Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν στο Ισραήλ την περασμένη Τρίτη ήταν άνευ προηγουμένου. Τουλάχιστον 184 βαλλιστικοί πύραυλοι εκτοξεύτηκαν προς το Ισραήλ, με αρκετούς να καταφέρνουν προφανώς να διεισδύσουν στο πολυδιαφημισμένο αμυντικό σύστημα Iron Dome της χώρας. Το Ιράν είπε ότι η επιχείρηση στόχευε αποκλειστικά σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ήταν μια απάντηση στις δολοφονίες από το Ισραήλ βασικών Ιρανών ηγετικών συμμάχων στην περιοχή. Το Ιράν έχει αναπτύξει ένα εξαιρετικά εξελιγμένο οπλοστάσιο που φέρεται να περιλαμβάνει πολλούς υπερηχητικούς πυραύλους .Και έχει και μία “κρυφή οικογένεια πυραυλικών συστημάτων( ακόμα δεν έχουν τελειοποιηθεί) και προκαλούν εύλογες ανησυχίες. Βάσει διαβαθμισμένων πληροφοριών του υπογράφοντα από το εξωτερικό τυγχάνει διαχρονικής υποστήριξης πολύ σημαντικών Ρώσων, Βορειοκορεατών ως και ορισμένων μισθοφόρων( Πακιστανών) ,με εξειδίκευση σε πυραυλικούς τομείς.
Το Ιράν διαθέτει το μεγαλύτερο και πιο ποικιλόμορφο πυραυλικό οπλοστάσιο στη Μέση Ανατολή, με χιλιάδες βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους κρουζ, ορισμένοι ικανοί να πλήξουν μέχρι το Ισραήλ και τη νοτιοανατολική Ευρώπη./Βαλκάνια-Αδριατκή. Την τελευταία δεκαετία, το Ιράν έχει επενδύσει σημαντικά στο να βελτιώσει την ακρίβεια και τη φονικότητα αυτών των όπλων. Τέτοιες εξελίξεις έχουν καταστήσει τις πυραυλικές δυνάμεις του Ιράν ένα ισχυρό εργαλείο για την προβολή ισχύος ,και μια αξιόπιστη απειλή για τις ΗΠΑ και τις στρατιωτικές δυνάμεις Αράβων συμμάχων τους στην περιοχή. Το Ιράν δεν έχει ακόμη δοκιμάσει ή αναπτύξει πύραυλο ικανό να πλήξει τις Ηνωμένες Πολιτείες(διηπειρωτικό), αλλά συνεχίζει να ακονίζει τις τεχνολογίες πυραύλων μεγαλύτερου βεληνεκούς υπό την αιγίδα του ανεπτυγμένου προγράμματος εκτόξευσης στο διάστημα. Το Ιράν είναι επίσης σημαντικός κόμβος για τη διασπορά όπλων, προμηθεύοντας ομάδες εταίρων / πληρεξούσιων όπως τη Χεζμπολάχ και το καθεστώς αλ Άσαντ της Συρίας με σταθερή προμήθεια πυραύλων και ρουκετών, καθώς και ικανότητα τοπικής παραγωγής.
Από το 2015, το Ιράν παρέχει στους αντάρτες Χούτι της Υεμένης όλο και πιο προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους κρουζ, καθώς και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα μεγάλης εμβέλειας. Πιο πρόσφατα, (το 2019) το Ιράν άρχισε να εξοπλίζει ομάδες Σιιτικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ(ΚΧ) με ρουκέτες και άλλους μικρούς βλήματα για χρήση εναντίον στρατιωτικών και διπλωματικών εγκαταστάσεων του Ιράκ αλλά και των ΗΠΑ.(βάσεις σε Ερμπίλ Ιρακινό Κουρδιστάν, αεροδρόμιο Βαγδάτης και βάση Ειν αλ Ασάντ στο δυτικό Ιράκ)
Οι παρακάτω πύραυλοι που ακόμα δεν έχουν καταστεί ήδη επιχειρησιακοί είναι:
*οι Emad (Shahab-3 Variant) ακτίνα δράσης 1.700 km σε ανάπτυξη
*Ghadr-1 (Shahab-3 Variant) MRBM 1.950 km σε εξέλιξη /
*οι Fateh-Khorramshahr 2.000 km σε ανάπτυξη
* Simorgh SLV 500 km υψόμετρο σε ανάπτυξη
*Soumar Cruise Missile 2.000 – 3.000 km Λειτουργικό (υποτίθεται) λίαν προσεχώς έτοιμο.
