Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός αναλυτής
.Η ισχυροποίηση του Ιράν
Από την Ιρακινή εισβολή στο Κουβέιτ και τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου του 1991 ως τις τρομοκρατικές επιθέσεις την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και την προσωρινή ανατροπή του καθεστώτος των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν (από τις ΗΠΑ στις αρχές του 2002) ως και την εισβολή στο Ιράκ που οδήγησε στην πτώση του Μπααθικού καθεστώτος του Σαντάμ το 2003 ,η ευρύτερη Μέση Ανατολή ,μέχρι σήμερα είναι σε συνεχή αποσταθεροποίηση.Τα παραπάνω γεγονότα ευνόησαν πολύ τη Δύναμη Quds (της Ιρανικής Επαναστατικής Φρουράς/IRGC ) και τα οργανωμένα δίκτυά της, με το Ιρανικό καθεστώς να είναι σε μεγάλο βαθμό ο στρατηγικός νικητής αυτών των γεγονότων.
Το Ιράκ, λόγω της γεωπολιτικής του θέσης, των κοινών του συνόρων μήκους 1.400 χιλιομέτρων με το Ιράν και του 60% του Σιιτικού πληθυσμού του, καθώς φιλοξενεί τα ιερά και όσια οκτώ Σιιτών ιμάμηδων, συμπεριλαμβανομένου του Ιμάμ Χουσεΐν,( του τρίτου Σιιτη ιμάμη και του εστιακού σημείου εκατομμυρίων Σιιτών προσκυνητών κάθε χρόνο,) έγιναν ο ακρογωνιαίος λίθος της στρατηγικής του Χομεινικού Ιρανικού καθεστώτος για την εξαγωγή κρίσεων και τρομοκρατίας (υπό το πρόσχημα της εξαγωγής της επανάστασης.)
Η πτώση της κυβέρνησης Μπάαθ στη Βαγδάτη και η αποδυνάμωση των εθνικών δυνάμεων στο Ιράκ, παράλληλα με τον αφοπλισμό και την αναγκαστική μετεγκατάσταση του κινήματος της Ιρανικής αντιπολίτευσης που στάθμευε κοντά στα σύνορα Ιράν-Ιράκ, άνοιξε το δρόμο για την εξάπλωση της στρατηγικής επιρροής του Ιράν στο Ιράκ, στη Συρία σε Λίβανο, Παλαιστίνη και Υεμένη. Η πολιτική του κατευνασμού εδραίωσε και ενίσχυσε περαιτέρω αυτή την επιρροή. Το Ιρανικό καθεστώς, με την πολιτική του να καταστείλει μια δυσαρεστημένη Ιρανική κοινωνία και να εξάγει την επανάσταση (Ισλαμικό αντιδραστικό), ίδρυσε τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) για να εξασφαλίσει την επιβίωσή του. Με τη δημιουργία ομάδων αντιπροσώπων και την επιδίωξη απόκτησης πυρηνικών όπλων για να εγγυηθεί τη μακροζωία τους, έχει γίνει ο κύριος μοχλός της κρίσης και της αστάθειας στη Μέση Ανατολή.
Το IRGC, ως στρατιωτικός βραχίονας του καθεστώτος, έχει χτίσει μια οικονομική αυτοκρατορία καταλαμβάνοντας τον έλεγχο του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, των πετροχημικών, της ομηρίας και της διακίνησης ναρκωτικών, και παράλληλα με τα ιδρύματα λεηλασίας πλούτου (υπό την επίβλεψη του Χαμενεΐ, χρηματοδοτεί, εκπαιδεύει και υποστηρίζει υλικοτεχνικά πληρεξούσιε ανταρτικές και τρομοκρατικές ομάδες. Από τις πρώτες μέρες της αντιμοναρχικής επανάστασης του 1979, το Ιρανικό καθεστώς άρχισε να οργανώνει Σιίτες στο Ιράκ και τον Λίβανο. Το 1982, κατά τη διάρκεια της κορύφωσης του εμφυλίου πολέμου του Λιβάνου και με το πρόσχημα της μάχης με το Ισραήλ, το Ιράν έστειλε μια ομάδα 1.000 μελών του IRGC στον Λίβανο. Εκεί, εκπαίδευσαν και όπλισαν μια ομάδα Λιβανέζων Σιιτών, ιδρύοντας τη Χεζμπολάχ. Το Ιράν έχει ξοδέψει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για τη δημιουργία και τη διατήρηση της Χεζμπολάχ, διαθέτοντας εκατοντάδες εκατομμύρια ετησίως
Σε μια ομιλία σχετικά με την οικονομική υποστήριξη της Χεζμπολάχ, ο Χασάν Νασράλα δήλωσε: «Ο προϋπολογισμός, οι δαπάνες, τα τρόφιμα, οι πύραυλοι και τα όπλα παρέχονται από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Όσο το Ιράν έχει χρήματα, εμείς έχουμε χρήματα. Για να είμαστε πιο διαφανείς, τα κεφάλαια που μας διατίθενται παραδίδονται απευθείας, όχι μέσω τραπεζών, όπως ακριβώς οι πύραυλοι που χρησιμοποιούμε για να απειλήσουμε το Ισραήλ. Κανένας νόμος δεν μπορεί να εμποδίσει αυτά τα χρήματα να φτάσουν σε εμάς. Δεν έχουμε κανένα οικονομικό πρόβλημα».
