Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η πρόσφατη εκλογική επικράτηση του Τραμπ τροφοδοτεί διεθνείς εικασίες σχετικά με μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Προς το παρόν, μεγάλο μέρος της συζήτησης παραμένει επικεντρωμένο στο τι είδους παραχωρήσεις μπορεί να είναι διατεθειμένη να κάνει η Ουκρανία προκειμένου να εξασφαλίσει μια ειρήνη μέσω διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, το πραγματικό ερώτημα είναι αν ο Πούτιν έχει κανένα συμφέρον να τερματίσει την εισβολή του. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι δεν το κάνει. Αντίθετα, ο Πούτιν φαίνεται να είναι αφοσιωμένος όσο ποτέ στο στόχο του να εξαλείψει πλήρως την Ουκρανική πολιτεία.
Για πολλά χρόνια, ο Πούτιν αμφισβήτησε δημόσια το δικαίωμα ύπαρξης του Ουκρανικού έθνους. Έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι βλέπει τη σημερινή ανεξάρτητη Ουκρανία ως ένα τεχνητό κράτος και θεωρεί όλους όσους διαφωνούν με αυτήν την ετυμηγορία ως αντιρωσικές δυνάμεις ή καθαρά Ναζί. Για περισσότερο από μια δεκαετία, προσπάθησε να μετατρέψει αυτό το άθλιο και τοξικό του όραμα σε πραγματικότητα μέσω μιας κλιμακούμενης εκστρατείας στρατιωτικής επιθετικότητας. Όταν ο Πούτιν ξεκίνησε το τελευταίο στάδιο της εκστρατείας του για την καταστροφή της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022, δήλωσε ανερυθρίαστα και θρασύτατα ότι οι στόχοι της πλήρους κλίμακας εισβολής του ήταν η «αποστρατιωτικοποίηση» και η αποναζιστικοποίηση» της χώρας.
Κατά τη διάρκεια των αποτυχημένων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων της άνοιξης του 2022 στην Κωνσταντινούπολη, έγινε φανερό ότι η Ρωσική ερμηνεία της αποστρατιωτικοποίησης θα είχε αφήσει την Ουκρανία αφοπλισμένη και ανυπεράσπιστη. Οι εκπρόσωποι του Πούτιν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη ζήτησαν να μειωθεί δραστικά ο Ουκρανικός στρατός σε μια ελάχιστη δύναμη μόλις 50.000 στρατιωτών, με αυστηρούς περιορισμούς επίσης στην ποσότητα των τεθωρακισμένων και των τύπων πυραύλων που θα μπορούσε να έχει η Ουκρανία. Εν τω μεταξύ, η Ρωσία δεν θα αντιμετωπίσει τέτοιους περιορισμούς.
Το κρίσιμο είναι ότι το Κρεμλίνο απαίτησε πλήρη Ουκρανική ουδετερότητα και επέμεινε στη διατήρηση του βέτο σε οποιαδήποτε διεθνή στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο σε περίπτωση ανανέωσης των εχθροπραξιών. Αυτοί οι όροι τιμωρίας αφήνουν ελάχιστα περιθώρια αμφιβολίας ότι η πρόθεση του Πούτιν ήταν να θέσει την Ουκρανία εντελώς στο έλεός του και σε καμία θέση ικανή να αντισταθεί στο επόμενο στάδιο της ρωσικής επιθετικότητας. Οι συνέπειες της «ντεναζοποίησης» είναι ακόμη πιο δυσοίωνες. Ο Πούτιν έχει κατηγορήσει εδώ και καιρό την Ουκρανία ότι είναι «ναζιστικό κράτος», παρά το γεγονός ότι η χώρα έχει έναν λαϊκά εκλεγμένο Εβραίο πρόεδρο και όχι ακροδεξιούς πολιτικούς στην κυβέρνηση.
Στην πραγματικότητα, η «απαζωτικοποίηση» είναι ο κωδικός του Κρεμλίνου για την πλήρη εξάλειψη μιας ξεχωριστής Ουκρανικής εθνικής ταυτότητας. Με άλλα λόγια, ο Πούτιν προσποιείται ότι πολεμά τον φασισμό για να νομιμοποιήσει τον εγκληματικό στόχο του για μια Ουκρανία χωρίς Ουκρανούς. Οι ζοφερές συνέπειες των πολιτικών του Πούτιν είναι ήδη εμφανείς σε όλη τη ρωσοκρατούμενη ανατολική Ουκρανία. Σε περιοχές της χώρας υπό τον έλεγχο του Κρεμλίνου, όλα τα ίχνη του Ουκρανικού κράτους και της εθνικής ταυτότητας εξαφανίζονται ανελέητα. Τα παιδιά της Ουκρανίας αναγκάζονται να μελετήσουν ένα πρόγραμμα σπουδών του Κρεμλίνου που δαιμονοποιεί την Ουκρανία ενώ δοξάζει την εισβολή στη χώρα τους. Οι ενήλικες πρέπει να αποδεχτούν τη Ρωσική υπηκοότητα αν επιθυμούν να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, όπως συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη.
