Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η δραματική κατάσταση στο Λίβανο, μετά και τους Ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη παραλιακή πόλη Τύρο, σε συνδυασμό με την έκρυθμη κατάσταση στο νότιο Λίβανο (ειδικά με την περίπτωση της Δύναμης UNIFIL του ΟΗΕ) προβληματίζει πάρα πολύ τους Αμερικανούς, οι οποίοι σχεδιάζουν(αν βέβαια η Χεζμπολάχ δεν διατηρηθεί δυνατή γιατί ακόμα αντέχει ) ένα πλαίσιο ασφάλειας για το Λίβανο
Το συγκεκριμένο σχέδιο-που αποκαλύπτουμε-έχει συνταχθεί από επιτελείς του υπεξ Άντονι Μπλίνκεν ,τον υφυπουργό Άμος Χόκσταιν και την πρέσβειρα των ΗΠΑ στη Λιβανική πρωτεύουσα Λίζα Τζόνσον , η οποία το τελευταίο χρονικό διάστημα είχε πολλές επαφές με Λιβανέζους πολιτικούς ,ανεξάρτητους βουλευτές, στελέχη του Λιβανέζικου στρατού, αλλά και εναπομείναντες ξένους διπλωμάτες στην Βυρητό. Το σχέδιο(πέραν εκείνων για τη Γάζα) συζητά στο Λονδίνο ο Άντονι Μπλίνκεν με τη Βρετανική κυβέρνηση, αλλά και Άραβες ηγέτες(μετά την επίσκεψή του στο Τελ Αβίβ, στο Ριαντ κα).Οι πιο σημαντικοί ηγέτες προέρχονται από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Αραβικά Εμιράτα, ενώ «κανάλια» επικοινωνίας υπάρχουν με τη Τουρκία, την Αλγερία (εκπροσωπεί τον Αραβικό Σύνδεσμο στο ΣΑ/ΟΗΕ),και την Αίγυπτο.
Οι Αμερικανοί διπλωμάτες κάνουν λόγο για μία μετά-Χεζμπολάχ εποχή (αν και υπάρχουν υπολογίσιμες δυσκολίες…)και βάσει πληροφοριών του υπογράφοντα οι μέχρι τώρα προτάσεις κινούνται πάνω στα εξής :
*Επίσπευση διαδικασιών εκλογής προέδρου στο Λίβανο ,με προτεινόμενο πρόσωπο τον χριστιανό Μισέλ Αούν που σε γενικές γραμμές είναι αποδεκτό.
*Να ισχύσει μία νέα κατάσταση στο Λίβανο και ειδικά στο νότιο Λίβανο ,δηλαδή στην περιοχή που τώρα διεξάγονται στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ,ήτοι μεταξύ της «Μπλε γραμμής»(δηλαδή των νόμιμων φυσικών συνόρων Ισραήλ-Λιβάνου) και του ποταμού Λιτάνι (περίπου 28χλμ βόρεια από τα σύνορα).
*Να αυξηθεί η εκεί εδρεύουσα Δύναμη του ΟΗΕ σε 15.000 άνδρες από 10.500 που είναι τώρα και την οποία αποτελούν δυνάμεις κυανόκρανων από 50 κράτη. Προφανώς θα ενισχυθούν αριθμητικά οι στρατιωτικές μονάδες των Γάλλων,Ιταλών και Ισπανών.
*Δεδομένου ότι ο αδύναμος τακτικός στρατός του Λιβάνου δεν δύναται να έχει επιρροή, οι Αμερικανοί που τον εκπαιδεύουν τα τελευταία χρόνια και τον εξοπλίζουν να αποκτήσει μεγαλύτερες αρμοδιότητες στο μέλλον της πολύπαθης χώρας. Αμερικανικές και Λιβανικές μονάδες πραγματοποιούν συχνά κοινές ασκήσεις. (ειδικά σε τμήματα του βορείου Λιβάνου). Οι ΗΠΑ προτίθενται να ενισχύσουν τον τακτικό Λιβανικό στρατό οικονομικά ,εκπαιδευτικά και στρατιωτικο-τεχνικά.