Ο Μπράιαν Χουκ, ο Ειδικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ για το Ιράν, επεσήμανε ότι το Ιράν διαθέτει 700 εκατομμύρια δολάρια ετησίως στη Χεζμπολάχ. Σύμφωνα με αναφορές γνωστών εκδόσεων όπως το *The Hill* (Κογκρέσο των ΗΠΑ) και το *Al Arabiya*, η Χεζμπολάχ, με τη βοήθεια του IRGC, διαχειρίζεται ένα τεράστιο δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών, και πολύτιμων λίθων αποφέροντας δισεκατομμύρια δολάρια. Τώρα, με την έκρηξη τηλεειδοποιητών και Walkie-Talkies της Χεζμπολάχ και τον θάνατο του Νασράλα, , το Ιρανικό καθεστώς έχει υποστεί ένα σημαντικό πλήγμα.
Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την εσωτερική του κρίση και να καταστείλει την αιματηρή καταστολή των διαδηλωτών, το καθεστώς άναψε τις φλόγες του πολέμου στη Γάζα, με αποτέλεσμα χιλιάδες Παλαιστίνιους να χάσουν τη ζωή τους, συμπεριλαμβανομένων παιδιών. Ωστόσο, αυτός ο πόλεμος ήταν ένας στρατηγικά λάθος υπολογισμός. ΤοΙρανικό καθεστώς, πιστεύοντας ότι οι πολιτικές κατευνασμού μαζί με τον διάδρομο που δημιουργήθηκε με την παράκαμψη των κυρώσεων και την πώληση πετρελαίου, παρείχαν προστατευτική ασπίδα και οικονομική σωτηρία, και λαθεμένα εκτίμησε ότι αυτός ο πόλεμος θα ήταν περιορισμένος,( όπως ο πόλεμος Χεζμπολάχ-Ισραήλ των 34 ημερών) του 2006
Αρχικά, αισθάνθηκε νικητής μετά την οπισθοδρόμηση του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου, αλλά η γλύκα μετατράπηκε γρήγορα σε δηλητήριο και το καθεστώς αγωνίζεται για να αποτρέψει τις φλόγες του πολέμου να το φτάσουν. Ωστόσο, με το θάνατο του Iσμαήλ Χανίγιε στην Τεχεράνη και τη δολοφονία του Χασάν Νασράλα σε συνδυασμό με την απόφαση του Ισραήλ να καταστρέψει την υποδομή της Χεζμπολάχ και να εξαλείψει την ικανότητά της να επιτίθεται στο Ισραήλ, το Ιρανικό καθεστώς δεν είναι μόνο ο στρατηγικός χαμένος του πολέμου αλλά έχει πλέον παγιδευτεί σε πολιτικό και στρατηγικό αδιέξοδο, με τον Χαμενεΐ και το καθεστώς του παγιδευμένο ως το κεφάλι του φιδιού του φονταμενταλισμού και της τρομοκρατίας.
Σήμερα, καθώς γίνονται συζητήσεις και προπαγάνδα για αποστολή δυνάμεων στον Λίβανο και συμμετοχή στον πόλεμο, πρέπει να σημειωθεί ότι το Ιράν το έτος 1403 (2024) ) είναι διαφορετικό από τις προηγούμενες δεκαετίες. Το είδος της παρουσίας στο εξωτερικό, όπως ο αγώνας κατά του ISIS, δεν υποστηρίζεται πλέον από την κοινή γνώμη όπως κάποτε. Ο τεχνολογικός ανταγωνισμός δεν ευνοεί επίσης το Ιράν και η τύχη παίζει ‘περίεργα παιχνίδια”….σχετικά με την επιβίωση των Αγιατολλάχ της Τεχεράνης…
Συμπεράσματα και πιθανές επιλογές για επερχόμενα.
