.
Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος–ΓεωστρατηγικόςΑναλυτής
Γιατί το Ιράν καθυστερεί την προαναγγελθείσα επίθεση στο Ισραήλ; Ο ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης IRGC θέλουν να χτυπήσουν σκληρά το Ισραήλ, αλλά οι εσωτερικές πολιτικοστρατιωτικές συζητήσεις αναφορικά με τους πολυδιάστατους κινδύνους συνέβαλαν στην καθυστέρηση της επίθεσης.(μέχρι στιγμής για δυο εβδομάδες) Το Ιράν έχει κρατήσει τον κόσμο σε υπερένταση από τότε που υποσχέθηκε να χτυπήσει το Ισραήλ ( μια κίνηση που λένε οι αναλυτές θα μπορούσε να βυθίσει την περιοχή σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο.) Η υποσχεθείσα επίθεση από την Ισλαμική Δημοκρατία επισημαίνεται και χαρακτηρίζεται ως αντίποινα για τη δολοφονία στις 31 Ιουλίου στην Τεχεράνη του Iσμαήλ Χανίγιε του πολιτικού ηγέτη της Παλαιστινιακής εξτρεμιστικής οργάνωσης Χαμάς
Ο θρησκευτικός ηγέτης Αλί Χαμενεΐ δήλωσε μετά τη δολοφονία του Χανίγιε ότι το Ιράν είναι «υποχρεωμένο» να εκδικηθεί για τον φόνο του Παλαιστίνιου «επισκέπτη» του. Η Ιρανική επίθεση θεωρείται ως «επικείμενη» και αυτή η αναμονή οδήγησε και οδηγεί σε συχνές κρίσεις υστερίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που προβλέπουν επίθεση από το Ιράν και τους συμμάχους του ( συμπεριλαμβανομένης της Λιβανικής Σιιτικής οργάνωσης Χεζμπολάχ (μέσα σε λίγες ώρες.). Εκτιμώ ότι το απολαμβάνουν πραγματικά: βλέποντας το Ισραήλ να μένει κολλημένο σε αυτή την μακρά περίοδο αναμονής, πληρώνοντας ένα βαρύ οικονομικό και ψυχολογικό τίμημα. Αλλά οι συνέπειες από την προσμονή είναι ένα δίκοπο μαχαίρι που βλάπτει επίσης το Ιράν και τους συμμάχους του. «Ο αρνητικός αντίκτυπος στο Ισραήλ, είτε είναι το άγχος στο εσωτερικό μέτωπο, η στρατιωτική κινητοποίηση, ακόμη και οι οικονομικές συνέπειες, δεν θα περιοριστούν στο Ισραήλ, αλλά επηρεάζουν και θα επηρεάσουν επίσης το Ιράν και τον Λίβανο.
Γιατί η αναμονή;
Οι αναλυτές είπαν ότι η ιδέα ότι το Ιράν καθυστερεί τα αντίποινα του επειδή απολαμβάνει τον ψυχολογικό αντίκτυπο που έχει είναι περισσότερο δικαιολογία παρά σωστή στρατηγική. Συμφωνούν ότι οι έντονες εσωτερικές συζητήσεις, η πολυπλοκότητα του συντονισμού με πληρεξούσιους μιας τέτοιας πολυμετωπικής και πολυ-οπλικής ως και η αξιολόγηση των κινδύνων που συνδέονται με μια επίθεση συνέβαλαν στον επικρατούντα δισταγμό του Ιράν.
Το Ιράν αντιμετωπίζει ένα βαθύτατο δίλημμα, γιατί ενώ ο Χαμενεΐ και το ισχυρότατο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) θέλουν να αποκαταστήσουν την αποτρεπτική ικανότητα της Τεχεράνης έναντι του Ισραήλ, υπάρχουν στοιχεία και δυνάμεις μέσα στο Ιράν που εντονότατα προβληματίζονται ότι μια σαρωτικής κλίμακας επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει και παρασύρει το Ιράν σε πόλεμο με το Ισραήλ και ίσως ακόμη και τις ΗΠΑ που έχουν ενισχύσει πολύ την αεροναυτική τους παρουσία στον κόλπο των πετρελαίων,στην ανατολική Μεσόγειο,στην Ερυθρά Θάλασσα και στον βορειοδυτικό Ινδικό ωκεανό.
