Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
4 Καθοριστικά ερωτήματα σχετικά με την κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ
Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ κατέληξαν προ ημερών σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, τερματίζοντας έναν πόλεμο που διήρκεσε περισσότερους από 13 μήνες.Μέχρι σήμερα, ο πόλεμος επέφερε το θάνατο σχεδόν σε 4.000 μαχητές της Χεζμπολάχ και Λιβανέζους πολίτες ως και περισσότερους από 100 Ισραηλινούς πολίτες και στρατιώτες. Περίπου 60.000 Ισραηλινοί και 1,2 εκατομμύρια Λιβανέζοι έχουν εκτοπιστεί. Η εκεχειρία βασίζεται στην ιδέα ότι οι Λιβανικές Ένοπλες Δυνάμεις και η UNIFIL θα αναπτυχθούν στο νότιο Λίβανο , λειτουργώντας ως φραγμός μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ. Αλλά πολλά για την ευρύτερη κατάσταση παραμένουν αβέβαια.
Πρώτο :Πόση ζημία έχει κάνει το Ισραήλ στη Χεζμπολάχ;
Η Χεζμπολάχ συμμετείχε στις μάχες από τις 7 Οκτωβρίου 2023, δηλαδή την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ. Μια από τις πιο ισχυρές μη-κρατικές οντότητες στον κόσμο, η Χεζμπολάχ εκ τιμόταν ότι είχε περίπου 150.000 ρουκέτες και πυραύλους, περίπου 30.000 μαχητές πλήρους απασχόλησης και 20.000 εφεδρεία στην αρχή του πολέμου, μαζί με ένα δίκτυο οχυρών θέσεων σε όλο το Λίβανο .Μερικά από τα οπλικά συστήματα της Χεζμπολάχ καθοδηγούνταν με ακρίβεια, επιτρέποντας στην οργάνωση να στοχεύει καλύτερα τις στρατιωτικές βάσεις, τα αεροδρόμια και άλλες κρίσεις υποδομές του Ισραήλ, καθώς και να χρησιμοποιήσει τον τεράστιο αριθμό των drones για να εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον του Iσραήλ. Επιπλέον, οι μαχητές της Χεζμπολάχ ήταν καλά εκπαιδευμένοι από τον Ιράν και είχαν μεγάλη εμπειρία μετά από χρόνια μάχης για να διατηρήσουν το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ στην εξουσία στη Συρία.
Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται σήμερα ότι το Ισραήλ στον τελευταίο πόλεμο έχει καταστρέψει σχεδόν το μισό από το οπλοστάσιο πυραύλων της Χεζμπολάχ ενώ οι χερσαίες επιχειρήσεις του Ισραήλ κατά μήκος των συνόρων Ισραήλ-Λιβάνου έχουν καταστήσει τη Σιιτική οργάνωση να είναι πολύ πιο αδύναμη από ό,τι πριν από ένα χρόνοΔεύτερο : Μπορεί η Χεζμπόλαχ να επανεξοπλιστεί;
Η Χεζμπολάχ θα προσπαθήσει να ξαναχτίσει το οπλοστάσιό της και να αυξήσει την ποιότητα των συστημάτων της. Μετά τον πόλεμο του 2006 μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, το Ιράν διοχέτευσε χρήματα και στρατιωτική βοήθεια στη Λιβανέζικη οργάνωση . Το Ιράν εξακολουθεί να εκτιμά τη Χεζμπολάχ ως σύμμαχο πρώτης γραμμής ενάντια στο Ισραήλ, και η αξία του είναι ακόμη μεγαλύτερη επειδή η Χαμάς, ο άλλος σύμμαχος πρώτης γραμμής της Τεχεράνης, είναι πιο κατεστραμμένος.
Το Ιράν μπορεί να προσπαθήσει να δώσει στη Χεζμπολάχ περισσότερα συστήματα καθοδήγησης ακριβείας και άλλα όπλα που είναι πιο αποτελεσματικά κατά του Ισραήλ. Η Χεζμπολάχ, από την πλευρά της, θα επιδιώξει να ανασυγκροτηθεί -επειδή φοβάται την ανανέωση της σύγκρουσης με το Ισραήλ- και επίσης επειδή επιδιώκει να είναι η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον Λίβανο, όπου ενεργεί ως κράτος εν κράτει.Η Ρωσία είναι μπαλαντέρ σε όλα αυτά. Η Χεζμπολάχ και η Ρωσία συνεργάστηκαν στη Συρία και η Ρωσία έχει πλησιάσει πιο κοντά στο Ιράν από τότε που η Μόσχα ξεκίνησε την πλήρη εισβολή της στην Ουκρανία τον Οκτώβριο του 2022.
