα χρησιμοποιούν το όνομα “Μακεδονία’. Σημειώνεται ότι η σύζυγος του 48χρονου αρχηγού του VMRO η Ρόζα Μιτκότσκα είναι καθηγήτρια της λεγόμενης “Μακεδονικής” γλώσσας στο Λύκειο Όρσε Νικόλοφ και υπολογίσιμη εθνικίστρια.
Επιπτώσεις για Πρέσπες. Αμετάκλητες οι διατάξεις.Και με Ευρωατλαντική επιρροή….Αναφορικά με τη συμφωνία των Πρεσπών μεταξύ Ελλάδος και Βόρειας Μακεδονίας,(στο φως των αλλαγών στην πολιτειακή και κυβερνητική ηγεσία της γειτονικής χώρας λόγω των εκλογικών αποτελεσμάτων που φέρουν το εθνικιστικό κόμμα VMRO-PDMNE στην κορυφή ) θα ήθελα να επισημάνω τα εξής, και ειδικά για το αν μπορεί να ακυρωθεί ή καταργηθεί (που ισχυρίζονται λαθεμένα κάποιοι κύκλοι. σε Αθήνα και βόρεια Ελλάδα)Πρώτο :Όλες οι επιμέρους διατάξεις της είναι αμετάκλητες(Irrevocable).Υπάρχουν πάρα πολλοί περιοριστικοί όροι που προέρχονται από τη Συνθήκη της Βιέννης του 1969 για τις διεθνείς συμβάσεις. Η Συμφωνία είναι μέρος της διεθνούς έννομης τάξης, και δεν υπάγεται σε εκείνη την κατηγορία των συμφωνιών που μπορούν να καταγγελθούν.Είναι αδύνατο να υπάρξει από κοινού καταγγελία /και από τις δυο χώρες της Συμφωνίας.Η Συνθήκη της Βιέννης δεσμεύει και τα δυο κράτη.( από το 1974 και το 1999 αντίστοιχα)
Δεύτερο : H Συμφωνία των Πρεσπών ήταν και είναι συνάρτηση και άρρηκτα δεμένη με την ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ.Αν κάποιος τολμούσε να προχωρήσει σε καταγγελία(ή οποιαδήποτε άλλη κίνηση) θα προκαλούσε απίστευτη ένταση και υποτροπή στα νότια και δυτικά Βαλκάνια.Είναι απίθανο η νέα πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας ως και το κόμμα του Κρίστιαν Μιτκότσκι -δεδομένων των μειζόνων και τρεχόντων θεμάτων της Ευρωπαϊκής και Ευρωατλαντικής ασφάλειας (πόλεμος Ουκρανίας-Ρωσίας, Ρώσοι αντιδραστικοί κύκλοι στα Βαλκάνια κα ) να προχωρήσουν σε κάποιες ανατρεπτικές κινήσεις.(τα όσα κατά καιρούς ισχυρίζονται είναι απλά για τα μάτια του ακραίου ακροατηρίου μου έλεγε Σκοπιανός διπλωμάτης στο ΝΑΤΟ.
Ότι κινήσεις και επιλογές έχουν ακολουθήσει οι Σκοπιανοί την τελευταία πενταετία είναι κάτω από τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΝΑΤΟ. Επίσης η Συμφωνία των Πρεσπών συνδέεται με την υπό διαμόρφωση σχέση των Δυτικών Βαλκανίων με την ΕΕ.Και η Βόρεια Μακεδονία είναι προς ένταξη χώρα στην ΕΕ.(με Αλβανία,Μαυροβούνιο, Βοσνία Ερζεγοβίνη , Σερβία) Άρα ως ασθενικά οικονομικά χώρα δεν θα έβαζε σε κίνδυνο τη Συμφωνία. Και αντίστοιχα η χώρα μας δεν μπορεί να καταγγείλει τη Συμφωνία, αφού πολιτικά,οικονομικά,στρατιωτικά συνδέεται πολύπλευρα με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ(προφανώς δεν είναι άριστη, αλλά μέσα στο ΝΑΤΟ υπάρχουν όρια). Η ένταξη στο ΝΑΤΟ το 2020 θεωρείται ως ιδιαίτερα σημαντική επιτυχία για μία αδύναμη χώρα, ενώ και η αναγνώριση της αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Οχρίδος στηρίχτηκε στο δυτικό προσανατολισμό της χώρας.Βασικός στόχος του κράτους είναι η πλήρης ένταξη στην ΕΕ.Δεν συζητείται η τεράστια επιρροή των Αμερικανών σε θέματα άμυνας, ασφάλειας κα στη Βόρεια Μακεδονία (συμμετέχει στη Νατοϊκή KFOR στο Κόσοβο, στην EFP στη Ομάδα κρατών της Λετονίας υπό Καναδική διοίκηση καθώς και στην ειδική εκπαιδευτική αποστολή στο Ιράκ/Αλ Ρουσταμίγια) . Η πρέσβειρα των ΗΠΑ στα Σκόπια Αγκελέρ είναι πρόσωπο που έχει τεράστια πολιτική,προσωπική και ΄΄έντονη επιρροή…..σε όλο το πολιτικό φάσμα της χώρας,ενώ οι μικρές ένοπλες δυνάμεις ελέγχονται απόλυτα από τους Αμερικανούς και το ΝΑΤΟ.(στρατηγική συνέχεια από την Αδριατική ως Μαύρη Θάλασσα, με ότι αυτό σημαίνει και υποκρύπτει….)
