Δρ Αθανάσιος Ε Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι αντιναυτιλιακές δραστηριότητες των Χούτι στην Υεμένη, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ναρκών, μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (UAV), μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (USV) και πυραυλικών επιθέσεων, έχουν σημαντικές επιπτώσεις για τις χώρες του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Οι επιθέσεις όχι μόνο απειλούν την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, αλλά διαδραματίζουν επίσης κρίσιμο ρόλο στο ευρύτερο πλαίσιο του παράτυπου πολέμου και του στρατηγικού ανταγωνισμού που περιλαμβάνει την Κίνα, τη Ρωσία και το Ιράν. Ενώ το ΝΑΤΟ είναι μια καθαρά αμυντική συμμαχία αφοσιωμένη στην ασφάλεια και τα συμφέροντα των κρατών μελών του, αυτά τα τρία αυταρχικά κράτη ενισχύουν τους Χούτι στην Υεμένη για να υπονομεύσουν έμμεσα την οικονομική ευημερία, την ελευθερία ναυσιπλοΐας και τα γενικά συμφέροντα ασφάλειας της διατλαντικής συμμαχίας.
Επομένως, η συμμαχία πρέπει να κατανοήσει την απειλή που θέτουν αυτοί οι εχθρικοί προς τη Δύση πληρεξούσιοι, αν θέλουν να αντιμετωπίσουν αυτήν την φιλοιρανική πολιτικο-στρατιωτική δύναμη.. Ο έλεγχος των Χούτι στην ακτογραμμή της Ερυθράς Θάλασσας της Υεμένης τους τοποθετεί ικανούς να διαταράξουν ένα από τα πιο ζωτικά θαλάσσια σημεία -στενά στον κόσμο: το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Αυτό το στενό πέρασμα συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και την Αραβική Θάλασσα. Ενώ βρίσκεται νότια του Τροπικού του Καρκίνου, και επομένως εκτός των γεωγραφικών ορίων του ΝΑΤΟ, το ενδιαφέρον της συμμαχίας είναι αναμφισβήτητο. Το στενό επιτρέπει τη διέλευση πετρελαίου, φυσικού αερίου και εμπορικών αγαθών μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αμερικής.
Η στόχευση των Χούτι στη ναυτιλία ( έχουν επιτεθεί σε περισσότερα από 50 πλοία ) αποτελεί επομένως σημαντική απειλή για το παγκόσμιο εμπόριο. Οι χώρες του ΝΑΤΟ, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτές τις διαδρομές για ενέργεια και εμπόριο, αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος αποστολής λόγω των αυξημένων μέτρων ασφαλείας και μερικές φορές της αλλαγής δρομολόγησης σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Οι επιθέσεις αυξάνουν επίσης τα ασφάλιστρα για τα πλοία που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, επηρεάζοντας έμμεσα το κόστος των αγαθών. Επιπλέον, οι χώρες του ΝΑΤΟ εξαρτώνται από την αδιάλειπτη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του στρατηγικού στενού.. Οποιαδήποτε σημαντική διαταραχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε ελλείψεις ενέργειας και εκτίναξη των τιμών, επηρεάζοντας τις οικονομίες που ήδη αντιμετωπίζουν την αστάθεια της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας. Τα αποτελέσματα είναι ξεκάθαρα – το εμπόριο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ μειώνεται κατά δύο τρίτα.
Αυτή η ευπάθεια υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της περιοχής για την ενεργειακή ασφάλεια του ΝΑΤΟ. Κατά συνέπεια, οι ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ,( ιδιαίτερα εκείνες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου,) εμπλέκονται όλο και περισσότερο στην περιοχή για να εξασφαλίσουν την ασφάλεια των ναυτιλιακών λωρίδων.
Η στόχευση των διακρίσεων από τους κληρονόμους αποκαλύπτει τους στόχους των Χούτι. Ιδιαίτερα απέχουν από την επίθεση σε Ιρανικά, Ρωσικά και Κινεζικά στρατιωτικά ή εμπορικά σκάφη – υπογραμμίζοντας τη στρατηγική τους ευθυγράμμιση με αυτά τα κράτη . Και ενώ ισχυρίζονται ότι οι επιθέσεις υποστηρίζουν τους Παλαιστίνιους στη Γάζα. Το Ιράν, βασικός υποστηρικτής των Χούτι, παρέχει προηγμένα όπλα και εκπαίδευση, υπογραμμίζοντας τα αμοιβαία συμφέροντά τους. Τα Ιρανικά σκάφη πληροφοριών που παρέχουν πληροφορίες στόχευσης στους Χούτι ταξίδευουν ελεύθερα σε περιοχές όπου οι Χούτι επιτίθενται αδιακρίτως σε άλλα σκάφη, κάνοντας ελάχιστη προσπάθεια να κρύψουν τη συνεργασία τους. Οι αντιναυτιλιακές δραστηριότητες των Χούτι στην Ερυθρά Θάλασσα,( που επιτρέπονται από το Ιράν,) αναμφίβολα υπονομεύουν την ασφάλεια του ΝΑΤΟ και αποτελούν άμεση απειλή για τα συμφέροντα της συμμαχίας
Επιπλέον, η Ρωσία και η Κίνα έχουν προσφέρει διάφορες μορφές διεθνούς υποστήριξης στους Χούτι, με γνώμονα την ευθυγράμμιση των συμφερόντων τους ενάντια στο ΝΑΤΟ και τη δυτική επιρροή. Αυτή η επιλεκτική στόχευση καταδεικνύει μια έμμεση απειλή για το ΝΑΤΟ, καθώς υπογραμμίζει τον ρόλο των Χούτι σε έναν ευρύτερο συνασπισμό κρατικών και μη κρατικών παραγόντων που αμφισβητούν τα δυτικά συμφέροντα. Οι δραστηριότητες των Χούτι δεν είναι ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου παράτυπου πολέμου που επηρεάζεται από μεγάλες δυνάμεις, ιδιαίτερα το Ιράν, την Κίνα και τη Ρωσία. Αυτά τα έθνη χρησιμοποιούν ασύμμετρες τακτικές για να αμφισβητήσουν τα στρατηγικά συμφέροντα της συμμαχίας παγκοσμίως.