*Στις γνωστές ιστορικές αποφάσεις1559 και 1701 του ΣΑ/ΟΗΕ υπάρχουν διάφορες «ιδέες» για κάποιας μορφής τροποποιήσεις λαμβάνοντας υπόψη τις εν εξελίξει αλλαγές που οφείλονται στην έντονη στρατιωτική αντιπαράθεση των IDF με τη Σιιτική φιλοιρανική Χεζμπολάχ (η οποία εμφανίζεται παρά τις απώλειες σε ηγετικά στελέχη να διατηρεί τις δυνάμεις της ειδικά στα ορεινά και ημιορεινά χωριά του νοτίου Λιβάνου,ενώ βάλει συνεχώς κατά του Ισραήλ).*Όλα αυτά βέβαια θα μπορούσαν να προχωρήσουν αλλά η Χεζμπολάχ είναι διαχρονικά ανθεκτική και ασφαλώς υπάρχει δρόμος.
..
ΤΑ ΦΟΝΙΚΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΔΙΚΤΥΑ ΤΗΣ ΧΕΖΜΠΟΛΑΧ ΣΤΟ ΝΟΤΙΟ ΛΙΒΑΝΟ.ΠΑΓΙΔΕΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΙΡΑΝ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΟΡΕΑΣ.
Η «Γη των τούνελ» της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο είναι μία από τις πιο δύσκολες από στρατιωτικής άποψης περιοχές , αφού η υπόγεια πολιτεία της Σιιτικής φιλοιρανικής υπερεξοπλισμένης Λιβανέζικης πολιτοφυλακής έχει καταστήσει τους πολλών χιλιομέτρων υπόγειους χώρους, και στοές να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες, πολλές φορές παγιδευμένες , δύσκολα να καταστρέφονται, αρκετά αυτοδύναμες ενώ συνδράμουν πολυδιάστατα και επί χρόνια στις ασύμμετρες και υβριδικές στρατιωτικές και μη επιλογές της Χεζμπολάχ κατά των Ισραηλινών.
Ο Ισραηλινός στρατός έχει επί σχεδόν τρεις δεκαετίες εμπλακεί στην αντιμετώπιση του υπόγειου “μετρό” της Χαμάς στη Γάζα, μια επιχείρηση που εκ των υστέρων προσπάθησε αρκετά αλλά δεν μπορεί να επιτύχει ολοκληρωτικά το να καταστρέψει τις σήραγγες στον θύλακα.(παρά τις τεχνολογικές μεθόδους και όχι μόνο). Από το 2006 ως ερευνητής είχα ασχοληθεί (μεταξύ άλλων ) σε ινστιτούτο σε κράτος της κεντρικής Ευρώπης με έναν χάρτη μιας πιθανής διαδρομής 48 χιλιομέτρων μιας “σήραγγας επίθεσης” στο νότιο Λίβανο (που βάσει των διαθέσιμων στοιχείων ήταν απύθμενα δαιδαλώδης)
Είχε συγκεντρωθεί και συλλεχθεί υλικό και πληροφορίες από μια σειρά πηγών(ανοικτών και μη) ως και βίντεο σχετικά με τις εργασίες στις σήραγγες, πάνω σε διαχρονική βάση.(ενώ σε βίντεο του 2007 είχε θεαθεί ο τότε διαβόητος υπαρχηγός της Χεζμπολάχ Ιμάντ Μουγκνίγια που δολοφονήθηκε τον Φεβρουάριο του 2008 στη Κφαρ Σούσα στη Συρία.Βρήκαμε πρόσθετα υλικά, συμπεριλαμβανομένων των βίντεο από φορτηγά μέσα σε μια σήραγγα με διάφορους συνδετικούς κλάδους.
Τα βασικά στοιχεία της τότε και τώρα συλλογής πληροφοριών μεταξύ άλλων συγκλίνουν στα εξής:.(λαμβάνοντας υπόψη και την τεράστια ερευνητική δραστηριότητα της κορυφαίας στρατιωτικής σχολής στον πλανήτη) δηλαδή της Στρατιωτικής Ακαδημίας WEST POINT των ΗΠΑ.
* Στο νότιο Λίβανο το πλαίσιο των σηράγγων είναι πιο περίπλοκο από εκείνο της Γάζας . Έχουνε εντοπιστεί διάφορα είδη τούνελ .Αυτά που όλοι αποκαλούν “τούνελ επίθεσης,” ιδιαίτερα μεγάλες σήραγγες που οδηγούν από περιοχή σε περιοχή. Μπορεί κανείς να εισάγει οχήματα ως και φορτηγά μεσαίου μεγέθους. Μαζί με αυτά, υπάρχουν τακτικές σήραγγες, τις οποίες οι IDF ως ένα βαθμό κατέστρεψαν στην” Επιχείρηση Βόρεια Ασπίδα” τον Ιανουάριο του 2019.