Μεταξύ των όπλων που είπε το Ιράν ότι χρησιμοποίησε την περασμένη Τρίτη ήταν ο πύραυλος Fatteh-2, ο οποίος έχει μέγιστη ταχύτητα περίπου 16.093 χλμ. την ώρα. Ο Fatteh-2 παρουσιάστηκε στις 19 Νοεμβρίου 2023 κατά τη διάρκεια επίσκεψης του Ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στο μουσείο της Αεροδιαστημικής Δύναμης του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGCAF) στην Τεχεράνη. Ο Fatteh-1, που αποκαλύφθηκε τον περασμένο Ιούνιο, αναφέρθηκε από τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ότι έχει εμβέλεια 1.400 χλμ (πολύ κοντά στο Τελ Αβίβ), ενώ το δεύτερο μοντέλο είναι εξοπλισμένο με “κεφαλή υπερηχητικού οχήματος ολίσθησης (HGV)” που ” μπορεί να ελιχθεί και να γλιστρήσει με υπερηχητική ταχύτητα».
Σύμφωνα με το Ιρανικό Tasnim, ‘η ικανότητα ελιγμών των HGV κατά την πτήση τα καθιστά απρόβλεπτα, επιτρέποντάς τους να αποφύγουν αποτελεσματικά τις αεροπορικές άμυνες’. Άλλα όπλα που πιθανότατα χρησιμοποίησαν περιλαμβάνουν τους πυραύλους Emad, Shahab-3 και Kheibar Shekan. Προηγούμενες εκτιμήσεις Ιρανολόγων των ΗΠΑ αναφέρουν ότι το Ιράν διαθέτει περίπου 3.200 βαλλιστικούς πυραύλους το 2021/2022 και σήμερα θα μπορούσε τώρα να έχει περισσότερους.
Το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι είναι ικανό να αναπτύξει και να παράγει ένα ευρύ φάσμα μοντέλων και παραλλαγών λειτουργικών βαλλιστικών πυραύλων σε κλίμακα.Η χώρα έχει επίσης αποδείξει την ικανότητά της να οργανώνει και να εκτοξεύει σχετικά γρήγορα. Ωστόσο, τα νέα μοντέλα και οι παραλλαγές των Ιρανικών πυραύλων μπορεί να είναι δύσκολο να εντοπιστούν, «καθώς το υλικό αναφοράς δείχνει συχνά πυραύλους μακέτες από παρελάσεις και εκθέσεις μέσων ενημέρωσης και επειδή έχουν ενσωματωθεί πολλές επαναληπτικές εξελίξεις
Πώς το Ισραήλ αντιμετώπισε τα Ιρανικά όπλα;
Παρά τα προηγμένα όπλα που χρησιμοποιούσε το Ιράν, μεγάλο μέρος του αναχαιτίστηκε από τα Ισραηλινά συστήματα αεράμυνας. Ενώ το πιο γνωστό σύστημα Iron Dome είναι κυρίως αποτελεσματικό για πολύ μικρότερους πυραύλους της Χαμάς, τα συστήματα μεγάλης εμβέλειας Arrow 3 και Arrow 2, που αναπτύχθηκαν με τις ΗΠΑ, είναι ικανά να αντιμετωπίσουν βαλλιστικούς πυραύλους. Τα συστήματα Arrow μπορούν να στοχεύουν βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς όταν βρίσκονται οπουδήποτε σε απόσταση έως και 2.400 km και σε υψόμετρα έως και 100 km, περίπου στο άκρο της ατμόσφαιρας της Γης.
Στο μεταξύ, το Ισραήλ χρησιμοποιεί επίσης το σύστημα μεσαίου βεληνεκούς David’s Sling,(Σφενδόνα του Δαβίδ) το οποίο ήταν κυρίως αποτελεσματικό κατά των πυραύλων που εκτοξεύθηκαν από τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Ο Αμερικανικός στρατός/CENTCOM είπε επίσης ότι εκτόξευσε τουλάχιστον 12 αντιπυραυλικά πυρομαχικά εναντίον των εισερχόμενων Ιρανικών πυραύλων την Τρίτη από αντιτορπιλικά που εδρεύουν στην ανατολική Μεσόγειο. Τα Αμερικανικά αντιτορπιλικά είναι εξοπλισμένα με το πολύ υψηλών προδιαγραφών αμυντικό σύστημα βαλλιστικών πυραύλων Aegis, το οποίο χρησιμοποιεί πυραύλους αναχαίτισης που μπορούν να χτυπήσουν και να καταστρέψουν εισερχόμενους βαλλιστικούς πυραύλους στη μέση ή την τερματική φάση τους. Η Ιορδανία είπε επίσης ότι αναχαίτισε ορισμένους πυραύλους, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.