Ακόμα κι αν έχει ληφθεί μια απόφαση για το πώς θα απαντηθεί η δολοφονία του Χανίγιε, ο συντονισμός με τη Χεζμπολάχ και άλλα μέλη του λεγόμενου άξονα αντίστασης — το χαλαρά συνδεδεμένο δίκτυο περιφερειακών κρατικών και μη κρατικών συμμάχων και πληρεξουσίων της Τεχεράνης (Μεσοποταμιακές πολιτοφυλακές,φιλοσυριακές οργανώσεις, Χούτι στην Υεμένη, Αφγανοσιιτικές ομάδες κα)– είναι μία χρονοβόρος διαδικασία
Ένας άλλος παράγοντας που πιθανότατα επηρεάζει τη λήψη αποφάσεων της Τεχεράνης είναι οι ΗΠΑ που ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή περισσότερο από ό,τι τον Απρίλιο πριν από την άνευ προηγουμένου επίθεση με drone και πυραύλους του Ιράν εναντίον του Ισραήλ. Βλέπουμε μια ενισχυμένη απάντηση από την Ουάσινγκτον συγκριτικά με τον Απρίλιο, η οποία ταιριάζει με το εύρος της απειλής, καθώς το Ιράν μπορεί να πραγματοποιήσει πιο σκληρή απάντηση από αυτή του Απριλίου.Το Αμερικανικό μήνυμα για την αποστολή αμφότερων αμυντικών μέσων (αλλά και δυνητικά επιθετικών πχ αεροσκαφών F-22 RAPTOR ) είναι ένα μήνυμα αποτροπής και ίσως το μόνο είδος που καταλαβαίνουν οι στρατηγοί Μπαγκερί, Σαλαμί, Γκανί και Φανταβί.
Η θέση της διπλωματίας;
Η Τεχεράνη απέρριψε τις εκκλήσεις των δυτικών κρατών (Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο) να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, επιμένοντας ότι έχει το νόμιμο δικαίωμα να απαντήσει στη δολοφονία της Χανίγιε από το Ισραήλ στο Ιρανικό έδαφος. Ωστόσο, το μπαράζ των τηλεφωνημάτων που έγιναν με τον νέο πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον αναπληρωτή υπεξ Aλί Μπαγκερί-Κανί (διπλωμάτη καριέρας) έχουν εγείρει εικασίες ότι οι διπλωματικές προσπάθειες βοήθησαν(τουλάχιστον) στην καθυστέρηση της επίθεσης αλλά είναι αβέβαιο αν θα μπορούσαν ενδεχομένως να την αποτρέψουν. Είμαι δύσπιστος ότι η διπλωματία, από μόνη της, είναι αρκετή για να αλλάξει πραγματικά τον Ιρανικό ανταποδοτικό παροξυσμό.
Το Ιράν(λόγω φύσης του αυταρχικού καθεστώτος σε κάποια φάση θα κάνει αυτό που πιστεύει ότι είναι προς το συμφέρον του, ανεξάρτητα από τις εκκλήσεις και τις δηλώσεις που παροτρύνουν την αυτοσυγκράτηση. Αλλά το Ιράν έχει προτείνει ότι ένα διαφορετικό “είδος διπλωματίας” θα μπορούσε να το πείσει να καθυστερήσει τουλάχιστον την υποσχεθείσα επίθεσή του: πχ μια μόνιμη κατάπαυση του πυρός στη Γάζα μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς που να δικαιολογεί μια ήπια απάντηση και κάποιου είδους εκεχειρία στη Γάζα(μέσω των επαφών των αρχηγών των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ, του Κατάρ, της Αιγύπτου, και του Ισραήλ στη Ντόχα)
Ο νέος (και πολιτικός αρχηγός) της Χαμάς Σινουάρ μπορεί να κρύβεται αλλά γνωρίζει πάρα πολύ καλά τη Γάζα.Στα πρότυπα του μπιν Λάντεν.
Ο σκληροπυρηνικός Σινουάρ μεγάλωσε στο Χαν Γιουνίς . Γνωρίζει την πόλη και τα τούνελ της. Έχει αποφύγει το Ισραήλ εδώ και χρόνια. Επιπλέον, έχει γίνει επίσης προνομιούχος στο ρόλο του επειδή αφέθηκε ελεύθερος από το Ισραήλ το 2011 και μπόρεσε να σχεδιάσει την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου σε μεγάλο βαθμό . Υπό το Σινουάρ , η Χαμάς έλαβε τεράστια χρηματικά ποσά από το εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν της Τουρκίας κα . Επομένως, ο Σινουάρ όχι μόνο έχει συνηθίσει να παίρνει ακραίες προφυλάξεις για να μην εντοπιστεί και δολοφονηθεί , ενώ πιθανότατα αισθάνεται επίσης ότι έχει κάποια προνόμια λόγω της θέσης του. Πρόσφατες λεζάντες έχουν ζωγραφίσει μια εικόνα του Σινουάρ σε φυγή, αφήνοντας δωμάτια σε τούνελ με τον καφέ ακόμα ζεστό, καθώς καταδιώκεται.(!) Αυτό μπορεί να είναι ακριβές, αλλά δείχνει επίσης ότι συνεχίζει να βρίσκει τρόπο να κινείται στα παρασκήνια για να ελέγξει τη Χαμάς.