*Προορίζονται (στις τακτικές) μόνο για να κυκλοφορούν άνθρωποι, ενώ σε ακραίες συνθήκες, ίσως και μια μοτοσικλέτα. Οι τακτικές σήραγγες είναι κοντά σε χωριά και δίνουν τη δυνατότητα στους τρομοκράτες να πολεμούν από το υπόγειο , να πυροβολούν από τα φρεάτια της σήραγγας και να ξαναμπαίνουν μέσα, να επανεξοπλίζονται από εσωτερικές αποθήκες όπλων , να ξεκουράζονται και να βγαίνουν ξανά. Κατά την εκτίμησή μου, θα μπορούσε να λεχθεί ότι υπάρχουν επίσης “εγγύς σήραγγες”.( Αυτές είναι παρόμοια με τις σήραγγες επίθεσης που μερικώς κατέστρεψε ο Ισραηλινός στρατός το 2019, αλλά δεν περνούν στο εσωτερικό του Ισραήλ. Σταματούν λίγο πριν την Μπλε ΄Γραμμή των επίσημων συνόρων.περίπου 150μ)
* Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις επιτρέπουν την πρόσβαση σχεδόν δίπλα στα σύνορα, και από εκεί να αναδυθούν και να επιτεθούν στο Ισραήλ.. Μιλάμε για δραστηριότητες όπως αυτές της επίλεκτης δύναμης Radwan που σχεδίαζε να εισβάλει τελευταία (προ μηνός) στη Γαλιλαία.
*Ένα επιπλέον είδος σήραγγας είναι οι “εκρηκτικές σήραγγες’. Σκάβονται με μοναδικό σκοπό την τοποθέτηση εκρηκτικών στο εσωτερικό, με τους μηχανισμούς να πυροδοτούνται όταν οι Ισραηλινοί πραγματοποιούν ελιγμούς στο έδαφος εντός του νοτίου Λιβάνου.
*Ο ρόλος της Βόρειας Κορέας στο έργο των σηράγγων της Χεζμπολάχ ερευνήθηκε μέχρι το 2018. Η διάνοιξη σηράγγων στο νότιο Λίβανο έγινε από την αρχή με τη βοήθεια της Βόρειας Κορέας ( ήδη από τη δεκαετία του 1980 και ειδικά προς τα τέλη της δεκαετίας του ’90). Υπάρχουν στοιχεία για αυτό. Η Βόρεια Κορέα έχει ιστορική τεχνογνωσία στη διάνοιξη σηράγγων σε ορεινές και βραχώδεις περιοχές. κοντά στον διαχωριστικό παράλληλο,που τέμνει τη Κορεατική χερσόνησο. Μετά τον δεύτερο πόλεμο του Λιβάνου το 2006, η σύνδεση με τη Βόρεια Κορέα διατηρήθηκε και έλαβε βοήθεια και από το Ιράν.Τελικά, η Χεζμπολάχ πήρε ό,τι χρειαζόταν από τους Βορειοκορεάτες. Μέχρι το 2018, είχαν 29 χρόνια αλληλεπίδρασης, κατά τη διάρκεια των οποίων η Χεζμπολάχ έλαβε γνώση και τεχνολογία σε σημείο που μπόρεσε να σκάψει και να κατασκευάσει μόνη της τις επιπρόσθετες σήραγγες.