Tρίτο :Πώς θα απαντήσει το Ιράν στις απώλειες του αντιπροσώπου του στο Λίβανο ;
Τα Ισραηλινά χτυπήματα κατά της Χεζμπολάχ βλάπτουν επίσης το Ιράν. Αν και η Τεχεράνη υποστηρίζει μαχητικές ομάδες στο Ιράκ, τους Χούτι στην Υεμένη και άλλους εξτρεμιστές στη Μέση Ανατολή, η Χεζμπολάχ είναι εδώ και πολύ καιρό η πιο σημαντική ομάδα πληρεξουσίων του Ιράν. Εκτός από την ενίσχυση της Χεζμπολάχ, το Ιράν είναι πιθανό να διευρύνει την υποστήριξη προς τους Χούτι στην Υεμένη. Η μεγάλη αβεβαιότητα είναι αν οι απώλειες του Ιράν σε αυτή τη σύγκρουση και η εχθρική ρητορική της επερχόμενης κυβέρνησης Τραμπ θα ωθήσουν την Τεχεράνη να αναπτύξει ένα πυρηνικό όπλο.
Η Τεχεράνη είναι ήδη κοντά στο να το κάνει. Οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ ανέφεραν τον Ιούλιο ότι το Ιράν συνεχίζει να αυξάνει το μέγεθος των αποθεμάτων ουρανίου του, να αναβαθμίζει την ικανότητα εμπλουτισμού του και να αναπτύσσει, κατασκευάζει και να λειτουργεί προηγμένους φυγοκεντριστες. Η Τεχεράνη έχει την υποδομή και την εμπειρία για να παράγει γρήγορα ουράνιο οπλικής ποιότητας, σε πολλαπλές εγκαταστάσεις, αν το επιλέξει.
Τέταρτο :Ευρύτερα πλαίσια υπό συζήτηση.
.
Οι καταστροφικές αποτυχίες της Χεζμπολάχ στην αντικατασκοπεία θα αφήσουν την οργάνωση επιφυλακτική, καθώς πρέπει πάντα να ανησυχεί ότι το Ισραήλ θα έχει διεισδύσει στις επικοινωνίες της ή ότι τη παρακολουθεί και μπορεί να τη χτυπήσει. Πολλά εξαρτώνται από το ποιος θα επιβάλει την ανακωχή και πόσο καλά θα την επιβάλει. Οι τρέχουσες αναφορές υποδηλώνουν ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Λιβάνου θα αναπτυχθούν στο νότιο Λίβανο ως φραγμός μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ. Ωστόσο, ο Λιβανέζικος στρατός είναι πιο αδύναμος από τη Χεζμπολάχ, και το Ισραήλ δεν είναι πιθανό να εμπιστευτεί την ασφάλειά του στον Λίβανο, δεδομένου του αρνητικού ιστορικού του.
Εξαιτίας αυτού του σκεπτικισμού και λόγω των πιθανών προσπαθειών της Χεζμπολάχ να ανοικοδομήσει, το Ισραήλ μπορεί να χτυπήσει οπλικά συστήματα και κρύπτες της Χεζμπολάχ που θεωρεί απειλή,παρά την κατάπαυση του πυρός. Μπορεί επίσης να επιτεθεί σε υψηλόβαθμες Ιρανικές στρατιωτικές προσωπικότητες που υποστηρίζουν τη Χεζμπολάχ και τους ηγέτες της Χεζμπολάχ.
ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΕΕ-ΙΡΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Το Ιράν διεξάγει συνομιλίες στη Γενεύη με τη Μ.Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την ΕΕ σε μια προσπάθεια να βρει μια διέξοδο από ένα αδιέξοδο σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, σε αυτή μάλιστα τη χρονική στιγμή που μπορεί να είναι η τελευταία ευκαιρία για μια σημαντική πρόοδο πριν ο Ντόναλντ Τραμπ αναλάβει ξανά την προεδρία των ΗΠΑ. .Ο Τραμπ, ο οποίος ακολούθησε μια πολιτική “μέγιστης οικονομικής πίεσης Ιρανός ‘ κατά του Ιράν κατά την πρώτη του θητεία, επιστρέφει στον Λευκό Οίκο στις 20 Ιανουαρίου. Την παραμονή των συνομιλιών στην Ελβετία ο Ιρανός υπουργός Χαριμπαμπαντί ενέτεινε τις εντάσεις λέγοντας ότι η ΕΕ “πρέπει να εγκαταλείψει την εγωκεντρική και ανεύθυνη συμπεριφορά της” σε μια σειρά ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου στην Ουκρανία και του Ιρανικού πυρηνικού ζητήματος.(!0
Οι Ευρωπαίοι έχουν απογοητευτεί ολοένα και περισσότερο με την προσέγγιση του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της παροχής όπλων για τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και της έλλειψης συνεργασίας με την πυρηνική επιθεώρηση του ΟΗΕ, τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA). Μερικοί Ευρωπαίοι φοβούνται ότι τα αυξανόμενα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν αποκαλύπτουν ότι βρίσκεται σε κρυφό δρόμο για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Το Ιράν πιστεύει ότι η Ευρώπη απέρριψε ένα σαφές μήνυμα προθυμίας να διαπραγματευτεί όταν η Τεχεράνη προσφέρθηκε να περιορίσει το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου της στο 60% και να επιτρέψει στους έμπειρους επιθεωρητές της ΔΟΑΕ να επιστρέψουν στο Ιράν.