Οποιοσδήποτε θεωρείται πιθανή απειλή για τις Ρωσικές αρχές κατοχής κινδυνεύει με απέλαση, απαγωγή, βασανιστήρια ή εκτέλεση. Αν και είναι αδύνατο να προσδιοριστούν τα ακριβή στοιχεία, εκτιμάται ότι χιλιάδες Ουκρανοί πολίτες έχουν τεθεί υπό κράτηση από τον Φεβρουάριο του 2022. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι συγγενείς των κρατουμένων δεν έχουν τρόπο να γνωρίζουν αν είναι ακόμα ζωντανοί. Ο Βρετανικός Economist περιέγραψε πρόσφατα τις συνθήκες στην κατεχόμενη από τη Ρωσία Ουκρανία ως «ολοκληρωτική κόλαση».
Είναι ένα πολύ συγκεκριμένο όραμα της κόλασης που έχει σχεδιαστεί για να αφαιρέσει όλα τα ίχνη της Ουκρανίας και να επιβάλει μια αυτοκρατορική Ρωσική ταυτότητα. Η πιο προφανής ένδειξη της γενοκτονικής πρόθεσης της Ρωσίας στην Ουκρανία ήταν η μαζική απέλαση παιδιών της Ουκρανίας, με χιλιάδες απαγωγές και μεταφέρονται σε ένα σύστημα στρατοπέδων όπου υπόκεινται σε κατήχηση προκειμένου να τους κλέψουν την Ουκρανική κληρονομιά τους και να τα μετατρέψουν σε πιστό Κρεμλίνο υπηρέτη. Τον Μάρτιο του 2023, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης εξέδωσε ένταλμα σύλληψης για τον Βλαντιμίρ Πούτιν σε σχέση με αυτές τις απαγωγές.
Οι ενέργειες της ίδιας της Ρωσίας από τον Φεβρουάριο του 2022 κοροϊδεύουν τα επιχειρήματα που χρησιμοποιεί το Κρεμλίνο για να δικαιολογήσει τον πόλεμο. Στην αρχή της εισβολής πλήρους κλίμακας, ο Πούτιν ισχυρίστηκε ότι υπερασπιζόταν τα δικαιώματα των Ρωσόφωνων Ουκρανών στα ανατολικά της χώρας. Ωστόσο, ο Ρωσικός στρατός έχει σκοτώσει από τότε δεκάδες χιλιάδες κυρίως ρωσόφωνους στην ανατολική Ουκρανία, ενώ έχει κάνει ερείπια δεκάδες πόλεις σε όλη την περιοχή. Ομοίως, οι προσπάθειες της Ρωσίας να δικαιολογήσει την επίθεση στην Ουκρανία, χαρακτηρίζοντάς την ως απάντηση στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ έχουν απομυθοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον ίδιο τον Πούτιν.
Όταν η γειτονική Φινλανδία και η Σουηδία απάντησαν στην εισβολή της Ρωσίας ανακοινώνοντας σχέδια την άνοιξη του 2022 για εγκατάλειψη δεκαετιών ουδετερότητας και ένταξη στο ΝΑΤΟ, ο Πούτιν έσπευσε να δηλώσει ότι η Ρωσία δεν είχε «κανένα πρόβλημα» με την κίνηση. Αυτή η αδιαφορία ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακή καθώς η ένταξη της Φινλανδίας υπερδιπλασίασε τα σύνορα της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ, ενώ η Σουηδική ένταξη μετέτρεψε τη στρατηγικής σημασίας Βαλτική Θάλασσα σε λίμνη του ΝΑΤΟ.
Έκτοτε ο Πούτιν έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο, αποσύροντας το μεγαλύτερο μέρος των Ρωσικών στρατευμάτων από τα σύνορα της Φινλανδίας και αφήνοντάς τα σε μεγάλο βαθμό απροστάτευτα. Με βάση την εξαιρετικά χαλαρή απάντηση του Πούτιν στην πρόσφατη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, φαίνεται ασφαλές να συμπεράνουμε ότι στην πραγματικότητα δεν θεωρεί τη συμμαχία του ΝΑΤΟ ως απειλή ασφαλείας για την ίδια τη Ρωσία και έχει απλώς εκμεταλλευτεί το θέμα ως προπέτασμα καπνού για τις δικές του αυτοκρατορικές φιλοδοξίες στην . Ουκρανία.
Καθώς ο Τραμπ προσπαθεί να εφαρμόσει την προεκλογική του υπόσχεση και να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, είναι πιθανό να ανακαλύψει ότι οι φημισμένες δεξιότητές του στη σύναψη συμφωνιών δεν ταιριάζουν με την μονόπλευρη εμμονή του Πούτιν για την καταστροφή της Ουκρανίας. Με λόγια και με πράξεις, ο Πούτιν έχει επανειλημμένα επιδείξει τη δέσμευσή του να εξαλείψει την Ουκρανία από τον χάρτη. Σε τέτοιες συνθήκες, οποιαδήποτε συζήτηση για συμβιβαστική διευθέτηση είναι επικίνδυνα παραληρηματική. Μέχρι να αναγκαστεί ο Πούτιν να αναγνωρίσει το δικαίωμα ύπαρξης της Ουκρανίας, τυχόν ειρηνευτικές συμφωνίες θα είναι προσωρινές και η απειλή περαιτέρω Ρωσικής επιθετικότητας θα παραμείνει.