* Στη συνέχεια, ίδρυσε μη στρατιωτικές εταιρείες, Σιιτικής ιδιοκτησίας, που δούλευαν φαινομενικά σε μη στρατιωτικές υποδομές στην περιοχή του Μπαάλμπεκ . Αυτά τα έργα επιβλέπονταν από μια εταιρεία με την επωνυμία Jihad Construction, η οποία παρουσιάστηκε φαινομενικά ότι εκτελούσε αγροτικά έργα και ανακατασκευή κτιρίων προς όφελος της Σιιτικής κοινότητας, αλλά στην πραγματικότητα ανέλαβε την κατασκευή των σηράγγων. Η εμπορική και εργολαβική εταιρεία Mustafa εργάζεται επί χρόνια σε μια σήραγγα στο νότιο Λίβανο . Κατά τη διάρκεια των εργασιών ιδρύθηκαν επιπλέον “πολιτικές»” εταιρείες. Μία από αυτές, η Εμπορική και Συμβατική Εταιρεία (Mustafa) αλληλεπιδρούσε και συνεργάζονταν ακόμη και με το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών, ως εργολάβος πολιτικών κατασκευών(!).*Τον Μάιο του 2021, υπήρξαν νεότερες αναφορές για το τεράστιο δίκτυο σηράγγων της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, με το “παρατσούκλι’ από τους IDF ως “Μετρό της Χαμάς’ Μετά τον Δεύτερο Πόλεμο του Λιβάνου των 34 ημερών του 2006, η Χεζμπολάχ, με τη βοήθεια των Βορειοκορεατών αλλά και των Ιρανών από το Σιράζ και το Κερμανσάχ δημιούργησε ένα έργο που διαμορφώνει ένα δίκτυο “διαπεριφερειακών”σηράγγων στον Λίβανο, ένα δίκτυο σημαντικά μεγαλύτερο από το μετρό της “Χαμάς” (κατά την γνώμη μου η Χαμάς χρησιμοποίησε Ιρανικά και βορειοκορεατική γνώση για το δίκτυο της στο Χαν Γιουνίς και στη κεντρική Γάζα)
*Επιπρόσθετα όλα αυτά τα χρόνια η Χεζμπολάχ προχώρησε σε εκτεταμένη διεύρυνση του δικτύου των περιφερειακών σηράγγων που συνδέουν τη νότια Βηρυτό (κεντρική βάση της Χεζμπολάχ /αρχηγείο στη Νταχίγιε) με την περιοχή Μπεκάα (υποστηρικτική/ βάση επιχειρησιακής επιμελητείας της Χεζμπολάχ) ως το νότιο Λίβανο (ο οποίος χωρίζεται σε δύο περιοχές που ονομάζονται από τη Χεζμπολάχ “οι γραμμές της άμυνας”). Ονομάζεται αυτό το διαπεριφερειακό δίκτυο σηράγγων “Η χώρα των τούνελ της Χεζμπολάχ”. Διάφορες αναφορές αναφέρουν ότι στα τέλη της δεκαετίας του 1980,-και ακόμη περισσότερο μετά το Δεύτερο Πόλεμο του Λιβάνου (2006)- οι Βορειοκορεάτες σύμβουλοι βοήθησαν σημαντικά το έργο της Χεζμπολάχ, ενώ μόλις αποχώρησαν μεταφέρθηκαν στην ανατολική Συρία(περιοχή Ντιερ ελ Ζορ).
*Η Χεζμπολάχ, εμπνευσμένη και υποστηριζόμενη χρηματικά από τους Ιρανούς, έβλεπε τη Βόρεια Κορέα ως κορυφαία επαγγελματική αρχή για το θέμα της διάνοιξης σηράγγων, με βάση την εκτενή εμπειρία της Βόρειας Κορέας που είχε συσσωρευτεί στην κατασκευή σηράγγων για στρατιωτική χρήση από τη δεκαετία του 1950 Το μοντέλο της Χεζμπολάχ είναι το ίδιο με το μοντέλο της Βόρειας Κορέας: σήραγγες στις οποίες εκατοντάδες μαχητές, πλήρως εξοπλισμένοι, μπορούν να περάσουν κρυφά και γρήγορα υπόγεια. Μιλάμε για δύο τύπους τούνελ: επιθετικές σήραγγες και σήραγγες υποδομής.
*Ενώ στο Ισραήλ, επαγγελματίες στρατιωτικοί του Μηχανικού πίστευαν ότι το σπάσιμο των βράχων στις ορεινές περιοχές της Γαλιλαίας (στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου )μπορεί να ήταν πολύ δύσκολο αν όχι αδύνατο, αλλά στη πραγματικότητα, οι σήραγγες που ανασκάφτηκαν μεταξύ των δύο Κορεατικών κρατών (βόρεια και νότια), ανασκάφτηκαν σε ορεινό έδαφος, που θεωρείται ακόμη πιο τραχύ και συμπαγές από το έδαφος στην περιοχή της Γαλιλαίας. Όπως αποδείχθηκε, κατασκευάστηκαν τουλάχιστον 6 επιθετικές σήραγγες της Χεζμπολάχ ΄πολλών χιλιομέτρων μήκους έναντι της Γαλιλαίας.
ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΙ ΑΝΤΕΛΉΦΘΗΣΑΝ.Η δολοφονία που συγκλόνισε την Επαναστατική Φρουρά του Ιράν/ IRGC στη Βηρυτό μέχρι τον πυρήνα της
Εκτεταμένο ήταν το αντίκτυπο της εξάλειψης του Aμπάς Nιλφορουσάν της Ιρανικής Επαναστατικής Φρουράς στη Βηρυτό με αναλυτές περιγράφοντάς το ως ένα καταλυτικό χτύπημα σε ολόκληρη τη δομή των Φρουρών της Επανάστασης. Η δολοφονία του Νιλφορουσάν αναπληρωτή διοικητή του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, ήταν ένα ισχυρό πλήγμα για το Ισλαμικό καθεστώς στην Τεχεράνη, καθώς και για τους περιφερειακούς πληρεξούσιους του.Ο Νιλφορουσάν ήταν επίσης διοικητής της Δύναμης Κουντς στον Λίβανο και εξαλείφθηκε μαζί με τον πρώην αρχηγό της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα, στη Νταχίγια της Βηρυτού.
Ο κόσμος δεν γνωρίζει αλλά αυτός ο άνθρωπος ήταν ο επικεφαλής των επιχειρήσεων στους Φρουρούς της Επανάστασης και πολλές αποστολές, προμήθειες και προϋπολογισμοί περνούσαν από τα χέρια του. Ήταν ο κυρίως υπεύθυνος για οτιδήποτε απασχολούσε τους Φρουρούς εγκρίνοντας προϋπολογισμούς και μεταφέροντας όπλα στη Συρία και Λίβανο, και μάλιστα για τη διατήρηση όλων των δραστηριοτήτων της Χεζμπολάχ ως και άλλων τρομοκρατικών οργανώσεων που λειτουργούν κυρίως μέσω διασυνδέσεων με τη Συρία. Ο Nιλφορουσάν ήταν γνωστός στο σύστημα εδώ και πολλά χρόνια. Δεν είναι ότι εμφανίστηκε ξαφνικά .Ήταν ένας από τους εξτρεμιστές. Ήταν 14 ετών όταν έγινε η επανάσταση του Χομεινί στο Ιράν και σε αυτή την ηλικία στρατολογήθηκε στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ. Καταγόταν από ένα ακραίο μέρος του πολιτικού φάσματος της θεοκρατίας. Το ιστορικό στο Ιράν είναι πολύ σημαντικό όταν μεγαλώνεις σε ένα ακραίο περιβάλλον, έτσι συνεχίζεις την πορεία σου
Σχετικά με τις δραστηριότητες του Nιλφορουσάν τα τελευταία χρόνια, ως επικεφαλής των επιχειρήσεων, συνέβαλε στις αντι-Ισραηλινές δραστηριότητες της Χεζμπολάχ επειδή ασχολήθηκε με τις εγκρίσεις. Ουσιαστικά είχε ρόλο σε όλα όσα συνέβαιναν στους Φρουρούς της Επανάστασης. Θα χρειαστεί χρόνος για την αντικατάσταση του .Οι Ιρανοί είναι πολύ ευρηματικοί .Ήταν άτομο που πολυμήχανο και βετεράνος όπως ήταν ο Σουλεϊμανί που δολοφονήθηκε στη Βαγδάτη από τους Αμερικανούς.(ένα άτομο που ξέρει πώς να διεξάγει μια επιχείρηση με τρία τηλεφωνήματα που ακόμη και τριάντα άλλοι δεν θα έκαναν)
“Η σημασία της δολοφονίας είναι ένα πολύ σκληρό πλήγμα τόσο για τους Φρουρούς της Επανάστασης όσο και για ολόκληρο τον Ιρανικό άξονα, και τους πληρεξούσιους του. Στοιχεία του η αρχαιότητα, η εμπειρία, το άνοιγμα των θυρών, η επινοητικότητα και οι γρήγορες εγκρίσεις από υψηλά κλιμάκια. Όλα αυτά θα λείψουν και θα χρειαστεί πολύς χρόνος μέχρι να βρουν κάποιον να καλύψει τα όποια κενά.. Κορυφαίος Ισραηλινός αναλυτής έγραψεότι “για πρώτη φορά, χτυπήσαμε όλους τους Φρουρούς της Επανάστασης. Είναι κάτι που κανείς δεν το είπε”.