Το γεγονός ότι η Χαμάς τον αναβάθμισε τώρα στην «πολιτική» της ηγεσία δείχνει ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των «στρατιωτικών» και «πολιτικών» πτερυγίων της Χαμάς και ότι ο εγκέφαλος της γενοκτονίας της 7ης Οκτωβρίου τα ελέγχει σταθερά. Χρησιμοποιεί κούριερ για να περάσει μηνύματα. Ένα άλλο στοιχείο που δείχνει ότι έχει τον απόλυτο έλεγχο είναι το γεγονός ότι οι συνομιλίες για την ομηρία είναι ομιχλώδεις.Όμως η Χαμάς πρέπει να είναι σε θέση να επικοινωνήσει μαζί του διαφορετικά δεν θα μπορούσε να συνεχίσει τις συνομιλίες για δέκα μήνες. Οι συνομιλίες χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό από τη Ντόχα για να διατηρήσει τη Χαμάς στην εξουσία, ώστε να παραμείνει επιρροή μετά το τέλος του πολέμου στη Γάζα. Για να συμβεί αυτό, πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον ένα σημάδι ότι ο Σινουάρ επικοινωνεί με ένα «ναι» ή «όχι» στις συνομιλίες.
Η Χαμάς υπό τον Σινουάρ έχει υπολογίσιμη διεθνή υποστήριξη από ό,τι στο παρελθόν. Έχει υποστήριξη από τη Ρωσία, την Τουρκία, την Κίνα, το Ιράν και άλλες χώρες. Είναι σαφές ότι ένας οργανισμός χωρίς ηγέτη δεν θα μπορούσε να το πετύχει. Επομένως, όχι μόνο επικοινωνεί με τους εναπομείναντες διοικητές των ταξιαρχιών του, αλλά κατά κάποιο τρόπο επικοινωνεί και με τη Χαμάς στο εξωτερικό.
Αυτό οφείλεται, σύμφωνα με Αμερικανική μελέτη αποφεύγονται οι όποιες ηλεκτρονικές και τηλεφωνικές συνδιαλέξεις.Σύμφωνα με την έκθεση οι ηγέτες της Χαμάς βασίστηκαν στην αρχή του πολέμου στις γραμμές επικοινωνίας του κινήματος, τις οποίες είχαν αναπτύξει οι στρατιωτικοί μηχανικοί της Χαμάς ήδη από το 2009, και άρχισαν να αναπτύσσονται κατά διαστήματα, χρησιμοποιώντας κυρίως ξένη τεχνολογία. Επιπλέον, η μελέτη επικαλείται ανώνυμες πηγές που ανέφεραν ότι η στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς είχε εγκαταστήσει υπόγεια τηλεφωνικά κέντρα συνδεδεμένα με παλιές γραμμές επικοινωνίας σε ορισμένα σημεία πάνω από το έδαφος, σημειώνοντας ότι αυτοί οι χώροι ελέγχονταν περιοδικά σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η Ισραηλινή διείσδυσ
Η Χαμάς φαίνεται να διατήρησε αυτή τη μέθοδο επικοινωνίας ακόμη και στην αρχή του συνεχιζόμενου πολέμου, παρά την εστίαση του Ισραηλινού στρατού στην καταστροφή μέρους αυτών των συστημάτων επικοινωνιών, μαζί με υπόγειες σήραγγες που, όπως λέει, περιέχουν σημαντικές επικοινωνιακές υποδομές. Οι συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός διεξάγονται εντός της Λωρίδας της Γάζας, χρησιμοποιώντας εσωτερικά συστήματα επικοινωνιών και τα αποτελέσματα τους μεταδίδονται στο εξωτερικό με διάφορα μέσα, μεταξύ άλλων μέσω του Διαδικτύου που συνδέεται με ηλεκτρονικά τσιπ, και μέσω της χρήσης κρυπτογραφημένου λογισμικού που αγοράζεται από το εξωτερικό( η έκθεση προσθέτει).
Από την αρχή του πολέμου στις 7 Οκτωβρίου, 2023 το Ισραήλ προσπαθούσε να εντοπίσει τον Sinwar, αλλά δεν τα κατάφερε.Η επικρατούσα πεποίθηση στο Ισραήλ είναι ότι ο Σινουάρ δεν χρησιμοποιεί καθόλου κινητά τηλέφωνα επειδή παρακολουθούνται εύκολα από τις Ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών και ακόμη και τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών που παρακολουθούν τη Λωρίδα της Γάζας. Η Σινουάρ (ομιλεί Εβραϊκά και Φαρσί/Περσικά) επικοινωνεί με έναν περιορισμένο αριθμό εμπιστευτικών μελών μέσω μιας διακοπτόμενης αλυσίδας, έτσι ώστε, αν επιτευχθεί επαφή με ένα από τα μέλη της αλυσίδας, δεν θα είναι δυνατό να φτάσει στον Σινουάρ . Αυτός κάνει αυτό που έκαναν και άλλοι ηγέτες τρομοκρατικών δικτύων στο παρελθόν. Ο Οσάμα Μπιν Λάντεν, για παράδειγμα, ζούσε σε μια βίλα κοντά σε μια Πακιστανική στρατιωτική ακαδημία στο Αμποταμπάντ για πολλά χρόνια. Χρησιμοποίησε έναν κούριερ εκείνη την περίοδο. Οι ΗΠΑ βρήκαν τον Μπιν Λάντεν εντοπίζοντας τον αγγελιαφόρο μετά από δέκα χρόνια προσπαθειών να τον βρουν και σκοτώσουν.
