.
Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός αναλυτής
Στην προχθεσινή έκτακτη σύνοδο του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου και της Ουκρανίας στις Βρυξέλλες πέραν της ανάλυσης του πρόσφατου Ρωσικού πειραματικού πυραυλικού πλήγματος στο Ντνίπρο,έγινε μία σημαντική ανάλυση ,των Ρωσικών υβριδικών απειλών για την ασφάλεια σε Βαλτική, Σκανδιναβική και Αρκτικό κύκλο την στιγμή που η Μόσχα ενεργεί έντονα υποχθόνια και υβριδικά σε βάρος των δυτικών και Ευρωατλαντικών συμφερόντων.(ορισμένες φορές από κοινού με το Πεκίνο)
Δεν είναι για πρώτη φορά, που ένα Κινεζικό εμπορικό πλοίο κατηγορείται ότι απέκοψε σε κομμάτια την ευαίσθητη υποδομή των καλωδίων του βυθού κρατών- μελών του ΝΑΤΟ στη Βαλτική Θάλασσα.Το μείζον αυτό θέμα κυριαρχεί αυτές τις ημέρες στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ.Δεν είναι η πρώτη φορά, που επανήλθαν στο προσκήνιο έντονες κατηγορίες για “πόλεμο της γκρίζας ζώνης”, που σημαίνει κρατική επιθετικότητα από αυταρχκή χώρα πέραν του φάσματος του συμβατικού πόλεμου.
Όμως δεν είναι η πρώτη φορά,που συνέβη αυτό αλλά στη συγκεκριμένη προκλητική μορφή μπορεί να προκαλέσει ευρύτερες εντάσεις.Το ύποπτο πλοίο ονομάζεται Yi Peng 3, είναι ένα μεταφορικό πλοίο , φέρει σημαία και πλήρωμα Κίνας, και έχει τώρα αγκυροβολήσει στο στενό Kάτεγατ μεταξύ Δανίας και Σουηδίας. Πολεμικά πλοία και σκάφη της ακτοφυλακής από τη Δανία, τη Γερμανία και τη Σουηδία βρίσκονται κοντά, αν και δεν έχουν επιβιβαστεί άνδρες των συγκεκριμένων κρατών σε αυτό . Όλα τα κράτη της περιοχής έχουν γίνει μάρτυρες Ρωσικών υβριδικών ενεργειών, όπως αποκοπής επικοινωνιακών καλωδίων ,δολιοφθορών σε γραφεία της DHL απόπειρες δολοφονιών υψηλόβαθμων ατόμων κα.
Υπάρχουν ακόμη μεγαλύτερα ερωτήματα για τα δυτικά κράτη που αντιμετωπίζουν μια πολύ δύσκολη επιλογή μεταξύ του να “γυρίσουν το άλλο μάγουλο” (όπως στο παρελθόν) κι να μην δώσουν συνέχεια , ή να υιοθετήσουν μια πιο σθεναρή προσέγγιση και να αντιμετωπίσουν την πιθανότητα να κατηγορήσουν αυταρχικά καθεστώτα για παραβίαση της έννομης τάξης σε θαλάσσιο χώρο ( που βασίζεται σε διεθνείς κανόνες .)
Τι έγινε λοιπόν;
Δύο υποθαλάσσια καλώδια κοντά στο Σουηδικό νησί Öland κόπηκαν μέσα σε 24 ώρες το ένα από το άλλο, γύρω στις 17-18 Νοεμβρίου. Οι αναλυτές παρατήρησαν ότι το Yi Peng 3 είχε διέλθει από πάνω τους και φαινόταν να επιβραδύνει τον πλου του καθώς έκανε την αποκοπή Οι δύο καλωδιακοί σύνδεσμοι συνέδεαν τη Σουηδία με τη Λιθουανία και τη Φινλανδία και τη Γερμανία. Σε ένα μέρος στον πυθμένα της Βαλτικής Θάλασσας, τα δύο καλώδια διασταυρώνονταν και αποδείχθηκε ότι η ξαφνική δυσλειτουργία τους δεν είχε καμία φυσική ή μηχανική εξήγηση και προφανώς πρέπει να προκλήθηκε από εξωτερικό παράγοντα. «Κανείς δεν πιστεύει ότι αυτά τα καλώδια κόπηκαν κατά λάθος», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός άμυνας Μπόρις Πιστόριους, χωρίς να κατονομάσει την ύποπτο χώρα
Οι Λιθουανοί και Σουηδοί ομόλογοί του δήλωσαν ότι τα γεγονότα “πρέπει να αξιολογηθούν με βάση την αυξανόμενη απειλή που θέτει η Ρωσία στη γειτονιά μας’ Δεδομένου ότι κανένα εμπορικό σκάφος δεν θα κατέστρεφε τα υποθαλάσσια καλώδια (απλά για να το κάνει ) και δεδομένου ότι είναι σχεδόν αδύνατο κατά λάθος να συμβεί τα δύο καλώδια μέσα σε 24 ώρες να αποκοπούν είναι λογικό να συμπεράνουμε ότι το Yi Peng 3 ήταν σε αποστολή για λογαριασμό της Ρωσίας, η οποία έχει συμφέροντα στην πρόκληση ταραχών στη Βαλτική Θάλασσα και με την άδεια της Κινεζικής κυβέρνησης, χωρίς τη συναίνεση της οποίας κανένα πλοίο υπό Κινεζική σημαία δεν θα τολμούσε ποτέ αναλάβει μια τέτοια προκλητική ενέργεια.Όπως αναφέρθηκε, δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό. Όταν δύο κομμάτια συνδετικής υποδομής βυθού έσκασαν τον Οκτώβριο του 2023, διαπιστώθηκε ότι τόσο το Κινεζικό σκάφος Newnew Polar Bear όσο και ένα Ρωσικό πλοίο, το Sevmorput, προκάλεσα ζημιά τον αγωγό φυσικού αερίου και έσπασαν τα καλώδια επικοινωνίας στην ανατολική Βαλτική Θάλασσα. κοντά στη Φινλανδία. Δέκα μήνες αργότερα, η Κίνα παραδέχτηκε ότι η ζημιά προκλήθηκε από το New Polar Bear και υποστήριξε ότι ήταν “ένα ατύχημα”(!). και το σκάφος αποχώρησε από την περιοχή ανεμπόδιστα.