Πρόσφατες αναφορές Αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών αποκαλύπτουν ότι, υπό την καθοδήγηση του Ιράν, οι Χούτι ενδέχεται σύντομα να παράσχουν όπλα στην αντιδυτική τρομοκρατική ομάδα Αλ Σαμπάμπ στη Σομαλία. Αυτή η μορφή ακανόνιστου πολέμου περιπλέκει τον δυτικό στρατηγικό σχεδιασμό καθώς η άμεση αντιπαράθεση με το Ιράν είναι πολιτικά και στρατιωτικά περίπλοκη.
Υπάρχουν σαφή οφέλη για την Κίνα. Έχει μια αυξανόμενη εμπλοκή στην περιοχή, ένα κρίσιμο σημείο για την Πρωτοβουλία Belt and Road (BRI), και έχει επεκτείνει τις στρατιωτικές και εμπορικές βάσεις της στο λιμάνι του Τζιμπουτί στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ αυξάνει επίσης τις περιπολίες κατά της πειρατείας στα ανοιχτά του Κέρατος της Αφρικής. Οι δραστηριότητες των Χούτι που διαταράσσουν τις θαλάσσιες διαδρομές για τη Δύση ωφελούν έτσι την Κίνα παρεμποδίζοντας τους στρατηγικούς της ανταγωνιστές
Η Ρωσία βλέπει επίσης ευκαιρίες στην αστάθεια που προκαλείται. Με την ευθυγράμμιση με το Ιράν και, σε μικρότερο βαθμό, με τους Χούτι, η Ρωσία στοχεύει να αποδυναμώσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ και να αποσπάσει την προσοχή της συμμαχίας από τον πυρήνα της εστίασης στην Ευρωπαϊκή ασφάλεια. Αυτό έρχεται ενώ η Μόσχα έχει επιδιώξει την εύνοια των αντιμαχόμενων φατριών του Σουδάν παρέχοντας εναλλακτικά όπλα και εκπαιδευτές ιδιωτικών στρατιωτικών εταιρειών σε κάθε πλευρά, με το βλέμμα να δημιουργηθεί τελικά μια υπερπόντια ναυτική βάση στην Ερυθρά Θάλασσα στο λιμάνι του Πορτ Σουδάν. Η δημόσια υποστήριξη στους Χούτι μπορεί να θεωρηθεί ως μέρος της ευρύτερης στρατηγικής του να δημιουργήσει πολλαπλά μέτωπα έντασης για το ΝΑΤΟ, διευρύνοντας τους πόρους και τη στρατηγική του εστίαση εν μέσω του καταστροφικού πολέμου της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας.
Η συνέχιση και η κλιμάκωση των αντιναυτιλιακών δραστηριοτήτων των Χούτι θα μπορούσε να έχει αρκετές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για τη Δύση. Για να αντιμετωπίσουν αυτές τις απειλές, το ΝΑΤΟ και οι σύμμαχοι στην Ασία, την Αυστραλία και αλλού μπορεί να χρειαστεί να αυξήσουν τη ναυτική τους παρουσία και τις δυνατότητές τους στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν, μαζί με συμμάχους της Μέσης Ανατολής όπως η Σαουδική Αραβία που μέχρι στιγμής δεν έχουν προωθηθεί αρκετά..
ι
Οι ενέργειες των Χούτι έχουν ένα δευτερεύον όφελος. Η αντιμετώπιση απειλών όπως UAV, USV και πύραυλοι, θα ωθήσει την καινοτομία του ΝΑΤΟ σε αντίμετρα. Αυτό περιλαμβάνει την ανάπτυξη προηγμένων δυνατοτήτων ηλεκτρονικού πολέμου, βελτιωμένα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας και καλύτερες τεχνολογίες ανίχνευσης και αφαίρεσης ναρκών. Αλλά αυτό έχει και κόστος. Οι Ιρανοί, οι Ρώσοι και οι Κινέζοι μελετούν όλοι στενά τους Χούτι (και, πρέπει να υποθέσουμε, ότι λαμβάνουν πληροφορίες απευθείας από αυτούς ) κάτι που συμβάλλει άμεσα στην αύξηση της ικανότητας και της φονικότητας για μελλοντικά οπλικά συστήματα.
Οι συνεχιζόμενες αντιναυτιλιακές δραστηριότητες των Χούτι αποτελούν σημαντική πρόκληση. Αγνοούμε τις ενέργειες του αναπτυσσόμενου αντιδυτικού άξονα. Αυτά τα κακόβουλα κράτη αποκομίζουν σημαντικά οφέλη από τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες των Χούτι, υπονομεύοντας ταυτόχρονα τα δυτικά στρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα. Τα μέλη του ΝΑΤΟ δεν έχουν άλλη επιλογή από το να ενισχύσουν τα μέτρα θαλάσσιας ασφάλειας, να καινοτομήσουν τεχνολογικά και να υιοθετήσουν ολοκληρωμένες διπλωματικές και οικονομικές στρατηγικές. Η επιτυχία της συμμαχίας θα είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της παγκόσμιας ασφάλειας και σταθερότητας και σε αυτή την προσπάθεια η Ελλάδα έχει και μπορεί να διαδραματίσει υπολογίσιμο ρόλο.