Τρίτο :Επειδή η νέα κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας θα είναι εκ νέου συνασπισμού Σλαβογενούς και Αλβανικού κόμματος για να πάρει πλειοψηφία στο 120 εδρών κοινοβούλιο, δεν πρόκειται ο Αλβανικός συνασπισμός VLEN να δεχθεί κατάργηση συγκεκριμένων διεθνών εγγράφων. Οι Αλβανοί στο Τέτοβο , στο Γκόστιβαρ και στο Κουμάνοβο ,έχουν μία ξεκάθαρη και συγκεκριμένη ατζέντα.Είναι ικανοί και υπό την επιρροή ‘τρίτων” να προκαλέσουν πτώση του όποιου προσεχούς κυβερνητικού συνασπισμού υπό το VMRO-DPMNE .Απλούστατα οι φανατικοί Σλαβογενείς θα λένε διάφορα για εσωτερική κατανάλωση και μόνο.(συμβαίνει συχνά σε αυτές τις περιπτώσεις μετεκλογικά) .
Τέταρτο :Πέραν των ανωτέρω στη Δύση υπάρχει ανησυχία για κακοήθη, προπαγανδιστική, παραπληροφορική και ύπουλη παρέμβαση και διείσδυση σε κράτη των Δυτικών Βαλκανίων από πλευράς Μόσχας (και στη Βόρεια Μακεδονία) βάσει εκτενούς έρευνας του υπογράφοντα(συνεχείς και πολυσέλιδες μελέτες μου .Αν και η Μόσχα θα προσπαθήσει να “ανακατέψει’ τα πράγματα, στα περί “Μακεδονικού”(χρησιμοποιώντας εθνικιστικά,ακροδεξιά,ριζοσπαστικά στοιχεία /ειδικά στη περιοχή του Κουμάνοβο εν τούτοις οι Δυτικοί σε διάφορα επίπεδα έχουν εγείρει εμφανή και αλλά αναχώματα στη προβληματική και ύπουλη Ρωσική διείσδυση…Πάντως εκεί που ενδέχεται να υπάρξουν προβλήματα είναι στις διμερείς σχέσεις της Βόρειας Μακεδονίας με την Βουλγαρία.(πολιτιστικά,γλωσσικά, ιστορικά, θρησκευτικά, ονόματα κομιτατζήδων, βιβλία κα ), που θα συνεχίσουν να προκαλούν κρίση στις σχέσεις Σόφιας-Σκοπίων και κατ επέκταση στην πορεία της Βόρειας Μακεδονίας προς τις Βρυξέλλες.
Συμπερασματικά η όποια ονομαστική υποτροπή ή αλλαγή είναι αδύνατη και τα συνωμοσιολογικά και λαϊκίστικα διαφόρων εκκεντρικών περιθωριακών οργανώσεων ως και αρχιερέων της παραφιλολογίας δεν έχουν βάση.. Είναι άλλες οι διαχρονικά μετονομασίες και περιπτώσεις του Ζαΐρ/ Βελγικό Κονγκό σε Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ,ή της Άνω Βόλτα σε Μπούρκινα Φάσο ή της Σουαζιλάνδης σε Εσουατίνιή της Βιρμανίας/Μπούρμα σε Μιανμάρ ή της Κευλάνης σε Σρι Λάκα κλπ σε Αφρική ή Ασία, που ήσαν μονομερείς αποφάσεις των ηγετών τους (που δεν έχουν περιφερειακή ή στρατηγική βαρύτητα) και άλλο η καταγγελία μίας κρίσιμης και λίαν υπολογίσιμης διμερούς συμφωνίας(που έχει μεν τα κενά της) αλλά συνδέεται με το διεθνές δίκαιο,με τη Ατλαντική Συμμαχία , τη περιφερειακή σταθερότητα ως και με άλλες παραμέτρους.Κανονικά οι νέοι εκλεγμένοι δημοκρατικά ηγέτες της Βόρειας Μακεδονίας θα προσαρμοστούν στα ισχύοντα.(ειδικά στις διεθνείς και περιφερειακές διαστάσεις.) Ήδη η αντίδραση της Αθήνας, της ΕΕ, του ΓΓ του ΝΑΤΟ , των ΗΠΑ ως και γνωστών πολιτικών ηγετών στην Ευρώπη έδειξε το δρόμο…