Αυτή τη φορά, έχει προκύψει μία διαφορετική κατάσταση .Καθώς το Yi Peng 3 έπλεε προς τα Δανικά Στενά με δηλωμένο προορισμό το Port Said της Αιγύπτου, σταμάτησε λίγο έξω από τα χωρικά ύδατα της Δανίας. Αν είχε αγκυροβολήσει μέσα στα χωρικά ύδατα, η Δανία δεν θα είχε πρόβλημα να επιβιβαστεί σε αυτό και ίσως να κρατήσει αυτό και το πλήρωμά του: η έννοια της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) για το αθώο πέρασμα δίνει στα σκάφη το δικαίωμα να διασχίζουν οποιαδήποτε ύδατα .Η UNCLOS απαγορεύει τη σκόπιμη βλάβη σε υποθαλάσσιες υποδομές. Για τους λόγους αυτούς, οι Δανικές αρχές θα μπορούσαν δικαίως να υποστηρίξουν ότι είχαν την εξουσία να επιβιβαστούν στο πλοίο .Αλλά με το σκάφος εκτός των χωρικών υδάτων της- αν και εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Δανίας-η κατάσταση είναι λιγότερο ξεκάθαρη. Προς το παρόν (26 Νοεμβρίου), το σύμπλεγμα σκαφών της Δανίας και των άλλων πλοίων του ναυτικού και της ακτοφυλακής κοντά στο Yi Peng 3 υποδηλώνει ότι, τουλάχιστον, του ζητήθηκε να μην προχωρήσει προς τον προορισμό του.. Σε εξέλιξη βρίσκεται ι έρευνα για την αποκοπή των καλωδίων.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αλλού, δυτικοί αναλυτές ζήτησαν από τις Δανικές αρχές να επέμβουν . Αλλά στο πλαίσιο της UNCLOS, θα ήταν πολύ δύσκολο να γίνει λόγος για επιβίβαση σε ξένο πλοίο σε μια ΑΟΖ. Το διεθνές καταστατικό δίνει παράκτια “κυρίαρχα δικαιώματα μόνο για σκοπούς εξερεύνησης και εκμετάλλευσης, διατήρησης και διαχείρισης των φυσικών πόρων, έμβιων ή μη, των υδάτων που βρίσκονται πάνω από τον βυθό και του βυθού και του υπεδάφους του”. Επιτρέπει αιολικά πάρκα, για παράδειγμα, αλλά δεν παρέχει εξουσίες επιβολής του νόμου. Θα μπορούσε, φυσικά, να υποστηρίξει κανείς ότι εφόσον η Ρωσία και η Κίνα παραβιάζουν τακτικά κάθε είδους συνθήκες, η Δανία έχει το δικαίωμα να ενεργήσει.
Πράγματι, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι η Δανία έχει υποχρέωση να το πράξει, καθώς η μη λήψη μέτρων θα υποδηλώνει ότι η Δύση είναι ανίκανη να προστατεύσει τις υποδομές της. Αυτή είναι μια πολιτική απόφαση που θα πρέπει να ληφθεί στη Δανία και σε άλλα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ, επειδή η Δανία δεν θα είναι η τελευταία χώρα που αντιμετωπίζει αυτό το προκλητικό δίλημμα. Αυτή η ιδιάζουσα περίπτωση είναι που κάνει αυτήν την επιλογή ως ιδιαίτερα πολιτική και απαιτεί κίνηση και παρέμβαση από τη Κοπεγχάγη,την ΕΕ και το ΝΑΤΟ στα υψηλότερα εθνικά και πολυεθνικά επίπεδα,