*Με την επίθεση της περασμένης Τρίτης στο Ισραήλ , το Ιράν έπαιξε τον ρόλο του «τσιμπήματος» για το δίκτυο των πληρεξουσίων του Άξονα Αντίστασης.Οι ενδεκάδες για τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ είναι κυρίως στη λίστα τραυματιών ή εκτός παιχνιδιού. Οι Χούθι έχασαν κάποιο χρόνο.. Το Ιράν δεν είχε άλλη επιλογή από το να επιστρέψει στο γήπεδο για να προσπαθήσει να σώσει το παιχνίδι του.Το Ιράν ήταν προσεκτικό να τονίσει ότι αυτή η επίθεση είχε στόχο μόνο Ισραηλινές στρατιωτικές τοποθεσίες και ελπίζει ότι το Ισραήλ θα αισθανθεί υποχρεωμένο να επικεντρώσει την απάντησή του με παρόμοιο τρόπο.
*Η απάντηση του Ισραήλ στο φράγμα πυραύλων (ότι θα απαντήσει «σε χρόνο και τόπο της επιλογής του» αναγκάζει το Ιράν να δαπανήσει ανθρώπινο δυναμικό και πόρους για να διατηρήσει μια ενισχυμένη αμυντική στάση ενώ το Ισραήλ μπορεί να συνεχίσει τις εκστρατείες του εναντίον της Χεζμπολάχ και της Χαμάς. Το Ιράν πρέπει τώρα να επιλέξει αν θα καθίσει πίσω και θα παρακολουθήσει τον πληρεξούσιό του στο Λίβανο να αποσυναρμολογείται (χειρουργικά) ή να αναλάβει περισσότερη δράση και να προκαλέσει το είδος της απάντησης που κάποιοι από τους ηγέτες του Ισραήλ θα ήθελαν μια δικαιολογία
*Στο μεταξύ μην αποκλείεται το Ιράν να συνεργαστεί με τη Ρωσία για να “αυξήσει δραματικά τις στρατιωτικές του ικανότητες” Η Τεχεράνη είναι επίσης πιθανό να απειλήσει “ότι δεν θα διστάσει να επιτεθεί σε όσους συνεργάζονται με οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια του Ισραήλ εναντίον του Ιράν”,
*Το καθεστώς θα εργαστεί επίσης για την ανοικοδόμηση του δικτύου πληρεξουσίων του, ξεκινώντας σε κάποιο χρονικό διάστημα με “μαζικές στρατιωτικές μεταφορές” στη Χεζμπολάχ και υποστήριξη για όποιον και αν είναι ο νέος ηγέτης της ομάδας. Το Ιράν επίσης πιθανότατα θα προσπαθήσει να ενισχύσει τη Χαμάς, τις σιιτικές πολιτοφυλακές της στο Ιράκ και τους Χούτι στην Υεμένη και «να αυξήσει τις μεταφορές εκρηκτικών στη Δυτική Όχθη. Αυτά μπορεί να αντισταθμίσουν την σημαντική ζημιά που υπέστη η Χεζμπολάχ στον πόλεμο με το Ισραήλ.
*Στη συνέχεια, υπάρχει το ζήτημα της δυνατότητας των πυρηνικών όπλων του Ιράν. Υπάρχει διχασμός εντός της Ιρανικής κυβέρνησης μεταξύ εκείνων που θέλουν να «προχωρήσουν στο στρατιωτικό μονοπάτι» και εκείνων, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Πεζεσκιάν, που είναι ανοιχτοί σε μια πυρηνική συμφωνία με τη Δύση Οι Ιρανοί ηγέτες υπολογίζουν ότι το Ισραήλ μπορεί να περιοριστεί και να αποφευχθεί η κλιμάκωση, αλλά μπορεί να”παρερμηνεύουν τις προθέσεις του Ισραήλ” Βρισκόμαστε μόνο στην αρχή κρίσιμων ωρών και ημερών που μπορεί να οδηγήσουν σε περιφερειακό πόλεμο.
